Chủ tịch Alibaba Joe Tsai tại VivaTech 2026: AI là thị trường 50 nghìn tỷ USD và châu Âu cần một 'giỏ thứ hai'

Tại hội nghị công nghệ VivaTech 2026 ở Paris, Chủ tịch Tập đoàn Alibaba, ông Joe Tsai, đã có bài phát biểu chiến lược quan trọng về trí tuệ nhân tạo (AI). Ông gọi AI là cơ hội thị trường trị giá 50 nghìn tỷ USD, công bố khoản đầu tư hạ tầng 53 tỷ USD, và đưa ra lời đề nghị trực tiếp tới các doanh nghiệp châu Âu đang quan ngại về chủ quyền số. Dưới đây là phân tích chi tiết bài phát biểu và ý nghĩa của nó đối với Alibaba cũng như bức tranh AI toàn cầu.

Luận điểm 50 nghìn tỷ USD: Thị trường AI được đo bằng năng suất lao động

Ông Tsai lập luận rằng không nên đo thị trường khả dụng (TAM) của AI dựa trên các ngành công nghệ trước đây. Thay vào đó, cần đặt nó cạnh năng suất lao động của con người. "GDP toàn cầu hơn 100 nghìn tỷ USD, và ít nhất một nửa trong số đó là từ năng suất và trí thông minh của con người," ông nói. "Đó chính là TAM của AI."

Theo cách nhìn này, AI sản xuất ra các đơn vị trí thông minh và năng suất của con người, khiến thị trường mục tiêu của nó lớn hơn nhiều so với các lĩnh vực như phần mềm doanh nghiệp, di động hay điện toán đám mây trước đây. Hàm ý ở đây là hầu hết các nhiệm vụ hiện do lao động trí thức đảm nhiệm đều có thể được AI thay thế theo thời gian.

Chiến lược Full-Stack: Từ chip độc quyền đến ứng dụng tiêu dùng

Ông Tsai nhấn mạnh chiến lược của Alibaba không phải là chọn một người chiến thắng duy nhất trong chuỗi giá trị AI, mà là đầu tư vào toàn bộ chuỗi. 'Full stack' này bao gồm chip độc quyền, hạ tầng đám mây, mô hình nền tảng, dịch vụ mô hình dưới dạng dịch vụ (MaaS) và các ứng dụng. Ông cho rằng cách tiếp cận tích hợp này là cần thiết vì không ai có thể dự đoán chắc chắn giá trị lâu dài sẽ tập trung ở đâu.

CEO Eddie Wu của Alibaba cũng đồng tình, nói rằng công ty đặt mục tiêu trở thành "nhà cung cấp dịch vụ AI full-stack hàng đầu thế giới." Chiến lược full-stack là trọng tâm trong mục tiêu 5 năm của Alibaba: đạt doanh thu kết hợp từ đám mây và AI vượt 100 tỷ USD, bao gồm cả MaaS.

Hậu thuẫn tài chính: Dòng tiền từ thương mại điện tử và cam kết 53 tỷ USD

Alibaba đang dùng dòng tiền từ mảng thương mại điện tử cốt lõi để nuôi tham vọng AI. Bên cạnh đó, công ty công bố khoản đầu tư ít nhất 380 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 53 tỷ USD) trong ba năm cho hạ tầng AI và đám mây. Khoản này vượt quá tổng chi tiêu cho AI và đám mây của Alibaba trong thập kỷ trước.

Ông Tsai nói rằng công ty "dốc toàn lực" vào AI, đầu tư xuyên suốt toàn bộ chuỗi giá trị và sẽ xác định người thắng cuộc sau. Đồng thời, ông cũng cảnh báo nguy cơ xây dựng thừa trung tâm dữ liệu AI, khi một số dự án thiếu khách hàng và nhu cầu rõ ràng.

Mô hình nguồn mở Qwen và lời đề nghị về chủ quyền số

Một chủ đề trung tâm trong bài phát biểu của ông Tsai là vai trò của AI nguồn mở. Ông khẳng định Qwen - bộ mô hình ngôn ngữ lớn của Alibaba - là mô hình nguồn mở được sử dụng nhiều nhất thế giới. Logic rất rõ ràng: mở mã nguồn Qwen giúp dân chủ hóa AI, nhân rộng ứng dụng và thúc đẩy nhu cầu về sức mạnh tính toán trên nền tảng Alibaba Cloud.

Ông Tsai đưa ra lời đề nghị trực tiếp về chủ quyền số tới các khách hàng châu Âu. "Đừng bỏ tất cả trứng vào một giỏ," ông nói, khẳng định Qwen là giải pháp thay thế cho 'nút tắt' của Mỹ. Ông lập luận rằng các giải pháp đám mây và nguồn mở của Alibaba đại diện cho một 'giỏ đám mây thứ hai', dành cho khách hàng muốn có nhiều lựa chọn và quyền kiểm soát hơn đối với dữ liệu và công nghệ của họ. Thông điệp này được thiết kế riêng cho các chính phủ và doanh nghiệp châu Âu đang lo ngại về sự phụ thuộc quá mức vào các nhà cung cấp Mỹ.

Tác tử AI: 'Nhân viên tri thức ảo'

Ông Tsai mô tả các tác tử AI là "nhân viên tri thức ảo" có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ của con người ngày nay. Ông ước tính nền kinh tế toàn cầu khoảng 110 nghìn tỷ USD, trong đó lao động chiếm khoảng 60%, và khoảng 2/3 số đó là lao động trí thức. Các tác tử AI, theo quan điểm của ông, có thể khai thác phân khúc 44-50 nghìn tỷ USD này bằng cách đảm nhận các nhiệm vụ đòi hỏi suy luận logic, lập kế hoạch tự chủ và trí nhớ dài hạn.

Tầm nhìn này vượt xa các chatbot đơn giản. Ông Tsai thấy các tác tử sẽ tiến hóa từ trợ lý cá nhân thành những nhân viên ảo tự chủ, định hình lại nền kinh tế lao động cổ trắng.

Tầm nhìn: Nâng tầm con người, không chỉ là mô hình

Tầm nhìn rộng lớn hơn của ông Tsai là lấy con người làm trung tâm. Ông cho rằng mục đích của AI không phải là tạo ra những mô hình tiên tiến nhất, mà là đảm bảo các ứng dụng AI được sử dụng rộng rãi và mang lại lợi ích cho xã hội. AI cần tạo ra giá trị hữu hình bằng cách nâng cao năng suất con người, thay vì chỉ được đánh giá qua các bài kiểm tra hiệu năng.

Bài phát biểu tại VivaTech là thông điệp 'dốc toàn lực' mạnh mẽ nhất từ trước đến nay của Alibaba, kết hợp một luận điểm thị trường khổng lồ, cam kết đầu tư hàng tỷ USD, chiến lược công nghệ toàn diện và lời đề nghị về chủ quyền dành cho các đối tác châu Âu.