Tin mới từ Lầu Năm Góc không chỉ là một bước nữa trong làn sóng trí tuệ nhân tạo. Nó còn là câu chuyện chọn nhà cung cấp cho một trong những môi trường nhạy cảm nhất: các mạng máy tính mật của Bộ Quốc phòng Mỹ. Cơ quan này cho biết đã đạt thỏa thuận với bảy công ty công nghệ để sử dụng AI trong các hệ thống được bảo vệ ở cấp độ mật, phục vụ nhu cầu quốc phòng và tác chiến [7].
Danh sách được nêu gồm Google, Microsoft, Amazon Web Services, Nvidia, OpenAI, Reflection và SpaceX; Anthropic không có tên [7]. Reuters mô tả động thái này là một phần trong nỗ lực của Lầu Năm Góc nhằm mở rộng nhóm nhà cung cấp AI làm việc với quân đội Mỹ, thay vì dựa vào một nhà cung cấp duy nhất [
2].
Lầu Năm Góc công bố điều gì?
Theo AP, Lầu Năm Góc — cách gọi phổ biến của Bộ Quốc phòng Mỹ — đã đạt thỏa thuận với bảy công ty công nghệ để đưa AI vào các mạng máy tính mật, cho phép quân đội khai thác năng lực AI trong tác chiến và hỗ trợ hoạt động [7]. Bộ Quốc phòng Mỹ nói các công ty này sẽ cung cấp nguồn lực giúp “tăng cường khả năng ra quyết định của lực lượng tác chiến trong các môi trường hoạt động phức tạp”, theo tường thuật của AP [
7].
Reuters nhìn nhận các thỏa thuận này như một bước mở rộng hệ sinh thái nhà cung cấp AI trong Bộ Quốc phòng Mỹ [2]. Điểm đáng chú ý là nhóm được chọn không chỉ gồm các công ty phát triển mô hình AI, mà còn có các tên tuổi lớn trong điện toán đám mây, chip và hạ tầng công nghệ [
7].
Bảy công ty được nêu tên
Các công ty xuất hiện trong danh sách theo AP là [7]:
- Microsoft
- Amazon Web Services
- Nvidia
- OpenAI
- Reflection
- SpaceX
Điểm đã được xác nhận khá hẹp nhưng quan trọng: bảy công ty này được nêu trong nhóm thỏa thuận AI cho mạng mật của Bộ Quốc phòng Mỹ, còn Anthropic thì không [2][
7].
Vì sao Anthropic bị bỏ ngoài?
Sự vắng mặt của Anthropic không được các nguồn tin mô tả như một chi tiết ngẫu nhiên. Reuters cho biết Anthropic đang có tranh chấp với Lầu Năm Góc về các “hàng rào an toàn” đối với việc quân đội sử dụng công cụ AI của hãng [2][
10]. Reuters cũng đưa tin Lầu Năm Góc từng gắn nhãn Anthropic là rủi ro chuỗi cung ứng hồi đầu năm [
2][
10]. AP thì lưu ý Anthropic vắng mặt sau tranh chấp công khai và cuộc chiến pháp lý với chính quyền Trump về các điều khoản sử dụng AI trong quân sự [
7].
Một số bản tin mô tả điểm vướng nằm ở ngôn ngữ sử dụng. Cách diễn đạt mà Lầu Năm Góc ưu tiên được mô tả là cho phép “lawful operational use” — có thể hiểu là sử dụng tác chiến hợp pháp — trong khi Anthropic được nói là muốn có giới hạn an toàn mạnh hơn cho một số ứng dụng quân sự [4][
13]. Tuy nhiên, toàn văn các thỏa thuận chưa được công bố trong các bản tin hiện có, nên chưa thể khẳng định chính xác từng điều khoản pháp lý hay giới hạn riêng của từng nhà cung cấp.
AI có thể được dùng vào việc gì?
Mô tả được trích từ Bộ Quốc phòng Mỹ vẫn khá rộng: các nguồn lực AI nhằm hỗ trợ ra quyết định của lực lượng tác chiến trong môi trường hoạt động phức tạp [7]. Các bản tin AFP được đăng lại đi xa hơn, nói các hệ thống mật liên quan được dùng cho lập kế hoạch nhiệm vụ, nhắm mục tiêu vũ khí và các mục đích khác [
5][
12].
Dù vậy, các thông tin công khai chưa cho thấy mỗi công ty sẽ đảm nhiệm phần việc nào. Chưa rõ mô hình, dịch vụ đám mây, chip hay công cụ cụ thể nào sẽ chạy trên mạng mật nào; cũng chưa rõ quy tắc giám sát sẽ áp dụng ra sao trong từng bối cảnh hoạt động.
Những điều vẫn chưa rõ
Các bản tin hiện có chưa xác lập nhiều chi tiết quan trọng, gồm:
- Giá trị và thời hạn đầy đủ của các thỏa thuận.
- Phạm vi kỹ thuật cụ thể được giao cho từng công ty.
- Mô hình AI, dịch vụ đám mây, chip hoặc công cụ nào sẽ vận hành trên từng mạng mật.
- Các giới hạn sử dụng trong quân sự, nếu có, mà mỗi công ty đã chấp nhận.
- Việc Anthropic bị loại là tạm thời hay dài hạn.
Ở điểm cuối cùng, một bản tin CNN được đăng lại cho biết Nhà Trắng đã mở lại thảo luận với Anthropic trong những tuần gần đây [13]. Tuy nhiên, điều đó không thay đổi thông tin đã được AP và Reuters xác nhận: Anthropic không nằm trong nhóm bảy công ty được công bố lần này [
2][
7].
Vì sao câu chuyện này đáng chú ý?
Với ngành công nghệ, thông báo này cho thấy AI thương mại đang đi sâu hơn vào các môi trường quốc phòng mật của Mỹ, trong khi Lầu Năm Góc cố gắng tránh phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất [2][
7]. Với các công ty AI, nó cũng gửi một tín hiệu khác: chính sách an toàn không chỉ là tuyên bố nguyên tắc, mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc được hay không được tham gia các gói công việc nhạy cảm của chính phủ [
4][
10][
13].
Kết luận chắc chắn nhất hiện nay là: bảy công ty đã được nêu tên cho công việc AI trên mạng mật của Bộ Quốc phòng Mỹ, Anthropic bị bỏ ngoài, và cuộc giằng co về “hàng rào an toàn” trong sử dụng AI quân sự vẫn là phần nhạy cảm nhất của câu chuyện [2][
7][
10].




