Từ nền kinh tế hướng xuất khẩu đến trung tâm tài chính toàn cầu

Singapore không trở thành trung tâm tài chính chỉ nhờ thu hút các ngân hàng. Sau khi độc lập năm 1965, nước này chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu, tích cực tìm kiếm đầu tư nước ngoài và từng bước gắn nền kinh tế với hoạt động kinh doanh quốc tế. Cùng lúc, Singapore phát triển lĩnh vực ngân hàng quốc tế và mở rộng sang nhiều dịch vụ tài chính khác trong những thập niên tiếp theo. 2610

Xây dựng nền kinh tế hướng ra thị trường thế giới

Singapore từ bỏ chiến lược thay thế hàng nhập khẩu để chuyển sang công nghiệp hóa hướng xuất khẩu, đồng thời chủ động thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Những lựa chọn này hỗ trợ quá trình công nghiệp hóa và kết nối nền kinh tế với hoạt động kinh doanh quốc tế. 26

Đây cũng là nền tảng cho câu chuyện tài chính của Singapore: sự vươn lên của trung tâm này diễn ra cùng nỗ lực xây dựng một nền kinh tế có liên kết sâu hơn với thị trường toàn cầu, chứ không phải chỉ nhờ sự hiện diện của các ngân hàng. 26

Ngân hàng quốc tế phát triển từ sớm

Singapore bắt đầu nổi lên như một trung tâm tài chính quốc tế từ thập niên 1960, cùng sự hình thành và tăng trưởng nhanh của Thị trường Đô la châu Á (Asian Dollar Market) — thị trường giao dịch các khoản tiền gửi và hoạt động tài chính bằng đô la Mỹ tại châu Á. Qua nhiều thập niên, Singapore mở rộng thế mạnh sang thị trường vốn, tái bảo hiểm, quản lý tài sản và quản lý gia sản. 10

Ngân hàng nước ngoài đã có vai trò đáng kể trong lĩnh vực tài chính Singapore từ những năm đầu. Theo Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS), vào đầu thập niên 1970, các ngân hàng nước ngoài nắm giữ hơn hai phần ba tổng tiền gửi ngân hàng tại nước này. 15

Cơ chế quản lý được củng cố cùng với thị trường

Quốc hội Singapore thông qua Đạo luật MAS năm 1970, trao cho cơ quan này quyền quản lý các dịch vụ tài chính. MAS được thành lập năm 1971, với nhiệm vụ kết hợp giữa giám sát lĩnh vực tài chính và thúc đẩy Singapore phát triển thành trung tâm tài chính quốc tế. 149

Trình tự này cho thấy hoạt động ngân hàng quốc tế đã hình thành trước khi MAS ra đời. Sau đó, cơ quan quản lý mới giúp đưa hoạt động giám sát và mục tiêu phát triển trung tâm tài chính vào một khuôn khổ thể chế thống nhất hơn. 10149

Chuyển đổi nhanh, nhưng không phải chuyện “một sớm một chiều”

Quy mô chuyển đổi kinh tế của Singapore thể hiện qua GDP danh nghĩa bình quân đầu người: khoảng 500 USD năm 1965 và khoảng 13.000 USD năm 1990, theo một bài phát biểu của MAS. Đây là số liệu danh nghĩa, chưa điều chỉnh theo lạm phát, nên không thể dùng riêng để đo mức cải thiện đời sống thực tế. 2

Cũng cần phân biệt hai mốc thời gian: Singapore bắt đầu phát triển thành trung tâm tài chính từ thập niên 1960, nhưng quá trình mở rộng sang nhiều dịch vụ tài chính và chuyển mình thành nền kinh tế thu nhập cao diễn ra trong những thập niên sau đó. 104