Singapore gia nhập Malaysia năm 1963 vì lý do gì?

Singapore gia nhập Malaysia năm 1963 vì lãnh đạo hòn đảo kỳ vọng liên bang sẽ giúp nền kinh tế có thêm dư địa phát triển, tạo việc làm và mở đường tới độc lập hoàn toàn. Hợp nhất cũng gắn với những lo ngại về tình hình chính trị và an ninh trong khu vực. Ngày 16/9/1963, Malaysia được thành lập với Liên bang Malaya, Singapore, Bắc Borneo (nay là Sabah) và Sarawak.36

Thị trường rộng hơn, thêm cơ hội việc làm

Singapore khi ấy có ít tài nguyên thiên nhiên và phụ thuộc nhiều vào hoạt động thương mại trung chuyển — tức nhập hàng rồi phân phối sang nơi khác. Triển vọng của lĩnh vực này không chắc chắn, trong khi thất nghiệp là vấn đề cấp bách. Lãnh đạo Singapore hy vọng việc tiếp cận vùng nội địa rộng lớn hơn của Malaya sẽ giúp các ngành công nghiệp có thêm thị trường, thúc đẩy công nghiệp hóa và tạo việc làm.26

Hợp nhất được xem là con đường tới độc lập

Singapore giành quyền tự trị vào năm 1959, nhưng các lãnh đạo khi đó xem việc hợp nhất với Malaya là con đường thực tế để tiến tới độc lập hoàn toàn. Lee Kuan Yew cũng cho rằng liên bang có thể hạn chế ảnh hưởng chính trị của các nhóm cánh tả cấp tiến, trong đó có những thành phần thân cộng sản.2411

Những lo ngại chính trị không chỉ có ở Singapore. Lãnh đạo Malaya e ngại ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng sản và tình trạng bất ổn chính trị; họ cũng quan tâm tới tác động của cộng đồng người Hoa đông đảo tại Singapore đối với cán cân sắc tộc trong liên bang. Thủ tướng Malaya Tunku Abdul Rahman ban đầu phản đối việc đưa Singapore vào Malaysia. Áp lực từ Anh và kế hoạch hình thành một liên bang rộng hơn góp phần đưa đề xuất này tiến triển.312

Vì sao Sabah và Sarawak cũng góp mặt?

Kế hoạch không chỉ là để Singapore gia nhập Malaya. Malaysia được thành lập như một liên bang rộng hơn, bao gồm cả Bắc Borneo và Sarawak. Việc đưa hai vùng lãnh thổ ở Borneo vào liên bang là một phần của các cuộc thương lượng về hợp nhất và phi thực dân hóa; các nguồn nêu nhiều mối quan tâm, thay vì chỉ ra một lý do duy nhất cho quyết định này.312

Trưng cầu dân ý năm 1962 không hỏi “có hợp nhất hay không”

Cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc tại Singapore diễn ra ngày 1/9/1962, nhằm ghi nhận lựa chọn của cử tri về các điều khoản hợp nhất. Đây không phải cuộc bỏ phiếu đưa ra lựa chọn đơn giản giữa hợp nhất và không hợp nhất; các đảng đối lập đã chỉ trích cách đặt câu hỏi này.5 Vì vậy, cuộc bỏ phiếu xác định hình thức hợp nhất được ưu tiên, chứ không quyết định có gia nhập Malaysia hay không.

Liên bang tan rã chưa đầy hai năm sau

Singapore tách khỏi Malaysia ngày 9/8/1965. Những khác biệt sâu sắc về chính trị và kinh tế giữa các đảng cầm quyền ở hai bên đã khiến cuộc hợp nhất đổ vỡ.7 Thời gian chung sống ngắn ngủi cho thấy kỳ vọng về lợi ích kinh tế và chính trị không đủ để hóa giải các bất đồng giữa hai chính quyền.