Singapore gia nhập Malaysia năm 1963 vì lý do gì?

Singapore gia nhập Liên bang Malaysia ngày 16/9/1963, cùng với Liên bang Malaya, Bắc Borneo (nay là Sabah) và Sarawak. Với các lãnh đạo Singapore, việc sáp nhập được kỳ vọng vừa mở rộng cơ hội kinh tế, vừa tạo con đường tiến tới độc lập. 56

Kỳ vọng vào thị trường lớn hơn và nhiều việc làm

Thất nghiệp cao khiến phát triển kinh tế trở thành ưu tiên cấp bách của Singapore. Lãnh đạo nước này theo đuổi công nghiệp hóa nhanh, đồng thời xem việc sáp nhập với Malaya, Bắc Borneo và Sarawak là một phần trong chiến lược kinh tế. 2

Singapore khi ấy có ít tài nguyên thiên nhiên và phụ thuộc đáng kể vào Malaya. Các nhà lãnh đạo kỳ vọng vùng nội địa Malaya cùng một thị trường chung rộng hơn sẽ giúp ngành công nghiệp Singapore mở rộng, tạo thêm việc làm và thúc đẩy tăng trưởng. 6

Việc liên kết với Malaya cũng được xem là cách để Singapore củng cố nền tảng kinh tế và tiến tới độc lập. 59

Hai bên có những tính toán chính trị riêng

Sáp nhập không chỉ là một dự án kinh tế. Đảng Hành động Nhân dân (PAP) cầm quyền tại Singapore cũng phải đối mặt với căng thẳng chính trị liên quan đến các lực lượng cánh tả và những thành phần thân cộng. Năm 1961, Thủ tướng Lý Quang Diệu phát loạt chương trình phát thanh về cuộc đấu tranh giữa phe cộng sản và phi cộng sản, đồng thời vận động ủng hộ sáp nhập. 15

Thủ tướng Malaya khi đó, Tunku Abdul Rahman, ban đầu không muốn đưa Singapore vào liên bang. Ông lo ngại cộng đồng người Hoa đông đảo ở Singapore có thể làm thay đổi cán cân sắc tộc, đồng thời quan tâm đến nguy cơ các hoạt động cộng sản và cánh tả cấp tiến gây bất ổn. 4

Nói cách khác, Singapore nhìn việc sáp nhập như một lối ra cho bài toán kinh tế và con đường tới độc lập; còn lãnh đạo Malaya phải cân nhắc tác động của quyết định này đối với chính trị và sự ổn định của liên bang. 45

Người dân Singapore đã bỏ phiếu về điều gì?

Cuộc trưng cầu dân ý năm 1962 không đặt ra câu hỏi đơn giản theo kiểu “có sáp nhập hay không”. Người dân được hỏi về phương thức và các điều kiện để Singapore gia nhập cùng Malaya, Sabah và Sarawak. 1

Vì sao liên bang tan rã?

Liên bang tồn tại chưa đầy hai năm. Ngày 9/8/1965, Singapore tách khỏi Malaysia và trở thành một quốc gia độc lập. Thư viện Quốc gia Singapore cho biết quyết định này xuất phát từ những khác biệt chính trị và kinh tế sâu sắc giữa hai chính quyền. 7

Nhìn lại, sáp nhập năm 1963 phản ánh những kỳ vọng lớn về một thị trường chung và con đường tới độc lập, nhưng các bất đồng chính trị giữa Singapore và Malaysia vẫn không được giải quyết. 57