Mao Trạch Đông: người lập quốc Trung Quốc cộng sản và cái giá của những chiến dịch dưới thời ông

Mao Trạch Đông là lãnh đạo cách mạng đưa Đảng Cộng sản Trung Quốc lên nắm quyền và tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ngày 1/10/1949. Ông giữ chức chủ tịch nước từ năm 1949 đến 1959 và tiếp tục là nhân vật trung tâm của chính trị Trung Quốc cho đến khi qua đời năm 1976. Dưới thời Mao, đất nước trải qua những thay đổi sâu rộng, nhưng các chiến dịch như Đại Nhảy Vọt và Cách mạng Văn hóa cũng để lại hậu quả nghiêm trọng.358

Từ nhà cách mạng đến lãnh đạo nhà nước

Sinh năm 1893, Mao trở thành một trong những thành viên sáng lập Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 1921. Ông lãnh đạo cách mạng cộng sản và, sau khi lực lượng cộng sản giành chính quyền, tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1949. Mao giữ chức chủ tịch nước trong mười năm đầu, đồng thời đứng đầu Đảng Cộng sản Trung Quốc cho đến năm 1976.158

Những chiến dịch làm thay đổi Trung Quốc

Chính quyền Mao thúc đẩy các cải cách sâu rộng ở cả thành thị lẫn nông thôn, trong đó có những thay đổi về nông nghiệp và kinh tế. Kế hoạch 5 năm đầu tiên, Đại Nhảy Vọt (1958–1960) và Cách mạng Văn hóa (1966–1976) là những chiến dịch lớn gắn với thời kỳ lãnh đạo của ông. Tuy được tiến hành với mục tiêu thay đổi đất nước, các chính sách này thường dẫn đến hậu quả tai hại cho người dân và nền kinh tế Trung Quốc.3

Di sản vừa có tầm vóc, vừa gây tranh cãi

Cách mạng Văn hóa, một phần, là nỗ lực của Mao nhằm phát động một phong trào cấp tiến hơn trong Đảng. Chiến dịch này cũng là cách loại bỏ những lãnh đạo từng chống đối ông.2 BBC cũng xếp Cách mạng Văn hóa cùng Đại Nhảy Vọt vào số những chính sách tai hại gắn với trách nhiệm của Mao.8

Vì vậy, vai trò lịch sử của Mao mang hai mặt: ông là người sáng lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất lịch sử hiện đại Trung Quốc; nhưng những chính sách dưới sự lãnh đạo của ông cũng gây ra đau khổ và xáo trộn trên diện rộng.358