Fitch cảnh báo rủi ro điều chỉnh thị trường AI là mối đe dọa tín dụng toàn cầu khi cổ phiếu công nghệ lao dốc ngày 28/7/2026

Đà giảm càng thêm trầm trọng bởi những dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đã tiến bộ trong lĩnh vực sản xuất chip tiên tiến. Thông tin một công ty nhà nước Trung Quốc bắt đầu sản xuất hàng loạt máy quang khắc DUV ngâm (immersion deep-ultraviolet) – có khả năng cạnh tranh với ASML – đã làm dấy lên lo ngại về sự cạnh tranh và tính bền vững của chi tiêu AI .

Tác động thị trường: Trái chiều nhưng công nghệ dẫn dắt

Chỉ số S&P 500 kết thúc phiên gần như đi ngang (+0,02%), Nasdaq giảm 0,18%, trong khi Dow Jones tăng 0,51%, khi giá dầu thấp hơn giúp các cổ phiếu blue-chip, nhưng cổ phiếu bán dẫn vẫn chịu áp lực nặng nề . Các nhà sản xuất chip Mỹ như Micron Technology mất hơn 7%, cổ phiếu Nvidia giảm 5% sau khi Wall Street Journal đưa tin công ty này đang đàm phán cung cấp khoảng 250 tỷ USD bảo lãnh tài chính cho OpenAI như một phần của dự án trung tâm dữ liệu khổng lồ . Chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm 2,2% trong phiên thứ ba liên tiếp .

Fitch cảnh báo: Điều chỉnh AI là rủi ro tín dụng toàn cầu lớn

Trong báo cáo 'Triển vọng rủi ro toàn cầu' quý III công bố ngày 28/7, Fitch Ratings cảnh báo rõ ràng rằng 'cơn sốt' AI và nguy cơ điều chỉnh mạnh đang nổi lên như một rủi ro tín dụng toàn cầu lớn . Chưa có hãng xếp hạng tín nhiệm lớn nào khác đưa ra tuyên bố thẳng thắn như vậy cho đến nay . Fitch cho biết định giá của S&P 500 đang tiệm cận mức thời kỳ dot-com và ghi nhận lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp Mỹ tăng 26% trong nửa đầu năm 2026, phần lớn nhờ chi tiêu liên quan đến AI . Riêng Amazon, Alphabet, Nvidia, Meta, Oracle và SpaceX đã phát hành 182 tỷ USD trái phiếu đầu tư .

Hãng xếp hạng nhấn mạnh tiềm năng trung và dài hạn của AI là 'rất không chắc chắn', khiến thị trường dễ bị tổn thương . Fitch tuyên bố: 'Sự kết hợp giữa sự không chắc chắn về doanh thu và mức độ đan xen của thị trường vốn và nền kinh tế với AI đã tạo ra một lỗ hổng' . Fitch cũng coi xung đột Mỹ-Iran và sự gián đoạn tại eo biển Hormuz là những mối đe dọa ngắn hạn chính khác, cùng với áp lực El Niño mạnh lên các quốc gia có xếp hạng tín dụng 'rác' .

Chuỗi nguyên nhân: Nghi ngờ chi tiêu AI thúc đẩy cả bán tháo và cảnh báo của Fitch

Đợt bán tháo và cảnh báo của Fitch có mối liên hệ trực tiếp: sự lao dốc của cổ phiếu công nghệ – do nghi ngờ rằng chi tiêu cơ sở hạ tầng AI khổng lồ sẽ không tạo ra lợi nhuận như kỳ vọng – đã thúc đẩy hãng xếp hạng đánh giá rằng việc điều chỉnh các tài sản liên quan đến AI giờ đây là một rủi ro tín dụng mang tính hệ thống . Nhiều nguồn tin cho rằng thương vụ AI, vốn là động lực chính cho sự tăng trưởng của thị trường, hiện là nguồn gốc chính của sự tổn thương . Như một phân tích đã chỉ ra: 'Quy mô đầu tư AI lớn đến mức mức độ tổn thương của nền kinh tế và thị trường vốn nói chung đối với một đợt điều chỉnh như vậy là rất đáng kể' .

Mối lo ngại về 'vòng xoáy tài trợ' – nơi các công ty AI vay nặng lãi để xây dựng cơ sở hạ tầng có thể không mang lại lợi nhuận như đã hứa – là chủ đề trung tâm. Khoản bảo lãnh tài chính 250 tỷ USD của Nvidia cho OpenAI, cùng với sự tăng vọt 466% trong ngày đầu ra mắt của một công ty chip Trung Quốc, cho thấy định giá cực đoan và nợ nần đã đan xen đến mức nào . Fitch cảnh báo bất kỳ sự rút vốn mạnh nào của thị trường cũng có thể gây ra sự gián đoạn tài chính, kinh tế vĩ mô và tín dụng rộng lớn hơn trên các thị trường toàn cầu .