Cuộc gọi Netanyahu-Rubio và cuộc khủng hoảng ICC: Cuộc điện đàm tháng 7 năm 2026 đã tiếp tay cho chiến dịch phá bỏ Tòa án Hình sự Quốc tế như thế nào

Phiên họp ASP bỏ phiếu cách chức Karim Khan (24/7/2026)

Vào ngày 24 tháng 7 năm 2026, Hội đồng các quốc gia thành viên (ASP) của ICC đã bỏ phiếu với tỷ lệ 82-13 (15 phiếu trắng) để cách chức công tố viên trưởng Karim Khan vì hành vi sai trái tình dục đối với một nhân viên cấp dưới . Cuộc bỏ phiếu này diễn ra sau một cuộc điều tra kéo dài 18 tháng và một lệnh đình chỉ chức vụ vào tháng 6 năm 2026 . Khan phủ nhận mọi hành vi sai trái và gọi quy trình này là bất hợp pháp . Việc cách chức này là một đòn giáng mạnh vào thể chế ICC, xảy ra song song với chiến dịch rộng lớn hơn của Mỹ.

Chiến dịch rộng lớn hơn của Mỹ nhằm phá bỏ ICC

Vào ngày 13 tháng 7 năm 2026, Ngoại trưởng Rubio đã phát động một "chiến dịch toàn diện nhằm phá bỏ mối đe dọa mà Tòa án Hình sự Quốc tế gây ra đối với chủ quyền Hoa Kỳ", mô tả đây là "phản ứng của toàn bộ chính phủ để vô hiệu hóa một cách có hệ thống khả năng hoạt động của ICC" . Rubio đã đăng một bài xã luận trên Wall Street Journal lập luận rằng ICC đe dọa chủ quyền của Mỹ . Chính quyền Mỹ đã gia tăng áp lực lên các nhân viên ICC, đe dọa thu hồi thị thực, áp đặt trừng phạt, và thúc giục các đồng minh quay lưng lại với tòa án . Tổ chức Ân xá Quốc tế gọi chiến dịch này là "đáng trách" , và bản thân ICC cũng đã chống lại áp lực .

Venezuela rút khỏi ICC (24/7/2026)

Cùng ngày diễn ra cuộc bỏ phiếu cách chức Khan, Venezuela đã chính thức thông báo với Liên Hợp Quốc về quyết định "không thể thay đổi" rút khỏi ICC, viện dẫn "sự thiên vị địa lý" đối với các nước Nam Bán cầu . Bộ Ngoại giao Mỹ hoan nghênh quyết định này, lưu ý rằng chính phủ lâm thời mới của Venezuela đã hợp tác với "các nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm phá bỏ ICC tham nhũng và vô giá trị" . Phái bộ nhân quyền của Liên Hợp Quốc chỉ trích việc rút lui này là làm suy yếu trách nhiệm giải trình đối với các tội ác nghiêm trọng .

Tình trạng pháp lý của lệnh bắt giữ ICC đối với Netanyahu

Lệnh bắt giữ do ICC ban hành đối với Netanyahu không được đề cập trực tiếp trong các kết quả tìm kiếm thu thập được. Tuy nhiên, đây là những bối cảnh liên quan:

• Karim Khan là công tố viên đã yêu cầu lệnh bắt giữ. Việc ông bị cách chức không tự động làm mất hiệu lực của lệnh, vì lệnh bắt giữ do các thẩm phán ICC (Phòng xét xử sơ thẩm) ban hành, chứ không phải chỉ riêng công tố viên.
• Chiến dịch của Mỹ nhằm phá bỏ ICC và việc Venezuela rút lui không làm thay đổi giá trị pháp lý của lệnh bắt đối với 125 quốc gia thành viên còn lại. Israel không phải là thành viên ICC, vì vậy lệnh này chủ yếu tạo ra nghĩa vụ pháp lý cho các quốc gia thành viên phải bắt giữ Netanyahu nếu ông tới lãnh thổ của họ.
• Lưu ý quan trọng: Không có tuyên bố chính thức nào của ICC hoặc phán quyết tư pháp về tình trạng của lệnh bắt giữ sau vụ Khan được tìm thấy trong các nguồn có sẵn. Lệnh này vẫn còn hiệu lực về mặt pháp lý trừ khi bị chính thức rút lại hoặc hủy bỏ bởi tòa án.

Tóm tắt các mối liên hệ

Kết luận: Cuộc điện đàm Netanyahu-Rubio vào tháng 7 năm 2026 thể hiện sự phối hợp cấp cao giữa Israel và Mỹ tại thời điểm ICC chịu áp lực thể chế tối đa — công tố viên trưởng đã bị cách chức vài ngày trước đó, Venezuela tuyên bố rút lui cùng ngày, và chiến dịch phá bỏ tòa án của Mỹ đang ở giai đoạn cao trào. Lệnh bắt giữ ICC đối với Netanyahu do các thẩm phán ban hành chứ không chỉ riêng công tố viên, vì vậy việc cách chức Khan không tự động vô hiệu hóa nó, nhưng bối cảnh tổng thể đang làm suy yếu nghiêm trọng khả năng thực thi và vị thế chính trị của tòa án liên quan đến lệnh này.