Tổng thư ký LHQ Guterres thăm Síp: Nỗ lực cuối cùng phá vỡ bế tắc kéo dài 50 năm

Mục đích và lịch trình

Ông Guterres đến Síp vào tối thứ Hai, ngày 27 tháng 7, dẫn đầu một phái đoàn cấp cao của LHQ bao gồm các Tổng Thư ký Rosemary DiCarlo và Jean-Pierre Lacroix . Sứ mệnh được công bố của ông là "thúc đẩy tiến trình hòa bình và hỗ trợ sự ổn định trên đảo", được thực hiện theo nhiệm vụ Thiện chí của ông . Chương trình làm việc bao gồm các cuộc họp chung với nhà lãnh đạo người Síp gốc Hy Lạp, Tổng thống Nikos Christodoulides và nhà lãnh đạo người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ, Tufan Erhürman, cũng như một bữa tối riêng . Ông Guterres cũng đã đến thăm Ủy ban về Người Mất tích (CMP) và tổ chức một cuộc họp báo vào ngày cuối cùng .

Kỳ vọng ngoại giao

Thay vì công bố một kế hoạch hòa bình toàn diện mới, Guterres được kỳ vọng sẽ khám phá một khuôn khổ tập trung vào thực thi, kết nối các biện pháp xây dựng lòng tin cụ thể với một giải pháp chính trị . Một nguồn tin ngoại giao của LHQ nói với Hãng thông tấn Síp (CNA) rằng Guterres tìm cách đạt được những kết quả cụ thể từ các cuộc họp tại Nicosia trước khi chuyển tiến trình tới một hội nghị mở rộng không chính thức gồm năm bên (công thức "5+1" bao gồm Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và Vương quốc Anh với tư cách là các cường quốc bảo lãnh) . Cách tiếp cận này được xây dựng dựa trên những nền tảng trước đó: Tổng thống Christodoulides đã nói vào tháng 5 rằng một kế hoạch giải quyết có thể sẵn sàng vào cuối năm 2026 và đã thúc đẩy một hội nghị mở rộng trong mùa hè . Chuyến thăm được người phát ngôn chính phủ Konstantinos Letymbiotis mô tả là "không phải mang tính nghi lễ" mà là một nỗ lực thực chất để tạo điều kiện khởi động lại các cuộc đàm phán .

Bối cảnh rộng hơn

Síp đã bị chia cắt từ năm 1974, sau một cuộc can thiệp quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tiếp theo một cuộc đảo chính do Hy Lạp hậu thuẫn. Hòn đảo vẫn bị chia cắt giữa Cộng hòa Síp do người Síp gốc Hy Lạp lãnh đạo ở phía nam (được quốc tế công nhận) và Cộng hòa Bắc Síp thuộc Thổ Nhĩ Kỳ (chỉ được Thổ Nhĩ Kỳ công nhận) ở phía bắc, với lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ (UNFICYP) tuần tra vùng đệm. Các cuộc đàm phán hòa bình gần đây nhất đã sụp đổ tại hội nghị Crans-Montana năm 2017 . Một cuộc họp không chính thức tại Geneva năm 2021 cũng không tìm được tiếng nói chung . Đặc phái viên của Guterres, bà María Ángela Holguín, đã đi qua lại giữa các bên trong suốt giai đoạn 2025–2026 để chuẩn bị cho chuyến thăm này . Hội đồng Bảo an LHQ đã tái khẳng định vào tháng 1 năm 2026 rằng bất kỳ giải pháp nào cũng phải dựa trên một liên bang hai khu vực, hai cộng đồng .

Ý nghĩa của chuyến thăm

Chuyến thăm được các quan chức Síp và LHQ mô tả rộng rãi là "rất quan trọng" chính xác bởi vì đây là chuyến thăm đầu tiên của một tổng thư ký LHQ đương nhiệm kể từ khi Ban Ki-moon tới Nicosia vào tháng 2 năm 2010 . Nó được thúc đẩy bởi tính cấp bách khi nhiệm kỳ của Guterres kết thúc vào tháng 12 năm 2026 — tạo ra một khung thời gian "dùng thì còn, không thì mất" cho một nỗ lực để lại di sản về một trong những cuộc xung đột đóng băng lâu nhất của LHQ . Chính quyền Síp gốc Hy Lạp cho biết họ "thận trọng lạc quan" , trong khi ông Erhürman bày tỏ hy vọng chuyến thăm sẽ giúp hai bên "hiểu nhau hơn" . Chuyến thăm được một số nhà phân tích coi là "cơ hội thực tế cuối cùng cho một giải pháp liên bang trước khi sự chia cắt trở nên sâu sắc hơn" .