Romania trục xuất nhà ngoại giao Nga sau 3 ngày liên tiếp F-16 bắn hạ UAV Shahed

Ngày 27/7/2026, Romania đã trục xuất một nhà ngoại giao Nga và triệu hồi đại sứ của mình tại Moscow về nước sau khi một máy bay không người lái (UAV) của Nga vi phạm không phận nước này lần thứ tư trong bốn ngày . Đây là đỉnh điểm của một loạt các vụ vi phạm không phận Nga bắt đầu từ tháng 5/2026, và đặc biệt là ba vụ bắn hạ UAV Shahed của Nga chỉ trong 72 giờ bởi các máy bay chiến đấu F-16 của Romania .

Ba vụ bắn hạ F-16 liên tiếp (24-26/7/2026)

Vào ngày 24/7, một máy bay F-16 của Romania đã bắn hạ một UAV xâm nhập không phận nước này – lần đầu tiên một nước thành viên NATO thực hiện hành động như vậy . Ngày 25/7, một UAV thứ hai bị đánh chặn. Ngày 26/7, một UAV thứ ba bị bắn hạ trên Biển Đen chỉ năm phút sau khi xâm nhập không phận Romania; Tổng thống Nicușor Dan gọi các vụ xâm phạm liên tiếp là 'không thể chấp nhận được' . Lực lượng Vũ trang Romania xác nhận các UAV này là loại Shahed (Geran-2), cùng loại mà Nga sử dụng để tấn công Ukraine . Các cuộc xuất kích được thực hiện dưới sự chỉ huy và kiểm soát của NATO, với máy bay F-16 Romania và Eurofighter Typhoon của Italy phối hợp đánh chặn .

Vụ vi phạm thứ tư và phản ứng ngoại giao

Ngày 27/7, một UAV thứ tư bay vào không phận Romania qua vùng đồng bằng sông Danube. Mặc dù UAV này đã quay trở lại không phận Ukraine mà không bị bắn hạ, Bộ Ngoại giao Romania đã phản ứng bằng cách tuyên bố một nhân viên Đại sứ quán Nga là 'người không được hoan nghênh' (persona non grata), yêu cầu người này rời khỏi Romania trong vòng năm ngày, đồng thời triệu hồi đại sứ Romania tại Moscow về nước để tham vấn . Đại sứ Nga Vladimir Lipaev đã được triệu tập đến Bộ Ngoại giao, nơi ông được cho xem các mảnh vỡ của một UAV đã bị phá hủy trên lãnh thổ Romania mà các công tố viên xác nhận có nguồn gốc từ Nga .

Vụ tấn công Galați trước đó (tháng 5/2026)

Ngày 29/5/2026, một UAV Shahed (Geran-2) của Nga đã đâm trúng một tòa nhà chung cư ở thành phố Galați, gây ra hỏa hoạn và khiến hai người bị thương . Một báo cáo pháp y sau đó đã chính thức xác nhận UAV này là Geran-2 của Nga; các mảnh vỡ tìm thấy tại hiện trường có dòng chữ 'GERAN-2' bằng tiếng Cyrill, và các linh kiện điện tử cùng cấu trúc của UAV giống hệt với các UAV khác cùng loại . Đáp lại, Romania đã trục xuất tổng lãnh sự Nga tại Constanța và ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán Nga trên Biển Đen .

Phản ứng của NATO

NATO đã lên án vụ tấn công Galați vào tháng 5, với Tổng thư ký Mark Rutte tuyên bố liên minh 'sẵn sàng bảo vệ từng tấc đất' trong lãnh thổ của mình . Trong các vụ xâm phạm tháng 7, các cuộc xuất kích được thực hiện dưới sự chỉ huy và kiểm soát của NATO, với một phát ngôn viên quân sự cấp cao của NATO gọi các vụ vi phạm là 'không thể chấp nhận và không thể dung thứ' . Tuy nhiên, NATO đã không kích hoạt Điều 5, vì các vụ xâm phạm được coi là các vụ vi phạm không phận lặp đi lặp lại thay vì một cuộc tấn công 'liên tục' kích hoạt phòng thủ tập thể . Đại sứ Mỹ tại NATO, Matthew Whitaker, cam kết liên minh sẽ 'bảo vệ từng tấc đất' lãnh thổ của mình .

Ý nghĩa của sự kiện

Quyết định trục xuất một nhà ngoại giao Nga và triệu hồi đại sứ của Romania đánh dấu sự xấu đi đáng kể trong quan hệ song phương, được thúc đẩy bởi tần suất và mức độ nghiêm trọng ngày càng tăng của các vụ xâm phạm UAV. Ba vụ bắn hạ F-16 liên tiếp là lần đầu tiên trong lịch sử đối với một nước thành viên NATO, và phản ứng ngoại giao cho thấy Bucharest không còn sẵn sàng coi các vụ vi phạm này chỉ đơn thuần là hệ quả từ cuộc chiến ở Ukraine.