Điện Kremlin lảng tránh về lệnh ngừng bắn trên không, ngoại giao con thoi của Witkoff và Kushner gặp giới hạn

Điện Kremlin đã dao động giữa các tuyên bố không rõ ràng, sự cởi mở chiến thuật và sự bác bỏ hoàn toàn bất kỳ thỏa hiệp thực chất nào. Vào tháng 11 năm 2025, Peskov mô tả các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian là "nghiêm túc" nhưng kiên quyết bác bỏ việc đưa ra "những nhượng bộ đáng kể" cho Kyiv . Khuôn mẫu coi đàm phán như một công cụ để giành được nhượng bộ trong khi vẫn bảo toàn khả năng leo thang này vẫn là một đặc điểm chính trong cách tiếp cận của Moscow.

Kênh ngoại giao Witkoff và Kushner

Trung tâm của các nỗ lực ngoại giao Mỹ là hai nhân vật hoạt động bên ngoài các kênh thông thường của Bộ Ngoại giao: Đặc phái viên Hòa bình Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump. Các chuyến con thoi cấp cao của họ là cốt lõi của các hoạt động tiếp cận của Mỹ tới cả Nga và Ukraine.

Dòng thời gian ngoại giao của họ bao gồm một số mốc quan trọng:

• Ngày 24 tháng 11 năm 2025 (Geneva): Witkoff và Kushner, cùng với Ngoại trưởng Marco Rubio, đã có các cuộc hội đàm sâu rộng với phái đoàn Ukraine để xem xét các dự thảo thỏa thuận hòa bình .
• Ngày 2 tháng 12 năm 2025 (Moscow): Các đặc phái viên đã gặp trực tiếp Tổng thống Vladimir Putin tại Điện Kremlin để trình bày một kế hoạch hòa bình sửa đổi gồm 19 điểm của Mỹ . Cuối cùng, Putin đã bác bỏ đề xuất đó .
• Ngày 3 tháng 12 năm 2025 (Miami): Sau khi Putin bác bỏ, họ đã thông báo cho nhà đàm phán chính của Ukraine, Rustem Umerov, về kết quả .
• Ngày 21-22 tháng 1 năm 2026 (Moscow): Witkoff và Kushner trở lại Nga cho vòng đàm phán thứ hai với Putin về các đề xuất cập nhật. Witkoff gọi lời mời của Nga là "một tuyên bố đáng kể" .
• Tháng 4 năm 2026 (Kyiv): Các quan chức Ukraine cho biết các đặc phái viên dự kiến sẽ đến thăm Kyiv như một phần của sáng kiến "Hội đồng Hòa bình" .

Bất chấp những nỗ lực căng thẳng này, một đột phá vẫn còn xa vời. Nhà Trắng ban đầu đã soạn thảo một kế hoạch hòa bình 28 điểm vào cuối tháng 11 năm 2025, kế hoạch này đã bị chỉ trích rộng rãi vì liên quan đến những nhượng bộ đau đớn từ Ukraine . Phiên bản 19 điểm sau đó cũng bị Putin bác bỏ.

Đánh giá thay đổi của Mỹ: Cởi mở hơn hay vẫn trì hoãn?

Đánh giá của Mỹ về thiện chí đàm phán của Nga đã thay đổi rõ rệt để đáp lại chiến dịch tấn công tầm xa đang mở rộng của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và công nghiệp của Nga.

Vào giữa năm 2025, đặc phái viên Mỹ Keith Kellogg đã cáo buộc Nga "trì hoãn" trong các cuộc đàm phán hòa bình, một cáo buộc mà Điện Kremlin bác bỏ . Bế tắc này đã dẫn đến một sự xoay chuyển chiến lược. Đến tháng 10 năm 2025, Mỹ đã mở rộng hợp tác tình báo với Ukraine đặc biệt để nhắm mục tiêu sâu hơn vào bên trong nước Nga. Đây là một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm gây áp lực buộc Moscow quay lại đàm phán sau khi Hội nghị Thượng đỉnh Alaska vào tháng 8 năm 2025 không đạt được thỏa thuận hòa bình . Một quan chức Mỹ mô tả đây là "sự xoay chuyển chiến lược" để gây áp lực buộc Moscow quay lại đàm phán .

Đến tháng 7 năm 2026, tác động tích lũy của các cuộc tấn công này đang được đánh giá. Người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov cho biết Ukraine và Mỹ đã cùng nhau xem xét tác động của các cuộc tấn công sâu vào bên trong nước Nga đối với "thiện chí của giới tinh hoa và xã hội Nga trong việc nối lại đàm phán và kết thúc chiến tranh" . Kyiv Independent đưa tin rằng một quan chức Mỹ cho biết Nhà Trắng tin rằng "Điện Kremlin có thể sẵn sàng chấp nhận ít nhất một lệnh ngừng bắn một phần trên không khi Ukraine mở rộng các cuộc tấn công bên trong nước Nga" .

Tuy nhiên, các tín hiệu mâu thuẫn vẫn tồn tại. Một nhà đàm phán hàng đầu của Mỹ đã cảnh báo các đồng minh châu Âu vào tháng 11 năm 2025 rằng Nga đang tích trữ tên lửa thay vì chuẩn bị cho hòa bình . Ngoại trưởng Rubio liên tục phủ nhận rằng bất kỳ thỏa thuận chính thức nào đã đạt được, bao gồm cả tại Hội nghị Thượng đỉnh Alaska tháng 8 năm 2025 , và Mỹ cũng đã cáo buộc Nga tăng cường các cuộc tấn công xung quanh các cuộc đàm phán .

Lịch sử mong manh của các lệnh ngừng bắn

Lịch sử của các nỗ lực ngừng bắn trong cuộc xung đột này được đánh dấu bởi sự thất bại, cung cấp một bối cảnh đáng suy ngẫm cho các cuộc đàm phán hiện tại.

Lệnh ngừng bắn tháng 5 năm 2025: Nga đề xuất một lệnh ngừng bắn đơn phương kéo dài ba ngày từ ngày 9-11 tháng 5 năm 2025, trùng với lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng. Ukraine đã bác bỏ nó, với việc Tổng thống Zelenskyy gọi đó là một "màn kịch" và là không đủ cho các cuộc đàm phán có ý nghĩa . Sau khi thời hạn kết thúc, Nga đã nối lại các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái hàng loạt, phóng 108 máy bay không người lái vào ngày 11 tháng 5 .

Lệnh ngừng bắn tháng 5 năm 2026: Một nỗ lực đáng kể hơn, Tổng thống Trump đã làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn chung kéo dài ba ngày từ ngày 9-11 tháng 5 năm 2026, gắn liền với việc trao đổi tù nhân 1.000 người mỗi bên . Cả hai bên ngay lập tức cáo buộc nhau vi phạm trong vòng vài giờ sau khi bắt đầu . Ukraine gọi thỏa thuận ngừng bắn là một "trò hề" , trong khi Nga tuyên bố Ukraine tiếp tục chiến đấu. Thỏa thuận ngừng bắn chính thức kết thúc vào ngày 12 tháng 5 năm 2026, mà không có thỏa thuận lâu dài nào .

Ngoài ra, một hồ sơ rộng hơn về các lệnh ngừng bắn cho thấy khó khăn của các thỏa thuận dù chỉ là hạn chế. Thỏa thuận ngừng bắn về Biển Đen và cơ sở hạ tầng năng lượng tháng 3 năm 2025, đã được thống nhất tại Riyadh, chứng kiến Washington tìm kiếm sự nới lỏng trừng phạt để đổi lại, nhưng nó cũng bị ảnh hưởng bởi các cáo buộc vi phạm lẫn nhau . Nhiều vòng đàm phán Istanbul vào giữa năm 2025 đã được báo cáo nhưng không tạo ra được đột phá nào .

Còn về một cuộc gặp trực tiếp giữa Zelenskyy và Trump?

Tính đến cuối tháng 7 năm 2026, không tìm thấy lịch trình xác nhận nào cho một cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Zelenskyy và Tổng thống Trump trong các nguồn tin có sẵn. Bằng chứng cho thấy Witkoff và Kushner đã đóng vai trò là trung gian chính, với các phái đoàn Ukraine bay tới Mỹ để đàm phán tại Miami và Florida . Tổng thống Putin, chứ không phải Tổng thống Zelenskyy, là người đối thoại trực tiếp chính của nhóm Mỹ, đã gặp họ hai lần tại Moscow. Một hội nghị thượng đỉnh trực tiếp giữa Zelenskyy và Trump có thể đang được lên kế hoạch, nhưng điều đó chưa được xác nhận trong các bằng chứng được xem xét. Cuộc gặp trực tiếp được xác nhận gần đây nhất giữa hai nhà lãnh đạo là tại Nhà Trắng vào tháng 10 năm 2025 .