Iran dọa trả đũa Ukraine vụ tập kích tàu trên biển Caspian

Lý do Ukraine tập kích: Linh kiện vũ khí Iran

Ukraine biện minh cho cuộc tấn công bằng cách tuyên bố các tàu bị nhắm mục tiêu đang vận chuyển hàng hóa quân sự của Iran — bao gồm linh kiện máy bay không người lái và tên lửa — dành cho lực lượng Nga . SBU mô tả chiến dịch này là nhằm vào các tuyến đường tiếp tế của Iran cho Nga, khẳng định các con tàu là một phần của mạng lưới cung ứng quân sự được biết đến kết nối Tehran và Moscow . Kiev đã xem hành động này như một hành động tự vệ trước việc chuyển giao vũ khí đang được sử dụng để tấn công lãnh thổ Ukraine . Ngược lại, Iran tuyên bố con tàu này là tàu thương mại dân sự chở hàng hóa thông thường và phủ nhận mọi cáo buộc về hàng hóa quân sự .

Lời đe dọa trả đũa của Iran

Iran đã đáp trả bằng một loạt các lời đe dọa leo thang:

• Bộ Ngoại giao lên án. Bộ Ngoại giao Iran gọi cuộc tấn công là "một hành động xâm lược" vi phạm Điều 2(4) của Hiến chương Liên Hợp Quốc, cảnh báo Tehran "sẽ không ngần ngại bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia" và bảo lưu quyền thực hiện "hành động thích hợp" .
• Đe dọa từ Quốc hội. Phó Chủ tịch Quốc hội Ali Nikzad cảnh báo rằng "bất kỳ địa điểm nào phát động sự xâm lược chống lại đất nước và lãnh thổ của chúng tôi chắc chắn sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp cho các lực lượng vũ trang của chúng tôi," ngụ ý trực tiếp rằng lãnh thổ Ukraine có thể bị tấn công .
• Cảnh báo tầm bắn tên lửa. Các quan chức Iran tuyên bố rằng "toàn bộ Kiev" nằm trong tầm bắn của tên lửa Iran, một mối đe dọa trực tiếp về các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo tiềm tàng nhằm vào thủ đô Ukraine .
• "Sẽ không để yên." Ngoại trưởng Abbas Araghchi cảnh báo vào ngày 26-27/7 rằng cuộc tấn công "sẽ không được trả lời" và Tehran sẽ đáp trả .

Hậu quả ngoại giao

• Iran triệu tập nhà ngoại giao Ukraine. Tehran đã triệu tập đại biện lâm thời của Ukraine, gọi cuộc tấn công là "một hành động thù địch và tội phạm" và đưa ra khiếu nại chính thức .
• Kêu gọi LHQ và EU hành động. Iran kêu gọi cả Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Liên minh Châu Âu điều tra vụ tấn công và buộc Ukraine phải chịu trách nhiệm .
• Đe dọa EU. Araghchi đe dọa EU sẽ phải đối mặt với "những hậu quả khó lường" nếu khối này không điều tra vụ việc .
• Ukraine đề nghị chia sẻ tình báo với Mỹ. Trong một động thái đối phó, Tổng thống Zelenskyy đã ra lệnh cho tình báo Ukraine chia sẻ dữ liệu về việc Nga hỗ trợ quân sự cho Iran với Hoa Kỳ, đưa Ukraine trở thành đối tác tích cực trong cuộc đối đầu Mỹ-Iran .

Bối cảnh rộng hơn: Sự hội tụ của chiến tranh Ukraine và Trung Đông

Iran đang xem xét tấn công tên lửa vào Ukraine. Lời đe dọa rõ ràng của Tehran rằng "toàn bộ Kiev đều nằm trong tầm bắn" đánh dấu một sự leo thang đáng kể — đây sẽ là cuộc tấn công trực tiếp đầu tiên bằng tên lửa của Iran nhằm vào Ukraine, hợp nhất cuộc chiến của Ukraine với cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn của Iran .

Cáo buộc chia sẻ tình báo Nga–Iran. Nhiều báo cáo chỉ ra sự hợp tác quân sự sâu sắc giữa Moscow và Tehran:

• Vào tháng 3/2026, Tổng thống Zelenskyy cho biết Nga đã đề nghị ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Iran nếu Mỹ ngừng hỗ trợ tình báo cho Ukraine — một đề xuất Washington đã bác bỏ .
• Vào tháng 4/2026, tình báo Ukraine đánh giá rằng Nga đang cung cấp cho Iran hình ảnh vệ tinh và hỗ trợ mạng để giúp Tehran hoàn thiện các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và khu vực ở Trung Đông .
• Vào ngày 25/7/2026 — cùng ngày xảy ra vụ tấn công trên biển Caspian — Tổng thống Zelenskyy đã cảnh báo về một cuộc tấn công tên lửa sắp xảy ra của Nga nhằm vào Ukraine trong vòng 48 giờ và đồng thời cáo buộc Nga cung cấp dữ liệu giám sát vệ tinh cho Iran để tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ .

Một mặt trận mới trên biển Caspian. Các nhà phân tích tại Al Jazeera và các hãng tin khác mô tả cuộc tấn công ngày 25/7 như việc mở ra một "mặt trận mới" trong sự chồng chéo ngày càng tăng giữa chiến tranh Ukraine và các cuộc xung đột khu vực của Iran, vốn đã mở rộng qua eo biển Hormuz, Biển Đỏ, và nay là biển Caspian .