Nghịch lý Ethereum: Hoạt động trên chuỗi cao kỷ lục, doanh thu phí giảm 51% - Nguyên nhân tại sao?

Trong quý 2/2026, Ethereum thiết lập kỷ lục mới về hoạt động trên chuỗi, nhưng doanh thu phí lại giảm hơn một nửa. Thoạt nhìn, đây có vẻ là một tín hiệu bi quan, nhưng thực ra lại là minh chứng cho thấy thiết kế của mạng lưới đang hoạt động đúng như mong đợi. Theo Báo cáo Staking Quý 3 năm 2026 của Bitwise Asset Management (công bố ngày 23-24 tháng 7 năm 2026) , sự phân kỳ giữa việc sử dụng tăng và phí giảm là do các nâng cấp giao thức giúp không gian khối rẻ hơn và dồi dào hơn, chứ không phải do nhu cầu người dùng suy giảm .

Sự phân kỳ cốt lõi: Hoạt động tăng, Doanh thu phí giảm

Chủ đề xuyên suốt của Bitwise trong tất cả sáu mạng proof-of-stake (Ethereum, Solana, Hyperliquid, Avalanche, NEAR và Tempo) là một sự phân kỳ rõ rệt: hoạt động và mức độ sử dụng trên chuỗi gia tăng trong khi doanh thu từ phí lại giảm . Báo cáo cho rằng nguyên nhân chính đến từ việc các giao thức chủ động giảm chi phí không gian khối thông qua các bản nâng cấp mở rộng quy mô và tăng giới hạn gas .

Những phát hiện cụ thể về Ethereum

Khối lượng giao dịch đạt mức cao kỷ lục

Ethereum đã xử lý 203,9 triệu giao dịch trong quý 2/2026, đạt tốc độ 26 giao dịch mỗi giây (TPS) — tăng 70% so với mức ~15 TPS của một năm trước đó . Điều này có được nhờ việc tăng giới hạn gas của khối lên 60 triệu .

Doanh thu phí giảm mạnh tính bằng USD, nhưng lại tăng tính bằng ETH

Doanh thu phí tính bằng USD đã giảm 51% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn khoảng 64 triệu USD trong quý 2 . Tuy nhiên, xét về mặt ETH, doanh thu thực tế lại tăng từ 27.670 ETH lên 31.166 ETH, nghĩa là sự sụt giảm tính bằng USD là do giá ETH yếu đi, chứ không phải do hoạt động mạng giảm .

Staking đạt mức cao nhất mọi thời đại

Lượng ETH đang được staking đã đạt mức kỷ lục 40,2 triệu, chiếm 33% tổng cung. Báo cáo lưu ý rằng hầu hết các khoản stake mới đến từ dòng vốn tổ chức — các quỹ ETF staking, kho bạc doanh nghiệp và những người nắm giữ lớn khác — ngay cả khi giá giảm .

Lợi suất staking chủ yếu đến từ phát hành, không phải từ phí người dùng

Lợi suất staking hàng năm ở mức 2,84%, trong đó chỉ 0,19 điểm phần trăm đến từ phí giao dịch thực tế của người dùng. Phần lớn còn lại đến từ phát hành giao thức: 2,65 điểm phần trăm từ phần thưởng đồng thuận .

Ethereum vẫn là hệ sinh thái DeFi lớn nhất

Dù duy trì hệ sinh thái DeFi lớn nhất, tổng giá trị bị khóa (TVL) của Ethereum đã giảm từ 53,99 tỷ USD xuống 37,21 tỷ USD trong quý .

So sánh hệ sinh thái rộng hơn

Chỉ số	Ethereum	Solana	Avalanche
Hoạt động giao dịch	26 TPS (Tổng 203,9 triệu)	~9,8 tỷ giao dịch không bỏ phiếu	236 triệu giao dịch trên C-Chain
Thay đổi so với cùng kỳ	+70% TPS	Mức cao nhất mọi thời đại về số lượng giao dịch không bỏ phiếu trong quý	Tăng từ 58 triệu cách đây một năm (gấp 4 lần)
Xu hướng doanh thu phí	-51% YoY tính bằng USD	Giảm trên cả sáu mạng	Giảm trên cả sáu mạng
DeFi TVL	37,21 tỷ USD (giảm từ 53,99 tỷ USD)	Dẫn đầu về khối lượng DEX (>3,7 tỷ USD đỉnh điểm)	Không được tách riêng khỏi tổng số liệu tổng hợp

• Solana dẫn đầu về khối lượng giao dịch trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX), với hoạt động DEX đạt đỉnh trên 3,7 tỷ USD và giao dịch perpetual tiến gần tới 5,9 tỷ USD trong quý 2 .
• C-Chain của Avalanche đã xử lý 236 triệu giao dịch trong quý 2, tăng mạnh so với 58 triệu của một năm trước đó, cho thấy cùng một mô hình sử dụng tăng nhưng doanh thu giảm .
• DeFi TVL giảm trên toàn diện. Tổng TVL của DeFi đã giảm khoảng 39% trong năm 2026, từ mức ~115 tỷ USD đầu năm xuống còn khoảng 70 tỷ USD vào tháng 6 .

Bối cảnh thị trường rộng lớn hơn

Trong khi hoạt động mạng lưới tăng trưởng, thị trường tiền điện tử nói chung lại gặp khó khăn. Chỉ số Bitwise 10 Large Cap Crypto giảm 15,4% trong quý 2, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay chứng kiến dòng tiền rút ròng kỷ lục 4,9 tỷ USD, và giá tài sản tiền điện tử giảm trong quý thứ ba liên tiếp . Tám trong số mười thành phần của chỉ số này nằm trong vùng đỏ . Trong khi đó, cổ phiếu tiền điện tử tăng +23% trong nửa đầu năm, token hóa tài sản thực tế (RWA) đạt 330 tỷ USD, và lãi suất mở trên thị trường dự đoán chạm mức 1,8 tỷ USD .

Nguyên nhân: Mang tính cấu trúc, không phải theo chu kỳ

Bitwise nhấn mạnh rằng sự phân kỳ này được thúc đẩy bởi thiết kế giao thức, chứ không phải do nhu cầu yếu. Không gian khối trở nên rẻ hơn và dồi dào hơn nhờ những cải tiến về khả năng mở rộng — giới hạn gas cao hơn, mở rộng Layer-2 (như các bản nâng cấp Pectra và Fusaka đã mở rộng không gian blob), và sự cạnh tranh giữa các chuỗi . Báo cáo cảnh báo rằng doanh thu phí giảm không nên bị nhầm lẫn với việc sử dụng hoặc chấp nhận giảm . Như Bitwise đã tuyên bố: "Sự sụt giảm thu nhập chủ yếu do thiết kế giao thức gây ra, khi các chuỗi khác nhau chủ động làm cho không gian khối trở nên dồi dào và rẻ hơn" .