John Paulson: Thị trường tăng giá vàng chỉ mới bắt đầu – Kiểm chứng luận điểm từ ngân hàng trung ương

Lập luận của Paulson dựa trên một luận điểm đơn giản nhưng mang tính hệ quả: việc các ngân hàng trung ương liên tục mua vàng, nhu cầu ngày càng tăng từ khu vực tư nhân, cùng với niềm tin suy yếu vào các đồng tiền pháp định, đang tạo ra một cơn gió ngược có tính cấu trúc (structural tailwind) cho vàng – một xu hướng mang tính thế kỷ, không chỉ là chu kỳ . Ông trước đó từng dự đoán căng thẳng thương mại có thể đẩy giá vàng lên gần 5.000 USD/ounce vào năm 2028 và các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục mua bất kể mức giá nào .

Nhưng sự thật có đúng như vậy không? Bài viết này kiểm chứng các tuyên bố trọng tâm của Paulson bằng dữ liệu mới nhất từ Hội đồng Vàng Thế giới, giá thị trường và mô hình mua vào của từng quốc gia.

Bối cảnh giá vàng: Một đợt phục hồi dưới áp lực

Vàng giao dịch ở mức khoảng 4.147 USD/ounce vào ngày 22 tháng 7 năm 2026, theo dữ liệu giá hàng ngày . Mức này nằm trong vùng 4.100 USD, nhưng thấp hơn nhiều so với đỉnh lịch sử 5.595 USD hồi tháng 1 năm 2026 – giảm khoảng 28% trong nửa đầu năm do lạm phát Mỹ tăng cao và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất .

Khung định giá vàng của Hội đồng Vàng Thế giới ước tính giá trị hợp lý của vàng vào khoảng 4.100 USD, với biên độ dao động ±5% . Vàng có thời điểm giảm xuống dưới 4.000 USD/ounce vào ngày 25 tháng 6 năm 2026 – mức thấp nhất trong 7 tháng – trước khi phục hồi lên trên 4.100 USD vào đầu tháng 7 .

Vậy khi Paulson nói vàng 'mới chỉ bắt đầu' chu kỳ tăng giá, ông đang đưa ra nhận định sau một đợt lao dốc mạnh từ mức đỉnh kỷ lục, chứ không phải trong một giai đoạn bùng nổ. Bối cảnh này rất quan trọng.

Mua vào của ngân hàng trung ương: Cơn gió ngược mang tính cấu trúc

Bằng chứng mạnh nhất của Paulson nằm ở dữ liệu từ các ngân hàng trung ương, cho thấy một sự thay đổi mang tính cấu trúc thực sự trong nhu cầu vàng của khu vực công.

Xu hướng đa năm: Các ngân hàng trung ương đã mua ròng vàng trong 16 năm liên tiếp . Từ năm 2022 đến 2024, lượng mua ròng hàng năm vượt quá 1.000 tấn trong ba năm liên tiếp – một bước nhảy vọt lịch sử so với mức trung bình khoảng 473 tấn/năm của giai đoạn 2010–2021 . Trong năm 2025, các ngân hàng trung ương đã mua thêm 863 tấn, thấp hơn so với tốc độ 1.000+ tấn nhưng vẫn cao hơn 82% so với mức trung bình trước năm 2022 .

Tăng tốc trong Q1 2026: Lượng mua ròng của các ngân hàng trung ương đạt 244 tấn trong quý 1 năm 2026, tăng 17% so với quý trước và tăng 3% so với cùng kỳ năm trước, theo Hội đồng Vàng Thế giới . Đây là tốc độ hàng quý nhanh nhất trong hơn một năm, với Ba Lan (31 tấn) và Uzbekistan (25 tấn) dẫn đầu . Các ngân hàng trung ương hiện đã mua hơn 200 tấn trong 10 trên 11 quý gần đây .

Dữ liệu tháng 5 năm 2026: Một nguồn tin trích dẫn con số 41 tấn ròng trong tháng 5 năm 2026, với Ba Lan (18 tấn), Trung Quốc (10 tấn) và Uzbekistan là những người mua chính . Tuy nhiên, số liệu phân tích theo tháng này không thể được xác minh độc lập từ các nguồn chính thức của Hội đồng Vàng Thế giới trong quá trình tìm kiếm này.

Mua vào theo từng quốc gia

• Ba Lan (Ngân hàng Quốc gia Ba Lan): Là ngân hàng trung ương mua vàng lớn nhất trong năm thứ hai liên tiếp trong năm 2025, thêm 102 tấn . Trong Q1 2026, Ba Lan dẫn đầu tất cả các bên mua với 31 tấn mua ròng .
• Trung Quốc (Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc): Trung Quốc đã thêm 7 tấn trong Q1 2026, gấp đôi tốc độ của Q1 2025, theo dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới . Câu chuyện rộng hơn về việc Trung Quốc tích lũy vàng liên tục đã được ghi nhận rõ ràng, mặc dù tuyên bố chính xác về 18 tháng mua liên tiếp cho đến tháng 4 năm 2026 không thể được xác nhận trực tiếp từ các nguồn đã trả về.
• Cộng hòa Séc: Ngân hàng Quốc gia Séc là một bên mua nhất quán trong khuôn khổ xu hướng đa dạng hóa dự trữ rộng hơn của Đông Âu, mặc dù số liệu cụ thể của Q1 2026 không được nêu chi tiết trong các nguồn có sẵn.
• Các bên mua đáng chú ý khác: Brazil đã thêm 31 tấn trong Q1 2026, giao dịch mua hàng quý lớn nhất của nước này trong hơn một thập kỷ . Ấn Độ và Uzbekistan cũng là những người mua đáng kể .

Điều gì khiến điều này mang tính 'cấu trúc' chứ không chỉ là 'chu kỳ'?

Lập luận của Paulson phụ thuộc vào việc liệu việc mua vào của ngân hàng trung ương là một phản ứng tạm thời trước các cú sốc địa chính trị, hay là một sự thay đổi vĩnh viễn trong quản lý dự trữ. Dữ liệu ủng hộ quan điểm cấu trúc vì một số lý do:

1. Thời gian: Các ngân hàng trung ương hiện đã mua ròng trong 16 năm liên tiếp, một xu hướng có trước cuộc xung đột Nga-Ukraine năm 2022 và việc đa dạng hóa sau các lệnh trừng phạt .
2. Quy mô: Lượng mua trung bình hàng năm khoảng 1.000 tấn trong bốn năm qua gần như gấp đôi tốc độ của thập kỷ trước .
3. Cam kết thể chế: Một cuộc khảo sát của Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy 95% ngân hàng trung ương kỳ vọng dự trữ vàng toàn cầu sẽ tăng trong 12 tháng tới .
4. Không nhạy cảm với giá: Các ngân hàng trung ương đã mua 244 tấn trong Q1 2026 ngay cả khi vàng đạt mức kỷ lục 5.405 USD/ounce vào tháng 1 và sau đó giảm mạnh, cho thấy việc mua mang tính chiến lược hơn là chiến thuật .

Những lưu ý quan trọng và câu hỏi chưa có lời giải

Luận điểm của Paulson được dữ liệu ủng hộ khá vững chắc, nhưng một số lưu ý quan trọng đáng được xem xét:

• Bài kiểm tra về giá: Sự lao dốc mạnh của vàng từ 5.595 USD xuống còn khoảng 4.100 USD trong nửa đầu năm 2026 cho thấy trường hợp tăng giá đang bị thử thách bởi chính sách diều hâu của Fed và môi trường đồng đô la mạnh . Việc ngân hàng trung ương mua vào tạo ra một mức sàn, chứ không phải là sự đảm bảo cho giá tăng.
• Tốc độ hàng năm chậm lại: Tốc độ mua vàng của ngân hàng trung ương đã chậm lại từ tốc độ hàng năm trên 1.000 tấn xuống còn 863 tấn trong năm 2025 . Câu hỏi đặt ra là liệu sự phục hồi lên 244 tấn trong Q1 2026 có báo hiệu sự tăng tốc trở lại hay chỉ là một sự tăng đột biến tạm thời khi giá giảm.
• Điểm dữ liệu chưa thể xác minh: Hai con số cụ thể từ câu hỏi ban đầu – lượng mua ròng 41 tấn trong tháng 5 năm 2026 và chuỗi mua 18 tháng của Trung Quốc – không thể được xác nhận trực tiếp từ các nguồn chính trong quá trình tìm kiếm này. Người đọc nên coi chúng là chưa được xác minh nếu không có quyền truy cập vào dữ liệu hàng tháng gốc của Hội đồng Vàng Thế giới.
• Tuyên bố 'giai đoạn đầu': Nếu thị trường tăng giá của vàng bắt đầu vào năm 2022 với sự gia tăng mua vào của ngân hàng trung ương, thì việc gọi nó là 'giai đoạn đầu' sau một đợt giảm 28% so với mức đỉnh lịch sử là một nhận định mang tính chủ quan, chứ không phải là một tuyên bố thực tế. Paulson đang đưa ra một dự báo cấu trúc dài hạn, chứ không phải dự đoán giá ngắn hạn.

Kết luận

Tuyên bố của John Paulson rằng thị trường tăng giá của vàng chỉ mới bắt đầu dựa trên những thay đổi cấu trúc có thật, được ghi chép đầy đủ trong nhu cầu vàng toàn cầu. Các ngân hàng trung ương thực sự đã chuyển đổi từ người bán ròng thành người mua ròng mạnh mẽ, với lượng mua chạy ở mức gần gấp đôi mức trung bình lịch sử trong bốn năm liên tiếp. Ba Lan, Trung Quốc và một danh sách ngày càng tăng các ngân hàng trung ương ở Đông Á và châu Á đang coi vàng là tài sản dự trữ chiến lược hơn là một giao dịch chiến thuật.

Tuy nhiên, diễn biến giá đầu năm 2026 – giảm khoảng 28% so với đỉnh tháng 1 – cho thấy ngay cả một luồng gió ngược cấu trúc mạnh mẽ cũng có thể bị lấn át bởi chính sách tiền tệ diều hâu và đồng đô la mạnh trong ngắn hạn. Luận điểm của Paulson được dữ liệu ủng hộ, nhưng nó vẫn là một dự báo dài hạn dựa trên niềm tin, chứ không phải một sự chắc chắn.