TikTok bắt đầu thử nghiệm công cụ phát hiện chân dung giả mạo do AI tạo ra

TikTok vừa âm thầm thử nghiệm một công cụ mới có tên Likeness Detection (Phát hiện chân dung), cho phép người dùng tự nguyện tham gia để quét nền tảng nhằm tìm ra những nội dung do AI tạo ra hoặc tổng hợp, có sử dụng khuôn mặt hoặc hình ảnh của họ, sau đó có quyền báo cáo lên TikTok để xem xét . Công cụ này lần đầu được phát hiện bởi chuyên gia tư vấn truyền thông xã hội Matt Navarra, và người phát ngôn của TikTok Mỹ, Zachary Kizer, đã xác nhận thử nghiệm này với trang The Verge . Nó được đưa ra chỉ vài tuần trước khi các nghĩa vụ minh bạch theo Điều 50 của Đạo luật AI châu Âu (EU AI Act) có hiệu lực vào ngày 2 tháng 8 năm 2026 , tạo thêm áp lực buộc các nền tảng phải cho thấy hệ thống thực thi của họ hoạt động hiệu quả.

Cách thức hoạt động của công cụ Likeness Detection

Để đăng ký, các nhà sáng tạo trước tiên phải hoàn tất xác minh danh tính thông qua Jumio, một dịch vụ của bên thứ ba. Quy trình bao gồm hai bước :

1. Chụp ảnh selfie trực tiếp theo thời gian thực — người sáng tạo chụp ảnh selfie ngay tại thời điểm đó để xác nhận là người thật.
2. Tải lên giấy tờ tùy thân do chính phủ cấp — bằng lái xe, hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân chính thức khác.

TikTok tuyên bố sẽ không lưu giữ các giấy tờ tùy thân hoặc dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt đã gửi . Việc xác minh do Jumio xử lý và chỉ được sử dụng để xác nhận rằng người đăng ký đúng là người mà họ tự xưng. Về phía Jumio, một "ảnh selfie tham chiếu" thường được lưu trữ trên máy chủ của họ và được liên kết với tài khoản người dùng, tùy thuộc vào cài đặt lưu giữ dữ liệu của tổ chức , nhưng chính sách của TikTok là họ không giữ những hình ảnh đó .

Sau khi được xác minh, AI của TikTok bắt đầu quét nền tảng để tìm bất kỳ nội dung tải lên nào có dấu hiệu sử dụng chân dung của người sáng tạo. Nếu tìm thấy các kết quả trùng khớp tiềm năng, người sáng tạo có thể xem xét và gắn cờ các hành vi mạo danh do AI tạo ra trái phép để TikTok có hành động gỡ bỏ .

Phạm vi hiện tại: Một thử nghiệm nhỏ hẹp tại Mỹ

Thử nghiệm hiện chỉ giới hạn ở một nhóm nhỏ nhà sáng tạo tại Mỹ . TikTok chưa công bố lịch trình triển khai rộng rãi hơn hoặc bất kỳ kế hoạch mở rộng quốc tế nào .

So sánh giữa TikTok và YouTube về tính năng Likeness Detection

Hệ thống của YouTube hiện đã hoàn thiện hơn đáng kể và có phạm vi tiếp cận rộng rãi hơn:

Tính năng	TikTok	YouTube
Trạng thái ra mắt	Thử nghiệm giới hạn (tháng 7/2026)	Triển khai rộng rãi vào ngày 18/5/2026
Đối tượng đủ điều kiện	Nhóm nhỏ nhà sáng tạo Mỹ	Tất cả người dùng từ 18 tuổi trở lên
Xác minh danh tính	Bên thứ ba Jumio (CMND + selfie trực tiếp)	Quy trình xác minh tài khoản YouTube
Lưu giữ dữ liệu	TikTok tuyên bố không giữ dữ liệu CMND/sinh trắc học	Chính sách dữ liệu tài khoản Google tiêu chuẩn
Phương pháp phát hiện	AI quét tìm khuôn mặt/hình ảnh	AI đối sánh khuôn mặt, hoạt động như Content ID
Hành động sau khi phát hiện	Báo cáo lên TikTok để gỡ bỏ	Xem xét & quyết định, bao gồm yêu cầu gỡ bỏ qua quy trình khiếu nại quyền riêng tư

YouTube bắt đầu thử nghiệm Likeness Detection vào năm 2024 với các nhà sáng tạo thuộc Chương trình Đối tác YouTube, sau đó mở rộng sang các nhân vật của công chúng và ngành công nghiệp giải trí vào đầu năm 2026 . Vào ngày 18 tháng 5 năm 2026, YouTube thông báo công cụ này có sẵn cho tất cả người dùng từ 18 tuổi trở lên có tài khoản YouTube . YouTube mô tả đây là dịch vụ đối sánh tương tự Content ID, cho phép người sáng tạo tìm kiếm, xem xét và yêu cầu gỡ bỏ nội dung do AI tạo ra có sử dụng khuôn mặt của họ . Sự khác biệt chính là về quy mô và khả năng tiếp cận: công cụ của YouTube mở cửa cho hàng trăm triệu người dùng trưởng thành, trong khi đó công cụ của TikTok vẫn chỉ là một thử nghiệm nhỏ hẹp tại Mỹ mà chưa có lịch trình công bố cho việc phát hành rộng rãi hơn.

Bối cảnh rộng hơn: Làn sóng AI tràn ngập TikTok

TikTok đã gắn nhãn hơn 1,3 tỷ video do AI tạo ra trên nền tảng của mình, với 52% tổng số nội dung trên TikTok hiện có liên quan đến một số hình thức AI — từ bộ lọc và hiệu ứng cho đến toàn bộ hình đại diện AI . Ước tính có khoảng 7,5 triệu video do AI tạo ra được tải lên mỗi ngày, chiếm khoảng 22% tổng số video tải lên . Nền tảng này đã giới thiệu tính năng gắn nhãn nội dung AI bắt buộc và tính năng kiểm soát luồng nội dung cho phép người dùng giảm mức độ hiển thị của nội dung AI .

Hạn chót của Đạo luật AI châu Âu đang đến gần

Thử nghiệm của TikTok diễn ra chỉ vài tuần trước khi các nghĩa vụ minh bạch theo Điều 50 của Đạo luật AI châu Âu có hiệu lực vào ngày 2 tháng 8 năm 2026 . Quy định này yêu cầu tất cả nội dung do AI tạo ra hoặc thao túng — deepfake, âm thanh tổng hợp, hình ảnh, video, văn bản — phải được đánh dấu ở định dạng mà máy có thể đọc được và hiển thị nhãn rõ ràng khi được triển khai tại EU . Vào ngày 8 tháng 5 năm 2026, Ủy ban châu Âu đã công bố dự thảo hướng dẫn quy định rằng ngay cả nội dung deepfake được tạo ra mà không có ý định lừa dối cũng phải được gắn nhãn . Bộ Quy tắc Thực hành về Minh bạch của Nội dung do AI tạo ra, do Ủy ban điều phối, càng củng cố thêm các yêu cầu đánh dấu này . Các nền tảng hoạt động tại EU — bao gồm TikTok và YouTube — sẽ cần có các hệ thống phát hiện, gắn nhãn và thực thi mạnh mẽ để tuân thủ theo đúng thời hạn này.

Thử nghiệm của TikTok có thể được xem như một bước đi chủ động hướng tới các yêu cầu tuân thủ đó, nhưng chỉ còn vài tuần nữa là đến hạn chót của EU, nó vẫn chỉ là một thử nghiệm giới hạn ở một thị trường duy nhất, chứ chưa phải là một hệ thống thực thi hoàn chỉnh bao phủ toàn bộ người dùng toàn cầu của nền tảng.