BIP-110 sẽ làm gì?

BIP-110, với tên chính thức là "Reduced Data Temporary Softfork" (Bản soft fork tạm thời giảm dữ liệu), là một đề xuất hạn chế ở cấp độ đồng thuận kéo dài một năm đối với dữ liệu phi thanh toán trong các giao dịch Bitcoin . Được tạo ra bởi một nhà phát triển ẩn danh với bút danh Dathon Ohm và được quảng bá thông qua ứng dụng Bitcoin Knots, đề xuất này nhắm vào các bản khắc Ordinals, token BRC-20, Runes và các payload OP_RETURN quá khổ — những hoạt động nhúng dữ liệu vào block chủ yếu để tận dụng tính bất biến của Bitcoin thay vì chuyển giá trị .

Các quy tắc kỹ thuật cốt lõi bao gồm:

• Đầu ra giao dịch mới bị giới hạn ở 34 byte (ngoại trừ OP_RETURN)
• Đầu ra OP_RETURN bị giới hạn ở 83 byte
• Hạn chế push dữ liệu để ngăn chặn kiểu lưu trữ dữ liệu khắc (inscription)

Các quy tắc này được thiết kế để tự động hết hạn sau khoảng 52.416 block (khoảng một năm) trừ khi được gia hạn bởi một thay đổi đồng thuận sau đó . Việc kích hoạt yêu cầu 55% hash rate khai thác báo hiệu ủng hộ — một ngưỡng thấp hơn đáng kể so với mức xấp xỉ 95% mà các bản nâng cấp Bitcoin lớn trước đây yêu cầu .

Michael Saylor: 'Phương thuốc còn nguy hiểm hơn căn bệnh'

Saylor, công ty của ông Strategy Inc. (trước đây là MicroStrategy) là nhà nắm giữ Bitcoin doanh nghiệp lớn nhất thế giới, đã công bố một tài liệu phản đối toàn diện có tựa đề "110 Lý Do BIP 110 Là Một Ý Tưởng Tồi" và gọi đề xuất này là iatrogenic — một thuật ngữ y học có nghĩa là phương thuốc còn tồi tệ hơn căn bệnh .

Các lập luận chính của ông bao gồm:

• Vi phạm tính trung lập của Bitcoin: Saylor lập luận rằng việc thay đổi các quy tắc đồng thuận để hạn chế các giao dịch hợp lệ hiện tại, đã trả phí, sẽ làm tổn hại đến lớp nền tảng trung lập, không cần xin phép của Bitcoin . "Bitcoin không cần những người bảo vệ sự thuần khiết; nó cần những người bảo vệ tính trung lập," ông viết .
• Tiền lệ nguy hiểm: Việc biến một tranh chấp nội dung về Ordinals và "spam" thành một thay đổi cấp độ giao thức, ông cảnh báo, sẽ tạo ra một tiền lệ tai hại hơn nhiều so với bản thân spam . "Có 110 thứ nguy hiểm hơn spam đối với Bitcoin," Saylor tuyên bố trong một bài đăng trên X vào ngày 11 tháng 7 .
• Rủi ro đồng thuận và mạng lưới: Bản soft fork sẽ khiến một số block không hợp lệ đối với các node đã nâng cấp, có nguy cơ gây chia tách mạng lưới và tạo ra những rủi ro đồng thuận mới, chưa được hiểu rõ .
• Có các giải pháp thay thế dựa trên thị trường: Saylor cho rằng phí, chính sách chuyển tiếp và chính sách khai thác — chứ không phải thay đổi đồng thuận — mới là công cụ thích hợp để quản lý các giao dịch không mong muốn .
• Thiếu bằng chứng có thể đo lường: Ông đặt câu hỏi liệu BIP-110 có cung cấp bằng chứng có thể đo lường về việc cải thiện phi tập trung hóa hay thị trường phí hay không .
• Hiệu ứng con dốc trơn trượt: Một khi giao thức bị thay đổi để hạn chế một loại giao dịch, nó sẽ mở ra cánh cửa để hạn chế các loại khác .

Saylor cũng lưu ý rằng BIP-110 không khắc phục bất kỳ lỗi nghiêm trọng nào đã biết hoặc các lỗi đồng thuận đã được xác lập như lạm phát, xác thực chữ ký hay double-spending — thay vào đó, nó giải quyết một thứ mà ông gọi là "yếu tố ngoại lai gây tranh cãi" .

Adam Back: 'Bị Bác Bỏ Một Cách Mạnh Mẽ' và 'Khiếm Khuyết Về Mặt Kỹ Thuật'

Adam Back, nhà mật mã học có hệ thống bằng chứng công việc Hashcash được trích dẫn trong sách trắng Bitcoin và từ lâu đã là người bảo vệ tinh thần cypherpunk của Bitcoin, cũng mạnh mẽ không kém trong việc phản đối .

Những chỉ trích chính của Back:

• Khiếm khuyết về mặt kỹ thuật: Back mô tả BIP-110 là "khiếm khuyết về mặt kỹ thuật" và nói rằng nó "không hoạt động" — thiếu cả sự đồng thuận kỹ thuật và đồng thuận hệ sinh thái . Ông so sánh nó một cách bất lợi với SegWit, vốn có cả hai hình thức đồng thuận .
• Vi phạm tinh thần cypherpunk: Ông gọi đề xuất này là một "cuộc săn lùng để kiểm soát người khác," lập luận rằng sự phi tập trung của Bitcoin có nghĩa là "bạn không thể áp đặt quan điểm của mình lên người khác," và rằng sự không cần xin phép là nền tảng của thiết kế Bitcoin .
• Sự ủng hộ cực kỳ nhỏ: Tính đến ngày 18 tháng 7 năm 2026, Back lưu ý rằng tín hiệu từ thợ đào chỉ là 0,86% so với ngưỡng 55% cần thiết để kích hoạt . Ông dự đoán bản fork sẽ đình trệ trong vòng vài tuần kể từ khi bắt đầu báo hiệu bắt buộc xung quanh block 961.632 .
• Nguy cơ chia tách chuỗi thiểu số: Back cảnh báo rằng việc ép buộc kích hoạt có thể tạo ra một chuỗi thiểu số có hash rate thấp thay vì một bản nâng cấp được chấp nhận rộng rãi, tạo ra một fork dai dẳng giống như Bitcoin Cash hay Bitcoin SV .
• Các hạn chế có thể bị vô hiệu hóa: Ông lập luận rằng các hạn chế có thể bị vô hiệu hóa trong khi "thiệt hại về đổi mới" thì không — có nghĩa là đề xuất này sẽ kìm hãm sự phát triển hợp pháp mà không ngăn chặn hiệu quả những kẻ spam có chủ đích .
• Thiệt hại về quy định và danh tiếng: Back cảnh báo rằng BIP-110 có thể mời gọi áp lực pháp lý và làm tổn hại đến danh tiếng của Bitcoin như một kho lưu trữ giá trị trung lập, chống kiểm duyệt .
• Tuyên bố sai về Satoshi: Ông bác bỏ những tuyên bố rằng Satoshi Nakamoto sẽ ủng hộ BIP-110 là vô căn cứ .

Trong một đánh giá thẳng thừng, Back nói rằng đề xuất này "đang bị phớt lờ vì đó là một ý tưởng ngu ngốc" và không cần âm mưu nào để giải thích cho việc thiếu sự ủng hộ của nó .

Những Người Phản Đối Nổi Bật Khác

Saylor và Back không đơn độc, họ còn có sự tham gia của các nhân vật Bitcoin đáng chú ý khác, bao gồm Jameson Lopp (CTO của Casa) và Wang Chun (đồng sáng lập F2Pool), những người cũng viện dẫn các mối đe dọa đối với tính trung lập, rủi ro kiểm duyệt và nguy cơ chia tách chuỗi .

Bối Cảnh Lịch Sử: Sự Bùng Nổ Của Ordinals

Cuộc tranh luận bắt nguồn từ sự bùng nổ của các bản khắc Ordinals và token BRC-20 bắt đầu từ đầu năm 2023. Những người ủng hộ BIP-110 cho rằng các hoạt động phi tài chính này làm tắc nghẽn các block bằng dữ liệu "rác", tăng chi phí vận hành node và bóp méo động lực của thợ đào, khiến Bitcoin rời xa mục đích là một mạng lưới tiền tệ . Những người phản đối — bao gồm Saylor và Back — phản bác rằng phản ứng thích hợp đối với các hoạt động không mong muốn là kinh tế (phí, chính sách chuyển tiếp), chứ không phải là thay đổi các quy tắc đồng thuận .

Dòng Thời Gian và Tình Trạng Hiện Tại

• Tháng 10 năm 2025: Các cuộc thảo luận công khai về BIP-110 bắt đầu trên danh sách gửi thư của các nhà phát triển Bitcoin . Bản thảo chính thức được trình bày ngay sau đó.
• Tháng 1 năm 2026: Số lượng node ủng hộ ban đầu được báo cáo là 583 node .
• Tháng 6 năm 2026: Bắt đầu báo hiệu. Chưa đến 1% hash rate khai thác ủng hộ đề xuất này so với ngưỡng kích hoạt 55% . Back gọi nó là "khiếm khuyết về mặt kỹ thuật" vào ngày 8 tháng 6 .
• Tháng 7 năm 2026: Saylor công bố bài luận "110 Lý Do" vào ngày 19 tháng 7 . Cả Saylor và Back đều đưa ra nhiều tuyên bố công khai phản đối fork trong suốt tháng .
• Hiện tại (Tháng 7 năm 2026): Đề xuất đang tiến gần đến cửa sổ kích hoạt vào đầu tháng 8 với sự ủng hộ không đủ. Back tuyên bố rằng Bitcoin đã "bác bỏ một cách mạnh mẽ" BIP-110 và mạng lưới Bitcoin chính khó có thể chấp nhận các thay đổi . Đề xuất sẽ tự động hết hạn một năm sau ngày kích hoạt được đề xuất nếu không được thông qua .

Bức Tranh Toàn Cảnh

Cuộc tranh luận về BIP-110 đại diện cho một thời điểm định hình trong quản trị Bitcoin. Cả Saylor và Back — mặc dù có vai trò rất khác nhau (giám đốc quỹ doanh nghiệp và nhà phát triển cypherpunk) — đều đồng ý về một nguyên tắc cơ bản: việc thay đổi các quy tắc đồng thuận để kiểm soát nội dung giao dịch là một mối đe dọa lớn hơn đối với độ tin cậy lâu dài của Bitcoin so với bản thân các giao dịch đó. Như Saylor đã nói, câu hỏi đặt ra là "liệu các giao dịch hợp lệ và có thể thanh toán theo các quy tắc hiện hành có nên bị chặn ở cấp độ đồng thuận hay không" . Câu trả lời của mạng lưới, cho đến nay, là không.

BIP-110 sẽ làm gì?

BIP-110, với tên chính thức là "Reduced Data Temporary Softfork" (Bản soft fork tạm thời giảm dữ liệu), là một đề xuất hạn chế ở cấp độ đồng thuận kéo dài một năm đối với dữ liệu phi thanh toán trong các giao dịch Bitcoin . Được tạo ra bởi một nhà phát triển ẩn danh với bút danh Dathon Ohm và được quảng bá thông qua ứng dụng Bitcoin Knots, đề xuất này nhắm vào các bản khắc Ordinals, token BRC-20, Runes và các payload OP_RETURN quá khổ — những hoạt động nhúng dữ liệu vào block chủ yếu để tận dụng tính bất biến của Bitcoin thay vì chuyển giá trị .

Các quy tắc kỹ thuật cốt lõi bao gồm:

• Đầu ra giao dịch mới bị giới hạn ở 34 byte (ngoại trừ OP_RETURN)
• Đầu ra OP_RETURN bị giới hạn ở 83 byte
• Hạn chế push dữ liệu để ngăn chặn kiểu lưu trữ dữ liệu khắc (inscription)

Các quy tắc này được thiết kế để tự động hết hạn sau khoảng 52.416 block (khoảng một năm) trừ khi được gia hạn bởi một thay đổi đồng thuận sau đó . Việc kích hoạt yêu cầu 55% hash rate khai thác báo hiệu ủng hộ — một ngưỡng thấp hơn đáng kể so với mức xấp xỉ 95% mà các bản nâng cấp Bitcoin lớn trước đây yêu cầu .

Michael Saylor: 'Phương thuốc còn nguy hiểm hơn căn bệnh'

Saylor, công ty của ông Strategy Inc. (trước đây là MicroStrategy) là nhà nắm giữ Bitcoin doanh nghiệp lớn nhất thế giới, đã công bố một tài liệu phản đối toàn diện có tựa đề "110 Lý Do BIP 110 Là Một Ý Tưởng Tồi" và gọi đề xuất này là iatrogenic — một thuật ngữ y học có nghĩa là phương thuốc còn tồi tệ hơn căn bệnh .

Các lập luận chính của ông bao gồm:

• Vi phạm tính trung lập của Bitcoin: Saylor lập luận rằng việc thay đổi các quy tắc đồng thuận để hạn chế các giao dịch hợp lệ hiện tại, đã trả phí, sẽ làm tổn hại đến lớp nền tảng trung lập, không cần xin phép của Bitcoin . "Bitcoin không cần những người bảo vệ sự thuần khiết; nó cần những người bảo vệ tính trung lập," ông viết .
• Tiền lệ nguy hiểm: Việc biến một tranh chấp nội dung về Ordinals và "spam" thành một thay đổi cấp độ giao thức, ông cảnh báo, sẽ tạo ra một tiền lệ tai hại hơn nhiều so với bản thân spam . "Có 110 thứ nguy hiểm hơn spam đối với Bitcoin," Saylor tuyên bố trong một bài đăng trên X vào ngày 11 tháng 7 .
• Rủi ro đồng thuận và mạng lưới: Bản soft fork sẽ khiến một số block không hợp lệ đối với các node đã nâng cấp, có nguy cơ gây chia tách mạng lưới và tạo ra những rủi ro đồng thuận mới, chưa được hiểu rõ .
• Có các giải pháp thay thế dựa trên thị trường: Saylor cho rằng phí, chính sách chuyển tiếp và chính sách khai thác — chứ không phải thay đổi đồng thuận — mới là công cụ thích hợp để quản lý các giao dịch không mong muốn .
• Thiếu bằng chứng có thể đo lường: Ông đặt câu hỏi liệu BIP-110 có cung cấp bằng chứng có thể đo lường về việc cải thiện phi tập trung hóa hay thị trường phí hay không .
• Hiệu ứng con dốc trơn trượt: Một khi giao thức bị thay đổi để hạn chế một loại giao dịch, nó sẽ mở ra cánh cửa để hạn chế các loại khác .

Saylor cũng lưu ý rằng BIP-110 không khắc phục bất kỳ lỗi nghiêm trọng nào đã biết hoặc các lỗi đồng thuận đã được xác lập như lạm phát, xác thực chữ ký hay double-spending — thay vào đó, nó giải quyết một thứ mà ông gọi là "yếu tố ngoại lai gây tranh cãi" .

Adam Back: 'Bị Bác Bỏ Một Cách Mạnh Mẽ' và 'Khiếm Khuyết Về Mặt Kỹ Thuật'

Adam Back, nhà mật mã học có hệ thống bằng chứng công việc Hashcash được trích dẫn trong sách trắng Bitcoin và từ lâu đã là người bảo vệ tinh thần cypherpunk của Bitcoin, cũng mạnh mẽ không kém trong việc phản đối .

Những chỉ trích chính của Back:

• Khiếm khuyết về mặt kỹ thuật: Back mô tả BIP-110 là "khiếm khuyết về mặt kỹ thuật" và nói rằng nó "không hoạt động" — thiếu cả sự đồng thuận kỹ thuật và đồng thuận hệ sinh thái . Ông so sánh nó một cách bất lợi với SegWit, vốn có cả hai hình thức đồng thuận .
• Vi phạm tinh thần cypherpunk: Ông gọi đề xuất này là một "cuộc săn lùng để kiểm soát người khác," lập luận rằng sự phi tập trung của Bitcoin có nghĩa là "bạn không thể áp đặt quan điểm của mình lên người khác," và rằng sự không cần xin phép là nền tảng của thiết kế Bitcoin .
• Sự ủng hộ cực kỳ nhỏ: Tính đến ngày 18 tháng 7 năm 2026, Back lưu ý rằng tín hiệu từ thợ đào chỉ là 0,86% so với ngưỡng 55% cần thiết để kích hoạt . Ông dự đoán bản fork sẽ đình trệ trong vòng vài tuần kể từ khi bắt đầu báo hiệu bắt buộc xung quanh block 961.632 .
• Nguy cơ chia tách chuỗi thiểu số: Back cảnh báo rằng việc ép buộc kích hoạt có thể tạo ra một chuỗi thiểu số có hash rate thấp thay vì một bản nâng cấp được chấp nhận rộng rãi, tạo ra một fork dai dẳng giống như Bitcoin Cash hay Bitcoin SV .
• Các hạn chế có thể bị vô hiệu hóa: Ông lập luận rằng các hạn chế có thể bị vô hiệu hóa trong khi "thiệt hại về đổi mới" thì không — có nghĩa là đề xuất này sẽ kìm hãm sự phát triển hợp pháp mà không ngăn chặn hiệu quả những kẻ spam có chủ đích .
• Thiệt hại về quy định và danh tiếng: Back cảnh báo rằng BIP-110 có thể mời gọi áp lực pháp lý và làm tổn hại đến danh tiếng của Bitcoin như một kho lưu trữ giá trị trung lập, chống kiểm duyệt .
• Tuyên bố sai về Satoshi: Ông bác bỏ những tuyên bố rằng Satoshi Nakamoto sẽ ủng hộ BIP-110 là vô căn cứ .

Trong một đánh giá thẳng thừng, Back nói rằng đề xuất này "đang bị phớt lờ vì đó là một ý tưởng ngu ngốc" và không cần âm mưu nào để giải thích cho việc thiếu sự ủng hộ của nó .

Những Người Phản Đối Nổi Bật Khác

Saylor và Back không đơn độc, họ còn có sự tham gia của các nhân vật Bitcoin đáng chú ý khác, bao gồm Jameson Lopp (CTO của Casa) và Wang Chun (đồng sáng lập F2Pool), những người cũng viện dẫn các mối đe dọa đối với tính trung lập, rủi ro kiểm duyệt và nguy cơ chia tách chuỗi .

Bối Cảnh Lịch Sử: Sự Bùng Nổ Của Ordinals

Cuộc tranh luận bắt nguồn từ sự bùng nổ của các bản khắc Ordinals và token BRC-20 bắt đầu từ đầu năm 2023. Những người ủng hộ BIP-110 cho rằng các hoạt động phi tài chính này làm tắc nghẽn các block bằng dữ liệu "rác", tăng chi phí vận hành node và bóp méo động lực của thợ đào, khiến Bitcoin rời xa mục đích là một mạng lưới tiền tệ . Những người phản đối — bao gồm Saylor và Back — phản bác rằng phản ứng thích hợp đối với các hoạt động không mong muốn là kinh tế (phí, chính sách chuyển tiếp), chứ không phải là thay đổi các quy tắc đồng thuận .

Dòng Thời Gian và Tình Trạng Hiện Tại

• Tháng 10 năm 2025: Các cuộc thảo luận công khai về BIP-110 bắt đầu trên danh sách gửi thư của các nhà phát triển Bitcoin . Bản thảo chính thức được trình bày ngay sau đó.
• Tháng 1 năm 2026: Số lượng node ủng hộ ban đầu được báo cáo là 583 node .
• Tháng 6 năm 2026: Bắt đầu báo hiệu. Chưa đến 1% hash rate khai thác ủng hộ đề xuất này so với ngưỡng kích hoạt 55% . Back gọi nó là "khiếm khuyết về mặt kỹ thuật" vào ngày 8 tháng 6 .
• Tháng 7 năm 2026: Saylor công bố bài luận "110 Lý Do" vào ngày 19 tháng 7 . Cả Saylor và Back đều đưa ra nhiều tuyên bố công khai phản đối fork trong suốt tháng .
• Hiện tại (Tháng 7 năm 2026): Đề xuất đang tiến gần đến cửa sổ kích hoạt vào đầu tháng 8 với sự ủng hộ không đủ. Back tuyên bố rằng Bitcoin đã "bác bỏ một cách mạnh mẽ" BIP-110 và mạng lưới Bitcoin chính khó có thể chấp nhận các thay đổi . Đề xuất sẽ tự động hết hạn một năm sau ngày kích hoạt được đề xuất nếu không được thông qua .

Bức Tranh Toàn Cảnh

Cuộc tranh luận về BIP-110 đại diện cho một thời điểm định hình trong quản trị Bitcoin. Cả Saylor và Back — mặc dù có vai trò rất khác nhau (giám đốc quỹ doanh nghiệp và nhà phát triển cypherpunk) — đều đồng ý về một nguyên tắc cơ bản: việc thay đổi các quy tắc đồng thuận để kiểm soát nội dung giao dịch là một mối đe dọa lớn hơn đối với độ tin cậy lâu dài của Bitcoin so với bản thân các giao dịch đó. Như Saylor đã nói, câu hỏi đặt ra là "liệu các giao dịch hợp lệ và có thể thanh toán theo các quy tắc hiện hành có nên bị chặn ở cấp độ đồng thuận hay không" . Câu trả lời của mạng lưới, cho đến nay, là không.