Current AI: 'Mạng lưới toàn cầu' của AI nguồn mở – Giải pháp thay thế cho các ông lớn công nghệ

Được dẫn dắt bởi nhà sáng lập Martin Tisné và CEO Ayah Bdeir (cựu lãnh đạo chiến lược AI tại Mozilla và người sáng lập littleBits, gia nhập vào tháng 1/2026), Current AI đang chạy đua để tạo ra thứ mà một số người gọi là "World Wide Web của AI": một giải pháp thay thế miễn phí, mở và do cộng đồng quản trị cho các hệ thống độc quyền của OpenAI, Google và Anthropic .

Tầm nhìn: AI là Hàng hóa Công cộng, Không phải Hàng hóa Tư nhân

Triết lý cốt lõi của Current AI là một thách thức trực tiếp đối với mô hình AI thống trị hiện nay. "Hầu hết các hệ thống AI đều bị kiểm soát bởi một số ít công ty tư nhân," tổ chức này tuyên bố, "khiến các chính phủ lo lắng về chủ quyền AI và hàng triệu người dùng phụ thuộc dễ bị tổn thương trước một thay đổi chính sách hoặc biến động địa chính trị duy nhất" .

Giải pháp, theo quan điểm của Current AI, là xây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ mở, công cộng và có trách nhiệm giải trình với cộng đồng thay vì các cổ đông. Điều này có nghĩa là ba nguyên tắc cốt lõi:

• Lưu trữ dữ liệu địa phương và sự đồng thuận của cộng đồng: Dữ liệu được giữ trên thiết bị hoặc trong cộng đồng, tránh việc khai thác dữ liệu tập trung kiểu Thung lũng Silicon. Cộng đồng có thể tạm dừng hoặc sửa đổi việc sử dụng dữ liệu ở bất kỳ giai đoạn nào .
• Ưu tiên các cộng đồng chưa được phục vụ: Tổ chức cố tình nhắm đến các ngôn ngữ, nền văn hóa và khu vực bị AI thương mại bỏ qua – tập trung vào sự hòa nhập hơn là kích thước mô hình lớn .
• Mã nguồn mở mọi thứ: Tất cả các công cụ, mô hình và thiết kế phần cứng đều được công bố công khai để người khác có thể xây dựng, học hỏi và điều chỉnh .

"Họ không phải là nhà đầu tư; họ là nhà tài trợ," CEO Bdeir nói với TechCrunch, nhấn mạnh rằng số tiền được cấp, không phải đổi lấy vốn chủ sở hữu hay quyền kiểm soát .

Nguồn tài trợ: Một liên minh chưa từng có với hơn 400 triệu USD

Sự ra mắt của Current AI được hậu thuẫn bởi một khoản đầu tư ban đầu 400 triệu USD, bao gồm khoảng 100 triệu USD từ chính phủ Pháp, cùng với các cam kết từ Quỹ Ford, Quỹ John D. và Catherine T. MacArthur, Google DeepMind, Salesforce, Quỹ Patrick J. McGovern và AI Collaborative (một phần của tổ chức từ thiện của nhà sáng lập eBay Pierre Omidyar) .

Nhưng tham vọng còn lớn hơn nhiều: tổ chức này đặt mục tiêu huy động 2,5 tỷ USD trong vòng 5 năm từ sự kết hợp của các chính phủ, quỹ từ thiện và đối tác khu vực tư nhân . Mười quốc gia đã bày tỏ sự ủng hộ, bao gồm Phần Lan, Pháp, Đức, Chile, Ấn Độ, Kenya, Maroc, Nigeria, Slovenia và Thụy Sĩ .

Các dự án thực tế: Từ Kenya đến Nhật Bản đến rừng Amazon Brazil

Trong vòng chưa đầy 18 tháng, Current AI đã chuyển từ ý tưởng sang triển khai thực tế. Dưới đây là các dự án chính, tất cả đều được xác nhận bởi nhiều nguồn tin:

Alpha Chat – Chatbot Nguồn Mở

Được ra mắt vào tháng 7/2026 tại Hội nghị AI vì Mục đích Tốt đẹp ở Geneva, Alpha Chat là một giao diện hội thoại nguồn mở được xây dựng chỉ trong bảy tuần bởi một tập đoàn gồm mười tổ chức bao gồm Hugging Face, Mozilla và MIT Media Lab. Nó được thiết kế như một nền tảng mô-đun, nơi những người đóng góp độc lập có thể thêm các mô hình ngôn ngữ, giao thức an toàn và tài nguyên tính toán .

Hợp tác với Sakana AI – Công cụ Tiếng Nhật

Current AI đã hợp tác với Sakana AI có trụ sở tại Tokyo (người sáng lập Ren Ito được liệt kê là 'Nhà vô địch' của Current AI) để phát triển một khuôn khổ AI nguồn mở dùng chung phù hợp với bối cảnh ngôn ngữ và văn hóa Nhật Bản. Công việc này cũng được dự định có thể áp dụng cho các cộng đồng ở Nam bán cầu .

Suno Sutra – Thiết bị AI Ngoại tuyến tại Ấn Độ

Tại Hội nghị Thượng đỉnh AI Ấn Độ tháng 2/2026, Current AI đã hợp tác với Bhashini, bộ phận AI ngôn ngữ của chính phủ Ấn Độ, để ra mắt Suno Sutra (có nghĩa là 'biên niên sử lắng nghe'). Đây là một thiết bị bỏ túi, hoàn toàn ngoại tuyến hỗ trợ 22 ngôn ngữ Ấn Độ mà không cần bất kỳ kết nối internet nào. Thiết kế phần cứng được mở mã nguồn hoàn toàn .

3,2 Triệu USD Tài trợ – Kenya, Lebanon, Rừng Amazon Brazil

Vào tháng 6/2026, Current AI đã phân bổ 3,2 triệu USD tài trợ cho bốn tổ chức khu vực :

Bản đồ Khoảng trống AI Nguồn Mở

Vào tháng 7/2026, Current AI đã công bố Bản đồ Khoảng trống AI Nguồn Mở v0.1, một cuộc khảo sát hơn 24.626 dự án AI nguồn mở được thiết kế để xác định các khoảng trống và điều phối các nỗ lực phát triển vì lợi ích công cộng. Dữ liệu được phát hành theo giấy phép MIT để bất kỳ ai cũng có thể sử dụng .

Bức tranh toàn cảnh: Một mô hình mới cho quản trị AI

Current AI không chỉ là một tổ chức phi lợi nhuận khác; nó là một trường hợp thử nghiệm xem liệu AI vì lợi ích cộng đồng có thể tồn tại ở quy mô lớn hay không. Mô hình của nó – quan hệ đối tác công tư với quản trị từ thiện – được cố tình cấu trúc để tránh các cạm bẫy kiểm soát của cả AI doanh nghiệp và các hệ thống do nhà nước quản lý hoàn toàn .

Sự tiến bộ nhanh chóng của tổ chức cho thấy nhu cầu về một giải pháp thay thế AI mở, bản địa hóa và có sự đồng thuận của cộng đồng so với AI của Big Tech là có thật. Liệu nó có thể duy trì mục tiêu gây quỹ 2,5 tỷ USD và mang lại tác động ngang bằng với các hệ thống độc quyền hay không vẫn còn phải chờ xem, nhưng nền tảng rõ ràng đang được đặt ra. Hầu hết mọi tuyên bố lớn về Current AI đều được xác nhận bởi các tài liệu chính thức và một cuộc điều tra chi tiết của TechCrunch vào ngày 19 tháng 7 năm 2026 .

Tóm lại: Current AI đang đặt cược rằng cách tốt nhất để đảm bảo AI phục vụ tất cả mọi người là đảm bảo mọi người đều có thể xây dựng, sở hữu và yêu cầu nó giải trình.