Bản ghi nhớ Islamabad tan vỡ trong chưa đầy ba tuần

Bản ghi nhớ Islamabad (Islamabad Memorandum of Understanding), một khuôn khổ kéo dài 60 ngày nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh Iran năm 2026, đã sụp đổ trong vòng chưa đầy ba tuần. Sự đổ vỡ nhanh chóng kéo theo những cáo buộc lẫn nhau, các cuộc không kích mới, những thương vong đầu tiên của lính Mỹ do hỏa lực trực tiếp từ Iran kể từ những ngày đầu của cuộc chiến, và một tuyên bố hiếm hoi bằng văn bản từ Lãnh tụ Tối cao Iran, người cho rằng chữ ký của tổng thống Mỹ là vô giá trị. Dưới đây là dòng thời gian và phân tích được xác minh về những gì đã xảy ra và tại sao.

Bản ghi nhớ Islamabad là gì?

Bản ghi nhớ Islamabad được ký kết vào ngày 17-18 tháng 6 năm 2026 bởi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump (từ xa, tại một bữa tối ký kết với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Cung điện Versailles) và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian (tại Tehran) . Nó thiết lập một khuôn khổ 60 ngày để đàm phán một hiệp ước hòa bình vĩnh viễn toàn diện bao gồm:

• Chấm dứt các hành động thù địch trong Chiến tranh Iran 2026
• Chương trình hạt nhân của Iran
• Dỡ bỏ trừng phạt
• Mở lại và quản lý eo biển Hormuz
• Giải tỏa xung đột tại Lebanon

Điều quan trọng là, các vấn đề lớn về nội dung đã được hoãn lại cho các cuộc đàm phán trong tương lai — "các vấn đề lớn, tuy nhiên, đã không được giải quyết" trong chính MoU .

Tuyên bố của Trump: "Tôi nghĩ nó đã kết thúc"

Vào ngày 7-8 tháng 7 năm 2026, tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn trên thực tế đã chết. Nhiều nguồn tin xác nhận:

• Ngày 7 tháng 7: Trump cảnh báo "chúng tôi sẽ tấn công mạnh vào chúng tối nay" và nói rằng ông coi thỏa thuận ngừng bắn là "đã kết thúc" .
• Ngày 8 tháng 7: Trump tuyên bố công khai: "Tôi nghĩ nó đã kết thúc. Tôi không muốn giao dịch với họ nữa. Họ là cặn bã" . Reuters đưa tin ông nói MoU là "đã kết thúc," đồng thời nói thêm rằng ông không muốn tham gia với Tehran .

Các cuộc không kích của Mỹ nối lại — và những thương vong đầu tiên của lính Mỹ do hỏa lực trực tiếp từ Iran

• Đầu tháng 7: Mỹ đã thực hiện nhiều đợt không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran. CENTCOM xác nhận các cuộc không kích vào ngày 13 tháng 7 đã trúng các địa điểm bao gồm Bushehr, Chah Bahar, Jask, Konarak, Abu Musa và Bandar Abbas .
• Ngày 9 tháng 7: Iran trả đũa bằng cách phát động các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ ở Kuwait, Qatar và Bahrain . Theo các quan chức Iran, các cuộc không kích của Mỹ đã giết chết 14 người và làm bị thương 78 người về phía Iran .
• Ngày 18 tháng 7: Quân đội Mỹ thông báo về những thương vong đầu tiên của lính Mỹ do hỏa lực trực tiếp từ Iran kể từ những ngày đầu của cuộc chiến: hai lính Mỹ thiệt mạng và một người mất tích trong một cuộc tấn công vào một căn cứ ở Jordan vào thứ Sáu, ngày 17 tháng 7 .

Tuyên bố bằng văn bản của Khamenei: "Chữ ký của Trump là vô giá trị"

Vào thứ Bảy, ngày 18 tháng 7 năm 2026, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đưa ra một tuyên bố bằng văn bản, được đọc trên truyền hình nhà nước Iran, tuyên bố rằng việc Mỹ liên tục vi phạm MoU đã chứng minh chữ ký của Donald Trump là "hoàn toàn vô giá trị và thiếu uy tín" . Tuyên bố có đoạn:

"Những vi phạm nhiều lần của 'Ác quỷ vĩ đại' (Great Satan) đối với bản ghi nhớ một lần nữa đã chứng minh cho tất cả thấy chữ ký của Tổng thống Hoa Kỳ vô giá trị và không đáng tin cậy đến mức nào" .

Ông cũng cảnh báo Mỹ về những "bài học khó quên" nếu tiếp tục tấn công Iran .

Iran đình chỉ các cam kết và loại trừ các cuộc đàm phán tiếp theo

Cùng ngày (18 tháng 7), Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi thông báo Tehran đình chỉ tất cả các cam kết theo MoU Islamabad, cáo buộc Hoa Kỳ đã "vô hiệu hóa thỏa thuận một cách hiệu quả" thông qua các hành vi vi phạm nhiều lần . Iran đã cáo buộc Mỹ "công khai vi phạm" lệnh ngừng bắn và ra dấu hiệu loại trừ các cuộc đàm phán tiếp theo trong khuôn khổ hiện tại.

Tại sao các nhà phân tích cho rằng nó đã thất bại ngay từ đầu

Các nhà phân tích đánh giá rộng rãi rằng MoU Islamabad mong manh về mặt cấu trúc. Hãng thông tấn Anadolu (AA) đưa tin vào ngày 10 tháng 7 rằng "những tranh chấp chưa được giải quyết về eo biển Hormuz, dỡ bỏ trừng phạt, tài sản bị đóng băng của Iran và Lebanon đe dọa làm trật bánh thỏa thuận trước khi các cuộc đàm phán chính thức bắt đầu" . Hiệp hội Kiểm soát Vũ trang (Arms Control Association) mô tả MoU là "một bước phát triển thiếu sót nhưng đáng hoan nghênh" và "thất bại trong việc giải quyết các mối lo ngại về phổ biến vũ khí" là cốt lõi của cuộc xung đột . Ngôn ngữ mơ hồ, bị hoãn lại về các vấn đề gây tranh cãi nhất — đặc biệt là chế độ eo biển Hormuz và phạm vi dỡ bỏ trừng phạt — có nghĩa là một trong hai bên có thể cáo buộc vi phạm một cách hợp lý, và đó chính xác là những gì đã xảy ra.

Ghi chú về vết thương ở chân của Khamenei và sự vắng mặt trước công chúng

Thông tin có sẵn trong phiên tìm kiếm này không chứa báo cáo trực tiếp, có thể xác minh về vết thương ở chân bị cáo buộc của Mojtaba Khamenei từ các cuộc không kích ngày 28 tháng 2 hoặc sự vắng mặt cụ thể của ông tại các buổi xuất hiện trước công chúng kể từ khi kế nhiệm cha mình. Bài viết trên Wikipedia về cuộc chiến tranh Iran năm 2026 lưu ý rằng Chiến dịch Epic Fury (chiến dịch chung Mỹ-Israel) bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 năm 2026 và Ali Khamenei đã bị ám sát trong chiến dịch đó , nhưng các kết quả tìm kiếm thu được không xác nhận hoặc mô tả rõ ràng về vết thương ở chân mà Mojtaba Khamenei phải chịu vào ngày đó hoặc sự vắng mặt trước công chúng sau đó của ông. Tuyên bố cụ thể này vẫn chưa được xác minh bởi các nguồn tin đã thu thập.