Giá xăng dầu trong nước tăng mạnh từ 15h chiều nay (16/7): Diesel tăng kỷ lục, xăng E5 RON 92 lên gần 20.000 đồng/lít

Chiều 16/7/2026, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã có đợt điều chỉnh tăng giá xăng dầu mạnh tay, chủ yếu do tác động từ căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz, khiến giá dầu thế giới 'dậy sóng'. Chính phủ đã kích hoạt Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (Quỹ BOG) để 'xoa dịu' cú sốc cho dầu diesel và dầu madút, nhờ đó giá bán lẻ trong nước vẫn thấp hơn so với hầu hết các nước trong khu vực ASEAN .

Chi tiết điều chỉnh giá xăng dầu từ 15h ngày 16/7

Theo quyết định của Liên Bộ, giá bán lẻ tối đa các mặt hàng xăng dầu được áp dụng từ 15h ngày 16/7 như sau :

Mặt hàng	Giá mới (VNĐ)	Mức tăng (VNĐ)	Mức tăng (USD)
Xăng E5 RON 92	19.820 – 19.826/lít	+630 – 635	+$0.02
Xăng E10 RON 95-III	20.550/lít	+547 – 550	+$0.02
Dầu diesel 0.05S	23.320 – 23.329/lít	+1.580 – 1.584	+$0.06
Dầu madút 180CST 3.5S	14.450 – 14.459/kg	+720	+$0.03

Có thể thấy, dầu diesel là mặt hàng tăng mạnh nhất cả về số tuyệt đối lẫn tỷ lệ phần trăm (khoảng 7,3%) .

Vai trò của 'phao cứu sinh' Quỹ BOG

Trong đợt điều hành này, Liên Bộ đã có hai động thái với Quỹ BOG nhằm 'hạ nhiệt' :

• Tạm dừng trích lập Quỹ đối với xăng sinh học (E5, E10), dầu diesel và dầu madút.
• Chi sử dụng Quỹ: mức chi là 1.500 đồng/lít cho dầu diesel và 500 đồng/kg cho dầu madút. Xăng các loại không được 'bù'.

Nhờ khoản chi này, mức tăng giá thực tế tại cây xăng đã được 'chặn' bớt, nếu không, giá diesel và dầu madút sẽ còn tăng mạnh hơn nữa . Đây là động thái tiếp nối chiến lược của Chính phủ trong giai đoạn khủng hoảng giữa năm 2026: ưu tiên khả năng chi từ Quỹ hơn là việc trích lập .

Giá dầu thế giới 'leo thang' (9-16/7)

Cả bốn mặt hàng xăng dầu nhập khẩu chính đều tăng giá mạnh, đặc biệt là dầu diesel :

• Xăng RON92 (pha chế E5): tăng 5,35% lên 100,03 USD/thùng
• Xăng RON95 (pha chế E10): tăng 6,39% lên 103,69 USD/thùng
• Dầu diesel: tăng 17,03% lên 136,28 USD/thùng
• Dầu madút: tăng 13,55% lên 486,37 USD/tấn

Nguyên nhân cốt lõi là cuộc xung đột Mỹ - Iran leo thang tại eo biển Hormuz. Ngày 7/7, lực lượng Iran đã tấn công nhiều tàu chở dầu thương mại gần eo biển, trong đó có một tàu chở khí hóa lỏng (LNG) của Qatar và một siêu tàu chở dầu mang cờ Saudi Arabia . Ngày 8/7, Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn "đã chấm dứt" và phát động các cuộc không kích mới, đẩy giá dầu Brent tăng vọt 5,2% lên 78,02 USD/thùng . Đến ngày 13/7, giá dầu Brent đã chạm 79,26 USD/thùng khi các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn . Dù có giảm nhẹ xuống còn 84,23 USD/thùng vào ngày 16/7, giá dầu vẫn ở gần mức đỉnh của một tháng . Phía Việt Nam chính thức viện dẫn "căng thẳng Mỹ - Iran leo thang, lo ngại về gián đoạn tại eo biển Hormuz và xung đột Nga - Ukraine" là nguyên nhân của đợt tăng giá này .

So sánh giá xăng dầu Việt Nam với các nước ASEAN

Dù tăng mạnh, giá xăng dầu mới của Việt Nam vẫn nằm ở mức trung bình thấp trong khu vực, thấp hơn nhiều so với các nước không trợ giá.

Quốc gia	Giá xăng (~USD/lít)	Ghi chú
Brunei	~0,40 (trợ giá mạnh)	Rẻ nhất ASEAN
Indonesia	~0,56 (Pertalite trợ giá)	Rẻ thứ 2
Malaysia	~0,44 (RON95 trợ giá)	Rẻ thứ 3
Việt Nam	~0,76 (E5) – 0,79 (E10)	Mức trung bình
Thái Lan	~1,15 – 1,23	Cao hơn Việt Nam
Philippines	~0,93	Cao hơn Việt Nam
Campuchia	~1,15	Cao hơn Việt Nam
Singapore	~2,50 – 2,84	Đắt nhất

Dữ liệu từ TradingEconomics (tháng 6/2026) cho thấy giá xăng trung bình của Việt Nam là 0,88 USD/lít . Các so sánh giá từ Thái Lan vào tháng 3-4/2026 đều xếp Việt Nam ở mức thấp hơn Thái Lan, Philippines, Campuchia và Singapore, nhưng cao hơn Indonesia, Malaysia và Brunei . Với mức giá mới từ 0,76-0,89 USD/lít, Việt Nam vẫn giữ được vị thế 'mềm' trong khu vực, chỉ đắt hơn ba nước có trợ giá mạnh .

'Bộ đệm' chính sách giúp Việt Nam vượt qua 'cơn bão giá'

Bước vào cuộc khủng hoảng tháng 7/2026, Việt Nam đã có sẵn một 'kho vũ khí' chính sách dày dặn được xây dựng từ nhiều tháng trước :

1. Quỹ BOG – Được kích hoạt liên tục từ tháng 3/2026. Đầu tháng 3, Chính phủ đã chi từ Quỹ ở mức 4.000-5.000 đồng/lít để 'chặn' giá sau khi eo biển Hormuz đóng cửa lần đầu vào cuối tháng 2 .

2. Ứng trước 8.000 tỷ đồng từ ngân sách – Cuối tháng 3, Chính phủ đã ứng trước 8.000 tỷ đồng (khoảng 303 triệu USD) từ thặng dư ngân sách Trung ương năm 2025 để bổ sung cho Quỹ BOG, tạo ra một 'quỹ đen' dồi dào . Tính đến cuối quý 1, Quỹ đã chi 5.418,5 tỷ đồng và chỉ còn dư 195,9 tỷ đồng . Khoản ứng trước này rất quan trọng để đảm bảo Quỹ có thể tiếp tục chi trả trong suốt nửa đầu năm 2026 .

3. Linh hoạt chính sách thuế – Ngày 1/7, Chính phủ đã khôi phục thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng (+1.430 đồng/lít với E10 RON95 và +1.290 đồng/lít với E5 RON92) nhưng giữ nguyên thuế với dầu diesel và dầu madút, cho thấy khả năng điều tiết thuế có chọn lọc .

4. Tạm dừng trích lập Quỹ – Trong suốt nửa đầu năm 2026, hai Bộ liên tục tạm dừng trích lập Quỹ đối với hầu hết các loại nhiên liệu, ưu tiên khả năng chi trả hơn là tích lũy . Chính sách này đã được chính thức hóa từ tháng 4/2026 với Thông tư 19/2026/TT-BCT .

5. Các đợt giảm giá trước đó – Trong 4 kỳ điều hành cuối tháng 6 và đầu tháng 7, Việt Nam đã liên tục giảm giá xăng dầu, tạo ra dư địa tâm lý và chính trị cho đợt tăng giá ngày 16/7 mà không gây hoảng loạn . Từ cuối tháng 6 đến ngày 9/7, xăng E5 RON 92 đã giảm từ 20.126 đồng/lít (ngày 18/6) xuống 19.190 đồng/lít (ngày 9/7), và dầu diesel giảm từ 23.534 đồng/lít xuống 21.740 đồng/lít trước khi tăng trở lại .

Những biện pháp này đã tạo ra một 'vùng đệm' tài khóa và chính sách vững chắc, giúp Việt Nam hấp thụ 'cú sốc Hormuz' tháng 7/2026 mà không cần phải trợ giá khẩn cấp hay phân phối theo hạn ngạch.

Kết luận: Việt Nam đã 'hứng đòn' thành công cú sốc Hormuz tháng 7/2026 nhờ chiến lược chi từ Quỹ BOG tập trung vào dầu diesel, cùng với việc bổ sung quỹ từ trước. Nhờ đó, giá bán lẻ trong nước vẫn ở mức trung bình của ASEAN dù giá diesel bán buôn thế giới tăng tới 17% và bất ổn địa chính trị kéo dài.