Proton sẵn sàng rời châu Âu: 'Không công ty nào vào tù thay bạn'

Mối đe dọa rời châu Âu

Butler tuyên bố Proton sẽ xem xét việc chuyển các hoạt động pháp lý và kỹ thuật ra khỏi châu Âu nếu các luật giám sát được đề xuất ở Thụy Sĩ và EU khiến các sản phẩm bảo mật của công ty không thể hoạt động như đã cam kết . Ông mô tả mối đe dọa này là 'nghiêm trọng' và không phải là một lời nói suông . Xung đột trung tâm của tập podcast rất rõ ràng: không có sự kháng cự nào của doanh nghiệp có thể bảo vệ người dùng nếu một công ty bị ép buộc về mặt pháp lý phải phá vỡ mã hóa tại nơi công ty đặt trụ sở .

Tại sao 'Chat Control' là giới hạn cuối cùng

Mối đe dọa chính từ EU mà Butler đề cập là quy định 'Kiểm soát trò chuyện' (Chat Control), yêu cầu các nền tảng nhắn tin mã hóa phải quét tin nhắn riêng tư để tìm nội dung bất hợp pháp . Butler lập luận rằng các backdoor an toàn là bất khả thi về mặt kỹ thuật – việc yêu cầu quét phía máy khách sẽ phá vỡ hoàn toàn mã hóa đầu cuối cho tất cả người dùng . Proton đã tuyên bố công khai rằng họ sẽ rời đi thay vì tuân thủ các yêu cầu này . EU đã cố gắng thông qua đạo luật này từ năm 2022, với Nghị viện châu Âu thông qua một lập trường ủng hộ vào tháng 11/2023, nhưng các chính phủ EU vẫn chưa đạt được thỏa thuận .

Chiến lược di dời máy chủ của Proton

Proton đã bắt đầu di chuyển cơ sở hạ tầng vật lý ra khỏi Thụy Sĩ do 'sự không chắc chắn về pháp lý' từ các đề xuất luật giám sát hàng loạt của chính phủ Thụy Sĩ . Butler xác nhận công ty đã chuẩn bị cơ sở hạ tầng dự phòng ở Đức và Na Uy, và sẽ di dời xa hơn nếu các quy định của EU thắt chặt . Cấu trúc sở hữu của công ty dưới dạng quỹ phi lợi nhuận, có trụ sở tại Geneva, được thiết kế để điều chỉnh lợi ích với quyền riêng tư của người dùng, nhưng Butler thừa nhận rằng quyền tài phán pháp lý cuối cùng vẫn quyết định những gì một công ty có thể bị buộc phải làm .

Lumo 2.0: Trợ lý AI ưu tiên quyền riêng tư

Proton đã ra mắt Lumo 2.0 vào ngày 30/6/2026, được công ty mô tả là 'AI cá nhân mạnh mẽ nhất' và 'sự thay đổi quan trọng nhất kể từ khi ra mắt' . Lumo 2.0 sử dụng mã hóa zero-access – nhân viên của Proton không thể đọc được các cuộc trò chuyện của người dùng và hệ thống không bao giờ ghi nhật ký trò chuyện hoặc huấn luyện trên dữ liệu người dùng . Nó chạy trên cơ sở hạ tầng hoàn toàn của châu Âu dưới luật bảo mật của Thụy Sĩ, định vị nó như một giải pháp thay thế bảo vệ quyền riêng tư cho ChatGPT, Gemini và Claude . Butler nhấn mạnh Lumo là bằng chứng cho thấy 'người dùng không còn phải lựa chọn giữa khả năng AI mạnh mẽ và các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư có ý nghĩa' .

Căng thẳng pháp lý rộng hơn

Butler mô tả Proton đang chịu áp lực từ hai phía: từ chính phủ Thụy Sĩ đang thúc đẩy luật giám sát của riêng mình và từ các đề xuất Chat Control của EU . Ông lưu ý rằng một số biện pháp giám sát được đề xuất của EU đã bị tòa án châu Âu tuyên bố là bất hợp pháp, làm gia tăng thêm 'sự không chắc chắn về pháp lý' . Cuộc phỏng vấn này là phần đầu tiên của loạt bài gồm hai phần trên Decoder về các hệ thống vận hành thế giới, tập trung sâu vào cách các lựa chọn về kiến trúc, quyền sở hữu và quyền tài phán của Proton ảnh hưởng đến quyền riêng tư của người dùng .