Lính robot hình người có thể triển khai ngay từ năm 2027: Bên trong các cuộc thử nghiệm tại Ukraine và hợp đồng với Lầu Năm Góc của Foundation Future Industries

Lộ trình thử nghiệm vũ khí hóa: 2027

CEO của Foundation, ông Sankaet Pathak, đã tuyên bố rằng ông hy vọng sẽ bắt đầu thử nghiệm các kịch bản sử dụng vũ khí cho robot "ngay từ năm tới" — tức là năm 2027 — sau các chương trình thí điểm tại Ukraine . Nhiều hãng tin đưa tin rằng mục tiêu của công ty về việc robot hình người được trang bị trí tuệ nhân tạo (AI) có thể trở thành vũ khí là vào năm 2027 . Pathak mô tả lộ trình cho vai trò chiến đấu là "vũ khí hóa tiền tuyến" — tham gia và vô hiệu hóa các mối đe dọa — và cho biết quá trình này sẽ diễn ra từ từ chứ không phải là một sự triển khai đột ngột .

Các cuộc thử nghiệm quân sự đã hoàn tất tại Ukraine

Công ty đã tiến hành các cuộc thử nghiệm thực tế trong vùng chiến sự:

• Tháng 2/2026: Foundation đã gửi hai robot hình người Phantom MK-1 tới Ukraine để thử nghiệm trên chiến trường . Đây là những robot hình người đầu tiên được đưa vào bất kỳ chiến trường nào .
• Loại nhiệm vụ: Các robot chủ yếu được sử dụng cho hậu cần và trinh sát, bao gồm việc nhận hàng tiếp tế tại các khu vực nguy hiểm gần tiền tuyến . Chúng trong các cuộc thử nghiệm này .
• Những hạn chế được ghi nhận: Quá trình thử nghiệm tại Ukraine cho thấy năng lực của MK-1 còn hạn chế đối với việc triển khai thực tế — tải trọng chỉ khoảng 20 kg, khả năng cơ động trên địa hình khó khăn yếu hơn dự kiến, và dễ bị ảnh hưởng bởi các điều kiện môi trường như thiếu khả năng chống nước . Robot không có khả năng chống nước và thời lượng pin ngắn .
• Bộ Quốc phòng Ukraine từ chối bình luận về các cuộc thử nghiệm, cho thấy sự thận trọng chính thức mặc dù đã xác nhận có sự tham gia của chính phủ trong việc thử nghiệm .

Foundation có kế hoạch gửi các robot Phantom 2 nâng cấp tới Ukraine vào cuối năm 2026 để khắc phục những thiếu sót này .

Pathak giải thích thế nào về sự khác biệt giữa robot hình người và vũ khí hủy diệt hàng loạt

Pathak đã trực tiếp phản bác những so sánh với "robot sát thủ", đặc biệt là hình ảnh Kẻ hủy diệt (Terminator) vốn thống trị các cuộc thảo luận công khai . Ông đưa ra một số lập luận cụ thể:

• Chính xác thay vì hủy diệt hàng loạt: Ông lập luận rằng nếu mục tiêu chỉ đơn giản là hủy diệt hàng loạt, thì một quả bom hoặc một cuộc tấn công bằng pháo sẽ rẻ hơn và hiệu quả hơn nhiều so với việc gửi robot hình người. Robot hình người, theo ông, chỉ có ý nghĩa khi quân đội cần sự chính xác, kiềm chế và khả năng phân biệt — như vào bên trong các tòa nhà, dọn sạch các điểm chốt chặn, hoặc tấn công các mục tiêu cụ thể mà không san bằng toàn bộ khu vực . "Tại sao bạn lại gửi một nhóm robot hình người nếu mục tiêu của bạn chỉ đơn giản là gây ra sự hủy diệt?" Pathak đã đặt câu hỏi như vậy trong một cuộc phỏng vấn .
• Bảo vệ binh lính: Pathak coi robot hình người được vũ trang hóa là một cách để giữ binh lính con người tránh xa những môi trường nguy hiểm nhất — như các tòa nhà có thể xảy ra phục kích, các khu vực bị ô nhiễm, hoặc các chiến dịch tác chiến kéo dài mà sự mệt mỏi và chấn thương tâm lý làm suy giảm hiệu suất của con người . Ông gọi đây là một "mệnh lệnh đạo đức" .
• Ưu điểm về sức bền: Robot không bị mệt mỏi, sợ hãi, nhiễm phóng xạ, hoặc các tội ác chiến tranh do căng thẳng gây ra, và có thể hoạt động liên tục trong các điều kiện khắc nghiệt . Pathak đã mô tả tương lai của kiểu tác chiến này như "trò chơi điện tử ngoài đời thực" .

Nâng cấp phần cứng cho Phantom 2

Phantom 2 (còn được gọi là MK-2) mang đến những nâng cấp phần cứng đáng kể so với MK-1 để khắc phục những hạn chế được phát hiện tại Ukraine :

Phantom 2 dự kiến sẽ được triển khai tới Ukraine vào cuối năm 2026 .

Hợp đồng với Lầu Năm Góc và mục tiêu sản xuất

• Hợp đồng: Foundation đã giành được khoảng 24 triệu USD hợp đồng nghiên cứu với Lầu Năm Góc từ Lục quân, Hải quân và Không quân Mỹ để thử nghiệm tính khả thi trong các lĩnh vực kiểm tra, hậu cần, xử lý vũ khí và đột phá vị trí địch . Công ty cũng đã bổ nhiệm Eric Trump làm cố vấn chiến lược .
• Mục tiêu sản xuất: CEO Pathak đã tuyên bố tham vọng mở rộng sản xuất lên hàng nghìn đơn vị . Trong một cuộc phỏng vấn cuối năm 2025, ông đề cập đến mục tiêu 10.000 đơn vị vào năm 2026, mặc dù con số này có vẻ mang tính tham vọng và bao gồm cả các biến thể thương mại/công nghiệp bên cạnh các biến thể quân sự . Các báo cáo khác đề cập đến kế hoạch .

Khoảng trống quản trị cho robot chiến đấu hình người/tự động

Các báo cáo hiện có xác định một số khoảng trống đáng kể trong khuôn khổ pháp lý và quy định:

• Không có hiệp ước nào đề cập cụ thể đến robot chiến đấu hình người: Các cuộc tranh luận của luật nhân đạo quốc tế (IHL) và Công ước về Vũ khí Thông thường (CCW) tập trung vào các hệ thống vũ khí tự động nói chung, nhưng không có hiệp ước hoặc nghị định thư cụ thể nào đề cập đến việc sử dụng robot tự động có hình dạng con người trong chiến đấu .
• Khái niệm 'kiểm soát có ý nghĩa của con người' chưa được định nghĩa: Không có tiêu chuẩn ràng buộc quốc tế nào cho mức độ giám sát của con người là cần thiết khi một robot hình người tự động tấn công một mục tiêu . Pathak đã nói rằng Phantom sẽ không hoạt động như một đơn vị chiến đấu hoàn toàn tự động, hình dung ra một khuôn khổ có sự tham gia của con người tương tự như các hoạt động máy bay không người lái quân sự hiện nay , nhưng đây là chính sách của công ty, chứ không phải là một yêu cầu pháp lý.
• Vũ khí hóa khu vực tư nhân mà không có khuôn khổ pháp lý rõ ràng: Foundation là một công ty khởi nghiệp tư nhân phát triển robot hình người có khả năng mang vũ khí theo các hợp đồng nghiên cứu của Lầu Năm Góc, đặt ra các câu hỏi về kiểm soát xuất khẩu, thử nghiệm trên lãnh thổ nước ngoài (Ukraine) và trách nhiệm giải trình đối với các quyết định trên chiến trường do các hệ thống AI đưa ra .
• Các cuộc đàm phán CCW vẫn bế tắc: Các nỗ lực trong khuôn khổ CCW của Liên Hợp Quốc để đàm phán các giới hạn ràng buộc về mặt pháp lý đối với vũ khí tự động gây chết người đã bị đình trệ trong nhiều năm, khi các cường quốc bất đồng về việc có nên cấm các quyết định tấn công hoàn toàn tự động hay không. Robot hình người rơi vào khoảng trống pháp lý này .
• Sự mơ hồ về mục đích kép (lưỡng dụng): Cùng một loại robot được bán để sử dụng trong nhà máy công nghiệp có thể được vũ trang hóa với những sửa đổi tối thiểu, khiến cho các phân biệt kiểm soát vũ khí truyền thống trở nên khó thực thi .

Kết luận chính: Foundation Future Industries đã thử nghiệm robot Phantom MK-1 không vũ trang cho các nhiệm vụ hậu cần tại Ukraine, nắm giữ 24 triệu USD hợp đồng với Lầu Năm Góc, đặt mục tiêu thử nghiệm vũ khí hóa vào năm 2027, và đang nâng cấp lên Phantom 2 với tải trọng gấp đôi và khả năng chịu đựng môi trường chiến trường. Pathak lập luận robot hình người mang lại khả năng tấn công chính xác thay vì hủy diệt hàng loạt, nhưng vẫn tồn tại những khoảng trống quản trị đáng kể — không có hiệp ước nào đề cập đến robot chiến đấu hình người, khái niệm kiểm soát có ý nghĩa của con người vẫn chưa được định nghĩa, và các cuộc đàm phán CCW về vũ khí tự động vẫn bị đình trệ. Công nghệ này đã hiện diện trên chiến trường, nhưng các khuôn khổ pháp lý để quản lý nó thì vẫn chưa có.