Apple Intelligence vượt rào cản pháp lý tại Trung Quốc: Bên trong 21 tháng chờ đợi, liên minh với Alibaba và Baidu, cùng sự cố phát hành nhầm

Đối tác Trung Quốc nào cung cấp năng lượng cho Apple Intelligence – và mỗi bên làm gì?

Apple phân chia khối lượng công việc AI giữa hai công ty Trung Quốc trong một chiến lược đối tác kép, phản ánh cả nhu cầu kỹ thuật và yêu cầu pháp lý.

Mô hình Qwen của Alibaba sẽ cung cấp năng lượng cho các tính năng AI lõi của Apple Intelligence trên iOS, iPadOS, macOS và visionOS cho người dùng tại Trung Quốc đại lục . Chủ tịch Alibaba, ông Joe Tsai, đã xác nhận công khai quan hệ đối tác này vào tháng 2/2025 tại Hội nghị thượng đỉnh Chính phủ Thế giới ở Dubai . Quan trọng hơn, Alibaba cũng chịu trách nhiệm sửa đổi và kiểm duyệt nội dung trên các mô hình trên thiết bị của Apple để tuân thủ luật pháp Trung Quốc .

Baidu sẽ cung cấp năng lượng cho Visual Intelligence – các tính năng tìm kiếm dựa trên AI để xử lý hình ảnh và văn bản – đồng thời cải thiện trải nghiệm Siri tiếng Trung . Apple ban đầu chọn Baidu làm đối tác chính vào năm 2024, nhưng tiến độ của Baidu trong việc điều chỉnh mô hình Ernie không đáp ứng tiêu chuẩn của Apple, khiến Apple phải thêm Alibaba làm đối tác thứ hai . Apple cũng đã đánh giá các mô hình từ Tencent, ByteDance và DeepSeek trước khi quyết định sắp xếp đối tác kép .

Hành trình 21 tháng vượt rào cản pháp lý

Apple Intelligence lần đầu ra mắt tại Mỹ vào tháng 10/2024 . Quá trình phê duyệt tại Trung Quốc kéo dài khoảng 21 tháng kể từ khi ra mắt tại Mỹ, với các báo cáo truyền thông mô tả đây là "gần hai năm" trì hoãn pháp lý . Nhà phân tích Samik Chatterjee của JP Morgan đã dự đoán vào tháng 11/2024 rằng sự không chắc chắn về mặt pháp lý có thể trì hoãn việc ra mắt cho đến "nửa cuối năm 2025 hoặc muộn hơn" . Các báo cáo từ tháng 9/2025 cho thấy Apple đặt mục tiêu được phê duyệt vào cuối năm 2025, nhưng quá trình này kéo dài thêm hơn 9 tháng . CAC đã trì hoãn phê duyệt đơn đăng ký một phần do "những bất ổn chính trị gia tăng" giữa Mỹ và Trung Quốc .

Vụ phát hành nhầm bản beta suýt gây hậu quả nghiêm trọng

Vào cuối tháng 3/2026, Apple Intelligence vô tình phát hành trong thời gian ngắn cho một số người dùng Trung Quốc thông qua bản cập nhật beta iOS 26.4 hoặc 26.5 . Mark Gurman của Bloomberg xác nhận đó là một sai lầm: tính năng này xuất hiện trong menu Cài đặt và hoạt động trong một thời gian ngắn trước khi Apple rút lại . Gurman tuyên bố "không có kế hoạch ra mắt sắp tới" và các tính năng này đã "sẵn sàng để ra mắt trong nhiều tháng" nhưng thiếu sự chấp thuận của cơ quan quản lý .

Sự cố này khiến Apple đối mặt với nguy cơ bị xử phạt hành chính từ các cơ quan quản lý Trung Quốc, theo luật sư sở hữu trí tuệ You Yunting tại Thượng Hải, thuộc Văn phòng Luật Debund . Việc phát hành ngắn ngủi này có thể đã vi phạm các quy định địa phương về đánh giá an ninh AI, đăng ký thuật toán và bảo vệ dữ liệu . Nó cho thấy rằng mặc dù phần mềm đã sẵn sàng về mặt kỹ thuật, nhưng sự chấp thuận của cơ quan quản lý vẫn còn cách xa nhiều tháng .

Căng thẳng địa chính trị làm phức tạp thỏa thuận

Các quan chức Mỹ từ Nhà Trắng và Quốc hội đã xem xét quan hệ đối tác của Apple với Alibaba trong suốt năm 2025, đặt ra những lo ngại về việc tích hợp công nghệ AI của Trung Quốc vào iPhone . Xung đột cốt lõi: iPhone do Mỹ sản xuất bán tại Trung Quốc sẽ dựa vào các mô hình AI của Trung Quốc chịu sự kiểm duyệt của Bắc Kinh và các yêu cầu bản địa hóa dữ liệu, tạo ra mâu thuẫn giữa sự giám sát an ninh quốc gia của Mỹ và nhu cầu cạnh tranh của Apple tại thị trường nước ngoài lớn nhất của mình .

Các quy định của Trung Quốc yêu cầu dữ liệu phải được xử lý trên máy chủ Trung Quốc thay vì gửi đến máy chủ của bên thứ ba ở các quốc gia khác . Các mô hình AI của riêng Apple không thể được sử dụng tại Trung Quốc; công ty phải dựa vào các đối tác địa phương .

Ý nghĩa chiến lược cho Apple, Alibaba và Baidu

Đối với Apple, việc phê duyệt mở khóa các tính năng AI tạo sinh tại thị trường quan trọng nhất bên ngoài nước Mỹ, nơi doanh số iPhone giảm một phần được cho là do thiếu Apple Intelligence so với các đối thủ Trung Quốc như Huawei . iPhone 16, ra mắt vào tháng 9/2024 tại Trung Quốc, đã mang một ghi chú rằng Apple Intelligence sẽ "có mặt trong năm nay, chờ phê duyệt pháp lý" .

Đối với Alibaba, quan hệ đối tác này là sự xác nhận lớn cho mô hình AI Qwen của họ, định vị nó là đối tác AI chính cho iPhone tại Trung Quốc – một chiến thắng cạnh tranh đáng kể trước Baidu .

Đối với Baidu, mặc dù mất hợp đồng AI chính, họ vẫn giữ được vai trò cung cấp năng lượng cho Visual Intelligence và các cải tiến Siri, giữ chân trong hệ sinh thái AI Apple tại Trung Quốc .

Không có biến động giá cổ phiếu cụ thể nào được báo cáo ngay lập tức trong các nguồn được xem xét. Tuyên bố của CAC không ấn định ngày ra mắt, có nghĩa là dịch vụ đã được phê duyệt nhưng chưa hoạt động cho người dùng .