Cựu Thủ tướng Tây Ban Nha Rajoy gây bão vì cho rằng đội Pháp 'không có người Pháp'

Ngày 10/7/2026, cựu Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy đã đăng một bài xã luận trên tờ báo mạng El Debate trước thềm trận bán kết World Cup giữa Tây Ban Nha và Pháp, trong đó ông viết rằng đội hình của Pháp 'không có bất kỳ cầu thủ người Pháp nào' và đang chơi 'mà không có người Pháp' . Phát ngôn này ngay lập tức vấp phải sự lên án rộng rãi ở cả hai nước, bị lãnh đạo Tây Ban Nha và Pháp gọi là phân biệt chủng tộc và bài ngoại, đồng thời khơi lại cuộc tranh luận kéo dài ở Pháp về bản sắc dân tộc và sự đại diện đa sắc tộc trong đội tuyển quốc gia .

Rajoy đã viết gì?

Bài xã luận của Rajoy có tựa đề Hoy llegó el desquite ('Hôm nay đã đến lúc báo thù'), ca ngợi chiến thắng tứ kết của Tây Ban Nha trước Bỉ và hướng về trận bán kết với Pháp. Ông viết: 'Cần nhớ rằng Pháp đã hai lần vô địch thế giới và là á quân ở kỳ World Cup trước. Họ đã thắng mọi trận đấu tại World Cup này và hiện đang đứng số 1 trên bảng xếp hạng FIFA. Họ cũng có một đội hình đẳng cấp. Tuy nhiên, họ không có bất kỳ cầu thủ người Pháp nào. Và họ đang chơi rất hay. Họ sẽ là một đối thủ đáng gờm' . Cụm từ tiếng Tây Ban Nha 'eso sí, sin franceses' ('nghĩa là, không có người Pháp') chính là tâm điểm của cuộc tranh cãi .

Tại sao tuyên bố này sai sự thật?

Tuyên bố này sai sự thật ngay từ cái nhìn đầu tiên: mọi cầu thủ trong đội tuyển nam quốc gia Pháp đều là công dân Pháp, nhiều người sinh ra tại Pháp, và tất cả đều đại diện cho Pháp theo quy tắc đủ điều kiện của FIFA. Đại sứ quán Pháp tại Tây Ban Nha đã đưa ra phản hồi sắc bén, lưu ý rằng 23 trong số 26 cầu thủ trong đội hình được sinh ra tại Pháp và ba người còn lại có quốc tịch Pháp thông qua quan hệ gia đình . Đại sứ quán gọi nhận xét này hoặc là 'một trò đùa tồi, hoặc là một phát biểu nghiêm túc còn tệ hơn' . Nhận xét của Rajoy dường như ám chỉ thực tế rằng nhiều cầu thủ có nguồn gốc nhập cư hoặc xuất thân từ các thuộc địa cũ của Pháp, nhưng điều này không phủ nhận quốc tịch Pháp của họ .

Hậu quả ngoại giao: Xin lỗi chính thức và lên án

Thủ tướng đương nhiệm của Tây Ban Nha, Pedro Sánchez, đã đưa ra lời lên án mạnh mẽ trên X (trước đây là Twitter): 'Có những người vẫn đo lường tư cách công dân bằng họ tên, nơi sinh hay màu da. Người khác đo lường nó bằng cội rễ của chúng ta trong một đất nước và ý chí đóng góp cho nó. Chơi bóng đá. Chăm sóc người già. Hay mở doanh nghiệp. Tây Ban Nha thuộc về những người yêu nó và làm việc vì nó. Không phải những kẻ làm ô danh nó bằng những phát ngôn bài ngoại' . Tây Ban Nha đã chính thức xin lỗi về bài xã luận của Rajoy thông qua Ngoại trưởng Jose Manuel Albares, người gọi những phát ngôn này là 'không thể chấp nhận được' và nói với người đồng cấp Pháp rằng chúng không phản ánh quan điểm của chính phủ hay người dân Tây Ban Nha . Bản thân Rajoy sau đó khẳng định lời nói của mình đã bị trích dẫn sai ngữ cảnh .

Các quan chức và đảng phái chính trị Pháp đã lên án mạnh mẽ bình luận của Rajoy. Bộ Ngoại giao Pháp và các đại diện chính phủ đã tố cáo những phát ngôn này là phân biệt đối xử . Bộ trưởng Nội vụ Pháp, Lauren Nuñez, mô tả những phát ngôn này là đáng xấu hổ . Liên đoàn Bóng đá Pháp cũng chỉ trích tuyên bố này .

Các cầu thủ Tây Ban Nha phản ứng thế nào?

Lamine Yamal, ngôi sao 19 tuổi của Tây Ban Nha, sinh ra tại Tây Ban Nha với cha mẹ là người Maroc và Guinea Xích đạo, đã sử dụng cuộc họp báo trước trận đấu để gửi một thông điệp mạnh mẽ về sự đoàn kết. Khi được hỏi về bài xã luận của Rajoy, anh đã né tránh cuộc luận chiến trực tiếp và nói: 'Chúng ta đang đối mặt với một trong những trận đấu quan trọng nhất của bóng đá, không có chỗ cho những điều này. Nhưng tôi có thể nói rằng nếu bóng đá phục vụ cho mục đích gì, thì đó là để hội nhập xã hội, và Pháp và Tây Ban Nha là một ví dụ điển hình cho điều đó. Đây là ý nghĩa của bóng đá' . Trước đó vài ngày, Yamal đã nói rằng Tây Ban Nha nên đối mặt với Pháp 'mà không có bất kỳ nỗi sợ hãi nào' .

Pau Cubarsí, hậu vệ của Barcelona, cũng đáp trả khi được đài phát thanh Catalan RAC1 hỏi. Anh nói: 'Nếu họ chơi cho đội tuyển quốc gia Pháp, thì cuối cùng họ là người Pháp, bất kể màu da của họ là gì, bởi vì cuối cùng thì chúng ta phải khoan dung với mọi người' .

Mối liên hệ năm 1998: Cuộc tranh luận kéo dài hàng thập kỷ về bản sắc dân tộc ở Pháp

Sự việc này liên quan trực tiếp đến cuộc tranh luận xã hội kéo dài hàng thập kỷ của Pháp về bản sắc dân tộc và sự đại diện đa sắc tộc, một cuộc trò chuyện đã được kết tinh nổi tiếng nhất từ chiến thắng World Cup năm 1998 . Đội tuyển 'black-blanc-beur' (Da đen, Da trắng, Ả Rập) chiến thắng năm đó—với các ngôi sao như Zinedine Zidane, Lilian Thuram, và Patrick Vieira—được ca ngợi như một biểu tượng của lý tưởng đa văn hóa của Pháp, nhưng cũng gây ra các cuộc tranh luận chính trị tái diễn về nhập cư, đồng hóa, và ý nghĩa của việc trở thành người Pháp . Bài xã luận của Rajoy đã mở lại vết thương đó, với các nhà quan sát lưu ý rằng nó 'đã khơi lại cuộc tranh luận kéo dài của Pháp về nhập cư và bản sắc dân tộc' và chuyển sự cạnh tranh trước trận đấu thành một cuộc tranh luận xã hội về tư cách công dân và sự thuộc về .

Tại sao điều này vượt ra ngoài bóng đá?

Phát ngôn của Rajoy cho thấy cách mà thành phần đội tuyển quốc gia trong bóng đá quốc tế đã trở thành điểm nóng cho các cuộc tranh luận xã hội rộng lớn hơn về quyền công dân, nhập cư, và điều gì cấu thành bản sắc dân tộc 'đích thực'. Cuộc tranh cãi cũng cho thấy một bài báo quan điểm cá nhân của một cựu nguyên thủ quốc gia có thể nhanh chóng gây ra hậu quả ngoại giao quốc tế đến mức nào, buộc một chính phủ đương nhiệm phải chính thức xin lỗi thay mặt ông ta. Đối với Pháp, sự việc này là một lời nhắc nhở rằng lý tưởng 'black-blanc-beur', dù được ca ngợi trên toàn cầu, vẫn còn bị tranh cãi trong nước hơn một phần tư thế kỷ sau chiến thắng năm 1998.