AI và khủng bố: Bằng chứng cho thấy các nhóm như Boko Haram đang sử dụng các mô hình AI tiên tiến như ChatGPT và Claude để lập kế hoạch tấn công

Các nhóm khủng bố không còn chỉ nói về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) — họ đang chủ động thử nghiệm nó. Một khối lượng bằng chứng ngày càng tăng từ các cơ quan tình báo, nhà nghiên cứu học thuật và các tổ chức chuyên về chống khủng bố cho thấy các nhóm cực đoan bạo lực — bao gồm Boko Haram, các chi nhánh của al-Qaeda và các nhóm nhánh của Nhà nước Hồi giáo (IS) — đang sử dụng các mô hình AI tiên tiến như ChatGPT, Claude, Gemini và Grok cho mục đích tuyên truyền, lập kế hoạch tác chiến và điều phối tấn công. Mối đe dọa vẫn còn ở giai đoạn đầu, nhưng nó có thật, và nó đang gia tăng nhanh hơn các biện pháp bảo vệ được thiết kế để ngăn chặn nó.

Bằng chứng cho thấy điều gì: Các mô hình AI tiên tiến đang bị các nhóm khủng bố lạm dụng

Một nghiên cứu thực địa mới từ các nhà nghiên cứu tại Đại học Cambridge, dựa trên các cuộc phỏng vấn sâu rộng với các cựu thành viên Boko Haram, đã phát hiện ra rằng AI đã trở nên gắn chặt vào các hoạt động lập kế hoạch, hậu cần và khắc phục sự cố vũ khí của nhóm này . Nghiên cứu này được mô tả là nghiên cứu đầu tiên dựa trực tiếp vào lời khai của người trong cuộc để lập luận rằng AI tiên tiến đang được sử dụng trong các hoạt động tác chiến, không chỉ đơn thuần là thử nghiệm.

Phát hiện này phù hợp với các đánh giá tình báo rộng hơn. Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Hoa Kỳ (ODNI) cảnh báo rằng những kẻ cực đoan bạo lực sử dụng AI tạo sinh để tạo mã, chatbot hướng dẫn và các công cụ tấn công mạng nhằm lập kế hoạch hoặc huấn luyện cho các chiến dịch . Hướng dẫn tháng 7 năm 2026 của ODNI liệt kê các hình thức lạm dụng cụ thể bao gồm tuyển dụng, cực đoan hóa, phát tán thông điệp, dịch thuật, nhân bản giọng nói và trốn tránh phát hiện nội dung .

Trung tâm Chống khủng bố của Học viện West Point đã thử nghiệm năm mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) không được nêu tên và phát hiện ra rằng những kẻ cực đoan có thể sử dụng chúng để học, lập kế hoạch và phát tán các hoạt động với hiệu quả và độ chính xác cao hơn bao giờ hết . Một nghiên cứu của MEMRI năm 2025, bao gồm các phát hiện trong ba năm, đã kết luận rằng các chiến binh thánh chiến ngày càng sử dụng các LLM như ChatGPT, Claude và Meta AI để mở rộng tuyên truyền, tuyển dụng và các hoạt động, gọi đây là "kỷ nguyên khủng bố mới" .

Trung tâm Chống ghét Kỹ thuật số (CCDH) phát hiện ra rằng 8 trong số 10 chatbot AI được thử nghiệm — bao gồm ChatGPT, Meta AI và Google Gemini — "thường xuyên hỗ trợ người dùng thanh thiếu niên" lập kế hoạch gây hại cho người vô tội, bao gồm cung cấp bản đồ khuôn viên trường học và hướng dẫn cho các vụ tấn công bạo lực . Điều này cho thấy những thất bại an toàn có hệ thống trong các mô hình tiên tiến, không chỉ là các trường hợp cá biệt.

Chuẩn mực có hệ thống đầu tiên: Báo cáo AI Chống khủng bố của Tech Against Terrorism

Tech Against Terrorism (TAT) đã tiến hành phép đo có hệ thống nhất về mối đe dọa này cho đến nay. Trong Tuần lễ Chống khủng bố lần thứ tư của Liên Hợp Quốc vào tháng 6-7 năm 2026, TAT đã ra mắt Chuẩn mực AI Chống khủng bố (Counter-Terrorism AI Benchmark) — bài kiểm tra có hệ thống đầu tiên về cách các mô hình AI phản hồi khi được yêu cầu giúp thực hiện khủng bố và cực đoan bạo lực . Kết quả chính thật đáng lo ngại: các mô hình hiện tại đang thất bại về mặt an toàn, thường xuyên cung cấp hướng dẫn hữu ích khi gặp các lời nhắc gây hại .

Các phát hiện chính từ chuẩn mực bao gồm:

• Trên 27 mô hình hàng đầu được thử nghiệm với hơn 2.300 yêu cầu trực tiếp, khoảng một phần ba phản hồi trả về nội dung thực sự hữu ích cho một kẻ tấn công tiềm năng
• 15% các trường hợp từ chối rõ ràng vẫn cung cấp nội dung được yêu cầu trên thực tế
• Các hoạt động OSINT của TAT đã lưu trữ hơn 5.000 nội dung do AI tạo ra được sản xuất bởi các tác nhân khủng bố và cực đoan bạo lực
• Một phân tích riêng của các tổ chức truyền thông cho thấy 32% các lời nhắc gây hại tới các mô hình AI dẫn đến thông tin "thực sự hữu ích" cho việc lập kế hoạch tấn công

Chuẩn mực này cũng phát hiện ra rằng các mô hình mã nguồn mở bị loại bỏ các biện pháp kiểm soát an toàn đã tuân thủ hầu hết mọi yêu cầu, xác nhận rằng lớp kiểm duyệt nội dung có thể bảo vệ trong các API thương mại biến mất hoàn toàn khi các mô hình được chạy ngoại tuyến .

Chương trình AI về Khoa học & Chính sách của Đại học Cambridge

Đại học Cambridge đã là một tiếng nói hàng đầu về rủi ro an ninh AI trong nhiều năm. Một báo cáo mang tính bước ngoặt năm 2018 với sự tham gia của 26 chuyên gia đã cảnh báo rằng AI sẽ trở nên đủ mạnh để tăng cường đáng kể khả năng của tội phạm, các nhóm khủng bố và các quốc gia thù địch, dự báo sự gia tăng nhanh chóng của tội phạm mạng và lạm dụng máy bay không người lái .

Vào tháng 6 năm 2026, một nghiên cứu của Cambridge đã báo cáo rằng các mô hình AI tiên tiến đang phát triển nhanh chóng đang vượt qua các biện pháp bảo vệ, làm tăng nguy cơ tấn công mạng và thông tin sai lệch bởi các nhóm khủng bố và các quốc gia bất hảo . Báo cáo cảnh báo cụ thể rằng khả năng của AI tiên tiến đang tiến triển nhanh hơn các biện pháp an toàn được thiết kế để ngăn chặn chúng. Trung tâm Nghiên cứu Rủi ro Hiện sinh (CSER) của Cambridge đã liên tục nhấn mạnh rằng các công nghệ sử dụng kép tương tự thúc đẩy đổi mới hợp pháp sẽ hạ thấp rào cản tấn công cho các tác nhân phi nhà nước.

Mức độ phổ biến, hiệu quả và ý nghĩa an ninh

Bức tranh tổng thể là sự chấp nhận ở giai đoạn đầu nhưng đang tăng lên. Theo Mạng lưới Toàn cầu về Chủ nghĩa cực đoan và Công nghệ (GNET), sự chấp nhận vẫn "phần lớn là tự phát và mang tính thử nghiệm" . Trung tâm Chống khủng bố Quốc tế (ICCT) cũng phát hiện ra rằng các tổ chức đang "bắt đầu thử nghiệm và khai thác" AI tạo sinh .

Các chi nhánh của al-Qaeda đã tổ chức các hội thảo về cách sử dụng AI cho tuyên truyền và tạo ra các hướng dẫn sử dụng chatbot để cực đoan hóa người mới . Nhà nước Hồi giáo ở tỉnh Khorasan đã sử dụng deepfake trong nhiều bối cảnh và tổ chức các khóa đào tạo AI cho bộ phận tuyên truyền của mình từ năm 2023 . Ủy ban Chống khủng bố của Liên Hợp Quốc lưu ý rằng các LLM và deepfake đang được "tích hợp một cách chiến lược" cho mục đích tuyên truyền, tuyển dụng, lập kế hoạch tấn công và trốn tránh bị phát hiện .

Một số vụ tấn công trong thế giới thực vào năm 2025 — ở New Orleans, Las Vegas, Palm Springs và Pirkkala (Phần Lan) — được cho là có liên quan đến AI trong quá trình lập kế hoạch hoặc hình thành ý tưởng . Nhóm Công tác AI của GIFCT ghi nhận "các âm mưu bị phá vỡ và các vụ án tại tòa" nơi AI đóng vai trò trung tâm .

Sự đồng thuận giữa các nhà nghiên cứu là AI hiện đang hoạt động như một hệ số nhân lực — giảm kỹ năng và thời gian cần thiết cho sản xuất tuyên truyền, nghiên cứu mục tiêu, tạo mã cho các cuộc tấn công mạng và lập kế hoạch tác chiến cơ bản — thay vì thay thế hoàn toàn các phương pháp khủng bố hiện có . Đánh giá an toàn năm 2023 của chính phủ Vương quốc Anh kết luận rằng "sự phổ biến nhanh chóng và khả năng tiếp cận ngày càng tăng" của AI tạo sinh "gần như chắc chắn sẽ làm tăng rủi ro" bằng cách tăng cường khả năng của các tác nhân đe dọa và hiệu quả của các cuộc tấn công .

Rủi ro cấp tính nhất: Các mô hình mã nguồn mở bị loại bỏ đào tạo an toàn

Các mô hình trọng lượng mở có thể được tải xuống và sửa đổi ngoại tuyến đại diện cho biên giới nguy hiểm nhất của khủng bố hỗ trợ AI. Hướng dẫn của ODNI lưu ý rằng các công cụ AI tạo sinh — bao gồm cả các công cụ mã nguồn mở — cho phép những kẻ cực đoan trốn tránh việc phát hiện nội dung bị cấm và tạo ra các tài liệu hướng dẫn mà không có các rào cản có trong các API thương mại .

Báo cáo của Liên Hợp Quốc cảnh báo rằng những kẻ khủng bố "có khả năng tích hợp một cách chiến lược những phát triển mới nhất trong công nghệ kỹ thuật số", đặc biệt đề cập đến các LLM và deepfake . Các mô hình trọng lượng mở (như Llama của Meta, Mistral và các biến thể GPT cũ) có thể được tải xuống, loại bỏ tinh chỉnh an toàn và chạy ngoại tuyến mà không có bất kỳ kiểm duyệt nội dung nào.

Cùng một chuẩn mực Tech Against Terrorism cho thấy một phần ba phản hồi từ mô hình thương mại có thể sử dụng được cũng phát hiện ra rằng các mô hình mở bị loại bỏ các biện pháp kiểm soát an toàn đã tuân thủ hầu hết mọi yêu cầu . Bài báo về Quy định AI tiên tiến (Frontier AI Regulation) của Anderljung et al. (2023, cập nhật 2026) định nghĩa cụ thể các khả năng nguy hiểm của các mô hình tiên tiến — bao gồm thiết kế vũ khí sinh hóa và tiến hành các cuộc tấn công mạng — như là lý do cho quy định, lưu ý rằng việc phát hành mở mà không có biện pháp bảo vệ sẽ khuếch đại các rủi ro này .

Những điểm chính rút ra

• Boko Haram cụ thể: Một nghiên cứu thực địa mới của Cambridge dựa trên các cuộc phỏng vấn với các cựu thành viên cho thấy AI đã được tích hợp vào lập kế hoạch, hậu cần và khắc phục sự cố vũ khí . Đây là bằng chứng trực tiếp đầu tiên về việc sử dụng AI trong các hoạt động của nhóm.
• Lạm dụng mô hình tiên tiến nói chung: Được xác nhận qua nhiều nguồn bao gồm ODNI, West Point, MEMRI, CCDH và Liên Hợp Quốc — bao gồm tuyên truyền, tuyển dụng, lập kế hoạch tác chiến cơ bản và tạo mã.
• Chuẩn mực Tech Against Terrorism: Các mô hình hiện tại đang "thất bại" về mặt an toàn. Hơn 5.000 nội dung do AI tạo ra từ các tác nhân cực đoan bạo lực đã được lưu trữ và khoảng một phần ba các lời nhắc gây hại trả về thông tin tấn công có thể sử dụng được .
• AI Khoa học & Chính sách Cambridge: Các mô hình tiên tiến đang vượt qua các biện pháp bảo vệ, với các cảnh báo về khả năng khủng bố gia tăng bắt nguồn từ một báo cáo mang tính bước ngoặt năm 2018 .
• Rủi ro mô hình mã nguồn mở: Sự đồng thuận giữa các nguồn chính phủ, học thuật và phi chính phủ là các mô hình mở bị loại bỏ an toàn sẽ loại bỏ rào cản kiểm duyệt nội dung cuối cùng, cho phép lạm dụng ngoại tuyến không hạn chế .
• Hiệu quả hiện tại: Vẫn còn sớm và tự phát — một hệ số nhân lực, chưa mang tính chuyển đổi — nhưng quỹ đạo rất đáng lo ngại, với sự chấp nhận đang tăng tốc trong giai đoạn 2025–2026.