Mỹ kìm chân Israel, lệnh ngừng bắn với Iran tan vỡ

Mối quan hệ giữa Mỹ và Israel xung quanh các hành động quân sự nhằm vào Iran đang bước vào một giai đoạn phức tạp và đầy mâu thuẫn. Các tuyên bố công khai từ giới lãnh đạo Israel cho thấy sự sẵn sàng cho một đợt tấn công thứ ba, trong khi các báo cáo hậu trường lại hé lộ sự miễn cưỡng của Mỹ trong việc để Israel tham gia vào các chiến dịch hiện tại, cùng với sự do dự nội bộ trong quân đội Israel về hiệu quả của các hành động đơn phương. Trong khi đó, lệnh ngừng bắn mong manh từ tháng 6 năm 2026 giữa Mỹ và Iran đã sụp đổ, và các nỗ lực hòa giải của Pakistan và Qatar đang gấp rút vực dậy các cuộc đàm phán.

Chính quyền Trump phản đối vai trò của Israel trong các cuộc tấn công mới

Theo hai nguồn tin Israel nói với CNN, chính quyền Trump hiện không muốn Israel tham gia vào các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ nhằm vào Iran. Một nguồn tin đã tóm tắt tình hình một cách thẳng thắn: "Netanyahu thực sự muốn tham gia các cuộc tấn công của Mỹ, nhưng Mỹ không muốn Israel dính líu vào thời điểm này" .

Tuy nhiên, một quan chức Mỹ nói với Fox News Digital rằng Washington vẫn "phối hợp chặt chẽ" với Jerusalem, cho thấy có một khoảng cách nhất định giữa thông tin của CNN và thông điệp chính thức từ Mỹ . Sự khác biệt này cho thấy một mô hình rạn nứt rộng lớn hơn, nơi Mỹ công khai giữ khoảng cách với các sáng kiến quân sự của Israel ngay cả khi hai đồng minh hợp tác ở cấp độ tác chiến.

Mỹ bác bỏ báo cáo của CNN về hiệu quả của các cuộc tấn công

Báo cáo của CNN, vốn là chất xúc tác cho phần lớn căng thẳng này, cho rằng tình báo Mỹ đánh giá các cuộc tấn công gần đây vào Iran khiến các cơ sở hạt nhân "phần lớn còn nguyên vẹn" và chỉ làm chậm tiến độ vài tháng. Báo cáo đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ chính quyền. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã công khai chỉ trích CNN, New York Times và các hãng tin khác vì đã "hớt hải" đưa tin về một đánh giá sơ bộ "thiếu tự tin" mà thường phải mất nhiều tuần để hoàn thiện [4, 36]. Hegseth nói thêm rằng Lầu Năm Góc và FBI đang điều tra vụ rò rỉ thông tin mà ông gọi là "tối mật" .

Israel: Sẵn sàng ngoài mặt, do dự trong lòng

Sẵn sàng ngoài mặt. Các nhà lãnh đạo Israel đang công khai báo hiệu sự sẵn sàng hoàn toàn cho một đợt tấn công thứ ba. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, phát biểu vào ngày 10 tháng 7 năm 2025, cho biết Israel sẵn sàng trả đũa bất kỳ mối đe dọa nào từ Tehran, với "tầm với rộng khắp" đến bất kỳ thành phố nào của Iran . IDF được mô tả là "đang trong tình trạng báo động cao và sẵn sàng nối lại chiến dịch, giành lại ưu thế trên không và thực hiện một cuộc tấn công độc lập" .

Khảo sát vào tháng 6 năm 2025 cho thấy 70% người Israel ủng hộ cuộc tấn công quân sự ban đầu vào Iran và 46% tin rằng Israel nên tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran ngay cả khi không có sự hỗ trợ của Mỹ .

Do dự trong lòng. Bất chấp thái độ công khai, có bằng chứng về sự do dự nội bộ trong quân đội Israel. Theo New York Times, trích dẫn ba quan chức quốc phòng, Thủ tướng Netanyahu đã chỉ thị cho các nhà lãnh đạo quân sự xây dựng kế hoạch cho một cuộc tấn công đơn phương từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2025, nhưng "các nhà lãnh đạo quân sự đã do dự, vì họ nghi ngờ Israel có thể đạt được nhiều hơn những gì họ đã làm" trong các chiến dịch trước đó . Họ cũng lo lắng về khả năng phòng thủ trước các cuộc tấn công trả đũa dự kiến của Iran bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào các trung tâm dân sự của Israel .

Bản thân công chúng Israel gần như bị chia rẽ về việc có nên tham gia một cuộc tấn công tiềm tàng của Mỹ hay không: 50% ủng hộ việc tham gia chỉ khi Israel bị tấn công trực tiếp, trong khi 44% ủng hộ sự tham gia trực tiếp vào một chiến dịch do Mỹ dẫn đầu .

Sự sụp đổ của lệnh ngừng bắn và phong tỏa hải quân của Trump

Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn 'đã kết thúc'. Vào ngày 8 tháng 7 năm 2026, phát biểu từ hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Trump nói rằng lệnh ngừng bắn với Iran "đã kết thúc", mô tả các nhà lãnh đạo Iran là "những kẻ bệnh hoạn" và "cặn bã" sau khi Mỹ và Iran trao đổi các cuộc tấn công quân sự mới [50, 52]. USA Today đưa tin rằng thỏa thuận hòa bình sơ bộ đang "gặp nguy hiểm" sau khi giao tranh bùng phát trở lại xung quanh eo biển Hormuz .

Bối cảnh: Bản ghi nhớ tháng 6 năm 2026 và phong tỏa hải quân. Một bản ghi nhớ (MoU) chính thức đã được ký kết vào ngày 17 tháng 6 năm 2026 bởi Trump, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif với tư cách là người trung gian hòa giải [46, 47]. Thỏa thuận đó đã kết thúc cuộc chiến kéo dài 5 tuần (cuộc chiến Iran năm 2026) bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 năm 2026, sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel giết chết Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei . Theo MoU, Trump đã ra lệnh "dỡ bỏ ngay lập tức" lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran, mà CENTCOM đã thực hiện vào giữa tháng 6 năm 2026 [47, 48]. Chính Trump đã nói vào thời điểm đó: "Đó là một bản ghi nhớ. Và nếu tôi không thích nó, chúng tôi sẽ quay lại bắn chúng" - một lời cảnh báo đã trở nên đúng đắn .

Các hành động thù địch gần đây giữa Mỹ và Iran và các vụ tấn công tàu thương mại

Các bằng chứng hiện có xác nhận một chu kỳ tấn công mới dẫn đến tuyên bố về lệnh ngừng bắn của Trump. Các hành động thù địch tập trung vào eo biển Hormuz, nơi Iran bị cáo buộc đã tấn công các tàu thương mại, khiến Mỹ phải trả đũa . Các số liệu thương vong cụ thể cho đợt bùng phát mới nhất này không được nêu chi tiết trong các nguồn tin thu thập được. Tổng quan của Britannica lưu ý rằng sau khi lệnh ngừng bắn vào tháng 4 năm 2026 không đạt được thỏa thuận cuối cùng, Trump đã ra lệnh phong tỏa Hải quân Mỹ, và eo biển Hormuz đã trở thành một điểm nóng .

Nỗ lực hòa giải: Qatar và Pakistan

Qatar. Trung gian hòa giải của Qatar đã hoạt động tích cực trong các giai đoạn trước đó. Vào tháng 6 năm 2025, trong Cuộc chiến Mười hai ngày, Trump và các cố vấn của ông "đã làm việc tích cực đằng sau hậu trường để đàm phán một thỏa thuận hòa bình sau vụ tấn công tên lửa của Iran vào một cơ sở của Mỹ ở Qatar", theo CNN . Lệnh ngừng bắn tháng 6 năm 2025 kết thúc Cuộc chiến Mười hai ngày được làm trung gian bởi Mỹ và Qatar .

Pakistan. Pakistan là trung gian hòa giải chính trong tiến trình năm 2026. MoU tháng 6 năm 2026 được ký với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif với tư cách là người trung gian chính [46, 47]. Tổng quan của Britannica xác nhận rằng lệnh ngừng bắn ngày 7-8 tháng 4 được "môi giới bởi Pakistan" . Toàn văn MoU tháng 6 năm 2026 của NPR liệt kê Pakistan là người bảo lãnh và hòa giải .

Hạn chót ngày 21 tháng 8. Các nguồn tin hiện có không cung cấp tài liệu tham khảo rõ ràng, trực tiếp về hạn chót "ngày 21 tháng 8" để vực dậy các cuộc đàm phán. Điều này có thể phản ánh một diễn biến hoặc đề xuất gần đây hơn sau ngày thu thập các nguồn tin. Có thể các nhà trung gian Qatar hoặc Pakistan đã đặt mục tiêu này sau khi lệnh ngừng bắn ngày 8 tháng 7 sụp đổ, nhưng bằng chứng hiện tại là không đủ để xác nhận hạn chót ngày 21 tháng 8.