Trung Quốc đã phóng thành công tên lửa Long March 10B đầu tiên vào ngày 10 tháng 7 năm 2026 từ bệ phóng thương mại số 2 tại Sân bay vũ trụ Thương mại Wenchang trên đảo Hải Nam E. Đây là chuyến bay đầu tiên của biến thể chở hàng, tái sử dụng một phần, thuộc dòng tên lửa Long March 10 thế hệ mới của Trung Quốc SE. Thành tựu nổi bật nhất của sứ mệnh: tầng đẩy đầu tiên đã được thu hồi thành công trên biển bằng hệ thống bắt lưới thép, đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc thu hồi được tầng đẩy của tên lửa quỹ đạo E.
Phương pháp thu hồi: Hệ thống bắt lưới thép
Tầng đẩy đầu tiên được thu hồi sau khi phóng nhờ một "hệ thống lưới thép" (còn được gọi là "thiết bị thu hồi bằng dây cáp") đặt trên một tàu thu hồi trên biển E. Cơ chế hoạt động như sau: sau khi tách tầng, tầng đẩy khởi động lại động cơ trong quá trình tái xâm nhập để giảm tốc độ. Thay vì triển khai chân đế hạ cánh như Falcon 9, tầng đẩy triển khai các móc gần phần đỉnh. Các móc này sau đó được bắt bởi một hệ thống lưới thép căng được gắn trên tàu – tàu thu hồi LingHangZhe (Navigator) E. CASC đã tiến hành các thử nghiệm thu nhỏ của hệ thống bắt này trên một con tàu trước chuyến bay đầu tiên C.
So sánh với phương pháp của SpaceX
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở triết lý thiết kế. SpaceX hạ cánh tầng đẩy thẳng đứng trên các chân đế – một phương pháp đã được chứng minh với độ chính xác cao, hàng trăm lần hạ cánh thành công và được tái sử dụng thường xuyên từ năm 2015 E. CASC sử dụng hệ thống bắt lưới thép để bắt tầng đẩy trên tàu, một cách tiếp cận ít trưởng thành hơn, giúp giảm trọng lượng của chân đế nhưng lại thêm độ phức tạp cho cơ cấu bắt I.
| Đặc điểm | Long March 10B (CASC) | Falcon 9 (SpaceX) |
|---|
| Phương pháp thu hồi | Hệ thống bắt lưới thép trên tàu biển E | Hạ cánh thẳng đứng có điều khiển trên tàu hoặc bệ đất bằng chân đế E |
| Động cơ tầng một | 7 × YF-100K (nhiên liệu kerosene/oxy lỏng) | 9 × Merlin 1D (nhiên liệu kerosene/oxy lỏng) |
| Khả năng tái sử dụng | Tái sử dụng một phần (chỉ tầng một) | Tái sử dụng một phần (tầng một + thu hồi phần chắn) |
| Mức độ trưởng thành | Lần thu hồi thành công đầu tiên (10/7/2026) | Hàng trăm lần hạ cánh thành công, tái sử dụng thường xuyên từ 2015 |
Tính đến tháng 6 năm 2026, chưa có nhà vận hành Trung Quốc nào chứng minh được khả năng thu hồi và tái sử dụng thường xuyên một tầng đẩy quỹ đạo – một năng lực mà SpaceX đã có trong nhiều năm N. Thành công của Long March 10B ngay trong lần thử đầu tiên là một bước tiến lớn, nhưng hệ thống vẫn chưa được kiểm chứng ở quy mô rộng.
Sức chứa tải trọng
- Lên quỹ đạo thấp (LEO, 200 km): ~16.000 kg (17,6 tấn) EN
- Kích thước tên lửa: Đường kính 5 m, chiều cao ~70,2 m N
- Động cơ: Tầng một sử dụng 7 động cơ YF-100K (kerosene/oxy lỏng); tầng hai sử dụng 1 động cơ YF-219 (methan lỏng/oxy lỏng) ER
- Phân loại: Phương tiện phóng hạng trung, tái sử dụng một phần E
Sức chứa này tương đương với hiệu suất của Falcon 9 ở chế độ không tái sử dụng. Falcon 9 ở chế độ tái sử dụng có thể mang ~15.600 kg lên LEO.
Ý nghĩa chiến lược
- Tên lửa quỹ đạo tái sử dụng một phần đầu tiên của Trung Quốc hoàn thành việc thu hồi tầng đẩy. Đánh dấu bước gia nhập vào lĩnh vực tái sử dụng tầng đẩy – một cột mốc quan trọng giúp giảm chi phí E.
- Biến thể thương mại. Long March 10B được thiết kế rõ ràng như một phương tiện phóng thương mại, cạnh tranh các hợp đồng phóng vệ tinh thương mại. Tầng hai sử dụng methan lỏng giúp cải thiện hiệu suất lên quỹ đạo cao EE.
- Một phần của dòng Long March 10 thế hệ mới. Gia đình này bao gồm Long March 10 siêu nặng (nhiệm vụ đưa người lên Mặt Trăng, ~70 tấn lên LEO), Long March 10A (nhiệm vụ chính phủ) và 10B (biến thể chở hàng thương mại) E.
- Phóng từ sân bay vũ trụ thương mại chuyên dụng. Việc sử dụng bệ phóng thương mại LC-2 tại Wenchang cho thấy Trung Quốc có ý định vận hành dịch vụ phóng thương mại tách biệt với các nhiệm vụ chính phủ S.
Phản ứng thị trường tại Hồng Kông
Các bằng chứng hiện có không cho thấy phản ứng cụ thể nào của thị trường chứng khoán Hồng Kông liên quan trực tiếp đến vụ phóng Long March 10B vào ngày 10/7/2026. Dữ liệu thị trường chứng khoán Hồng Kông ngày 3/7/2026 cho thấy chỉ số Hang Seng đóng cửa ở mức 24.030, giảm 0,7% trong ngày đó, nhưng không có biến động nào cụ thể trong lĩnh vực hàng không vũ trụ được báo cáo liên quan đến vụ phóng T. Bài báo của SCMP ngày 9/7/2026 thảo luận về các biến động chung của thị trường Hồng Kông do biến động công nghệ khu vực và cổ phiếu AI, không phải vụ phóng tên lửa S. Ngày phóng (10/7/2026, thứ Sáu) có lẽ còn quá gần để dữ liệu phản ứng thị trường quy mô lớn xuất hiện trong các bản ghi có thể tìm kiếm được.
