Động thái này đưa ECB trở thành ngân hàng trung ương lớn đầu tiên trên thế giới thắt chặt chính sách để đối phó với áp lực lạm phát mới nổi từ cuộc chiến ở Trung Đông .
Thông cáo báo chí chính thức của ECB nêu rõ rằng "chiến tranh ở Trung Đông đang tạo ra áp lực lạm phát" và quyết định tăng lãi suất là "vững chắc trong một loạt các kịch bản khác nhau về cách cú sốc có thể diễn ra" . Cuộc xung đột ở Iran đã làm giá dầu và khí đốt tăng vọt, với giá dầu được dự báo ở mức gần 97 USD/thùng cho năm 2026 và 112 USD trong quý II . Điều này đã đẩy lạm phát toàn phần của khu vực đồng euro lên trên 3% vào tháng 5 năm 2026, tăng từ mức thấp 1,7% vào tháng 1 .
The Wall Street Journal đưa tin rằng các quan chức ECB kết luận họ không thể "nhìn xuyên qua" cuộc khủng hoảng năng lượng, dự đoán rằng chi phí năng lượng tăng sẽ đẩy lạm phát lên cao hơn mục tiêu 2% trong trung hạn . Phân tích của Scotiabank lưu ý quan điểm của ECB rằng cả tác động trực tiếp và gián tiếp của cú sốc năng lượng đang lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế . Điều quan trọng là, bà Lagarde nhấn mạnh rằng các hiệu ứng vòng hai chưa xuất hiện, cho phép ECB duy trì cách tiếp cận từng cuộc họp mà không cam kết trước về một đợt tăng khác .
Các dự báo kinh tế vĩ mô của Eurosystem tháng 6 năm 2026 đã vẽ ra một bức tranh nghiệt ngã về lạm phát, với việc điều chỉnh tăng đáng kể so với vòng dự báo tháng 3.
Lạm phát HICP toàn phần (kịch bản cơ sở):
Lạm phát lõi (HICP không bao gồm năng lượng và thực phẩm):
Biên bản cuộc họp được công bố vào ngày 9 tháng 7 cho thấy các nhà hoạch định chính sách đã được xem các dự báo chỉ ra rằng lạm phát sẽ "duy trì trên mục tiêu vào nửa đầu năm 2027, bất chấp gần ba lần tăng lãi suất 25 điểm cơ bản" . Lạm phát toàn phần được dự báo "sẽ tiếp tục tăng trong mùa hè và duy trì ở mức cao" .
Triển vọng tăng trưởng: Triển vọng kinh tế của khu vực đồng euro đã bị điều chỉnh giảm nhẹ. Ủy ban châu Âu đã cắt giảm dự báo GDP khu vực đồng euro năm 2026 xuống còn 0,9% (từ 1,0% trước đó), với lý do tác động từ cuộc xung đột Trung Đông và chi phí năng lượng tăng cao . Dự báo cơ sở của ECB cho thấy tăng trưởng GDP thực tế trung bình hàng năm chỉ đạt 0,8% trong năm 2026, phục hồi lên 1,2% vào năm 2027 và 1,5% vào năm 2028 . ECB mô tả triển vọng tăng trưởng là "rất không chắc chắn", với các rủi ro giảm giá chiếm ưu thế . The Conference Board lưu ý rằng chiến tranh sẽ làm suy yếu tăng trưởng khi nhu cầu bị ảnh hưởng bởi sự sụt giảm sức mua của người tiêu dùng và sự không chắc chắn gia tăng .
Sau quyết định tháng 6, thị trường đang định giá hai đợt tăng lãi suất 25 điểm cơ bản nữa trong 12 tháng tới . Các nhà đầu tư kỳ vọng ECB sẽ thắt chặt hơn nữa để kiềm chế tác động của cuộc chiến Iran lên giá năng lượng .
Thành viên Hội đồng ECB Isabel Schnabel tuyên bố ngân hàng trung ương "sẽ cần phải tăng lãi suất hơn nữa" và "cú sốc Iran vẫn chưa kết thúc" vì lạm phát lõi vẫn còn mạnh mẽ bất chấp giá dầu giảm gần đây . Tuy nhiên, giá năng lượng giảm nhanh đáng ngạc nhiên sau thỏa thuận Mỹ-Iran đã làm giảm đáng kể sự cấp bách cho một đợt tăng tiếp theo ngay lập tức. Bốn nguồn tin nói với Reuters rằng một đợt tăng lãi suất vào tháng 9 được coi là động thái tiếp theo có khả năng xảy ra nhất, mặc dù khả năng tăng vào tháng 7 vẫn còn . Quan chức ECB Pierre Wunsch vẫn để ngỏ khả năng tăng lãi suất vào tháng 7 nếu lạm phát lan rộng từ năng lượng sang dịch vụ, nhưng thừa nhận giá dầu giảm đã làm giảm áp lực trước mắt .
Cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo của Hội đồng Thống đốc ECB dự kiến diễn ra vào ngày 23 tháng 7 năm 2026 .
Tính đến đầu tháng 7, xác suất ngụ ý từ thị trường từ các nguồn khác nhau hội tụ về khả năng hành động rất thấp:
Điều này cho thấy sự đồng thuận rằng ECB sẽ tạm dừng vào tháng 7, với hầu hết kỳ vọng tập trung vào một động thái có thể xảy ra tại cuộc họp tháng 9. Yếu tố quyết định sẽ là dữ liệu lạm phát tháng 6, dự kiến công bố trước cuộc họp tháng 7, với thị trường dự đoán lạm phát sẽ giảm từ mức 3,2% của tháng 5 . Nếu giá dầu tiếp tục giảm, việc chờ đến tháng 9 sẽ cho các nhà hoạch định chính sách thêm thời gian để đánh giá mức độ lan truyền của cú sốc năng lượng đến lạm phát lõi và dịch vụ.
Cuộc họp tháng 6 năm 2026 của ECB là một thời điểm then chốt, kết thúc thời kỳ tạm dừng tăng lãi suất kéo dài ba năm và liên kết rõ ràng việc thắt chặt chính sách tiền tệ với lạm phát năng lượng do chiến tranh. Trong khi quyết định là nhất trí và đã được báo hiệu từ trước, các dự báo cho thấy một ngân hàng trung ương nhận thấy lạm phát sẽ vẫn ở mức cao một cách ngoan cố cho đến năm 2027, ngay cả sau nhiều lần tăng lãi suất. Sự sụt giảm nhanh chóng sau đó của giá dầu đã cho các nhà hoạch định chính sách khoảng thời gian thở, nhưng với lạm phát lõi vẫn còn cao và các quan chức ECB như bà Schnabel cảnh báo "cú sốc Iran vẫn chưa kết thúc", chu kỳ thắt chặt có nhiều khả năng đang tạm dừng hơn là kết thúc.