Chip AI 'Iris' của Meta sắp ra lò: Lộ trình 4 thế hệ và tham vọng điện toán 14 GW

Meta đang tăng tốc nỗ lực giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp chip bên ngoài với một bộ tăng tốc AI nội bộ mới có tên mã "Iris", nằm trong lộ trình bốn thế hệ đầy tham vọng chỉ kéo dài hai năm. Dưới đây là những gì đã biết, kế hoạch và ý nghĩa của tất cả.

Chip Iris của Meta là gì?

"Iris" là tên mã nội bộ của MTIA 400, thế hệ thứ ba trong dòng Meta Training and Inference Accelerator (MTIA) của công ty. Đây là một chip trung tâm dữ liệu tùy chỉnh, được thiết kế chủ yếu cho suy luận (inference) — chạy các mô hình AI đã được huấn luyện — thay vì huấn luyện chúng từ đầu ^RC. Chip này là một trong bốn thế hệ MTIA liên tiếp (MTIA 300, 400, 450 và 500) mà Meta triển khai để xử lý các khối lượng công việc như xếp hạng, đề xuất, AI tạo sinh và AI tổng quát ở quy mô lớn ^A.

Khi nào Iris được đưa vào sản xuất?

Meta lên kế hoạch bắt đầu sản xuất chip Iris vào tháng 9 năm 2026, theo một bản ghi nhớ nội bộ được Reuters xem xét. Bản ghi nhớ cho biết quá trình kiểm tra lỗi (bug-testing) đã hoàn tất, mở đường cho việc sản xuất ^RC.

Meta có kế hoạch phát hành chip mới với tốc độ như thế nào?

Meta đang theo đuổi một nhịp độ phát hành khoảng sáu tháng cho các thế hệ chip MTIA, nhanh hơn đáng kể so với nhịp độ thông thường của ngành (một năm hoặc hơn) ^CR. Lộ trình đầy đủ trong suốt năm 2026 và 2027:

• MTIA 300 — Đã được triển khai và vận hành, hỗ trợ các hệ thống xếp hạng và đề xuất cho Facebook và Instagram ^AC.
• MTIA 400 ("Iris") — Dự kiến sản xuất vào tháng 9 năm 2026, được thiết kế cho suy luận AI tạo sinh ^RCB.
• MTIA 450 ("Arke") — Dự kiến triển khai hàng loạt vào đầu năm 2027, được thiết kế cho suy luận AI tạo sinh ^AL.
• MTIA 500 ("Astrid") — Dự kiến triển khai hàng loạt vào năm 2027 ^AL.

Meta cho biết họ đã "đẩy nhanh quá trình phát triển MTIA" qua bốn thế hệ liên tiếp này trong khoảng hai năm ^A.

Mục tiêu năng lực điện toán của Meta cho năm 2026 và 2027 là gì?

• Mục tiêu năm 2026 (bản ghi nhớ nội bộ): Triển khai 7 gigawatt (GW) cơ sở hạ tầng điện toán trong năm nay ^RC.
• Mục tiêu năm 2027: Đạt 14 GW tổng năng lực điện toán vào năm tới ^RC.
• Mô hình của Morgan Stanley: Meta dự kiến sẽ bổ sung khoảng 2 GW công suất CNTT tự vận hành vào năm 2026 và 3,5 GW vào năm 2027, bắt đầu từ mức cơ sở khoảng 3 GW vào cuối năm 2025 ^A.
• Mục tiêu công khai trước đó: Meta trước đây đặt mục tiêu đạt hơn 10 GW tổng công suất vào cuối năm 2026 ^LE.

Con số 14 GW vào năm 2027 từ bản ghi nhớ nội bộ là mục tiêu mới nhất và mạnh mẽ nhất ^R.

Các đối tác của Meta trong việc thiết kế và sản xuất Iris?

• Broadcom — Đồng phát triển và là đối tác thiết kế cho các chip MTIA của Meta. Một thỏa thuận mở rộng được công bố vào ngày 14 tháng 4 năm 2026 kéo dài quan hệ đối tác đến năm 2029, bao gồm thiết kế chip, đóng gói tiên tiến và nhiều thế hệ chip. Cam kết ban đầu bao gồm công suất điện toán vượt quá 1 GW, với kế hoạch mở rộng lên nhiều GW ^RDCFRA.
• TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) — Nhà sản xuất sẽ chế tạo chip Iris ^CCX.

Iris liên quan thế nào đến việc mua GPU từ Nvidia và AMD của Meta?

Iris được thiết kế cho khối lượng công việc suy luận (inference), không phải huấn luyện. Meta tiếp tục mua GPU của Nvidia (ví dụ: dòng H100/H200 và Blackwell thế hệ tiếp theo) và GPU của AMD cho khối lượng công việc huấn luyện AI, nơi sức mạnh tính toán song song là rất quan trọng ^FDCT. Các chip MTIA nội bộ được thiết kế để bổ sung chứ không phải thay thế ngay lập tức các giao dịch mua GPU đó, xử lý khối lượng suy luận khổng lồ và ngày càng tăng (xếp hạng, đề xuất, phục vụ các mô hình AI) với chi phí thấp hơn và hiệu quả cao hơn. Chiến lược của Meta là đa dạng hóa nền tảng silicon, không cắt đứt hoàn toàn các nhà cung cấp GPU.

Sáng kiến điện toán đám mây mới 'Meta Compute' của Meta là gì?

"Meta Compute" là một sáng kiến gồm hai phần:

1. Bộ phận cơ sở hạ tầng nội bộ — Được công bố vào ngày 12 tháng 1 năm 2026, Meta Compute là một bộ phận mới do Santosh Janardhan (người đứng đầu cơ sở hạ tầng toàn cầu của Meta) và Daniel Gross đồng lãnh đạo. Bộ phận này quản lý mạng lưới trung tâm dữ liệu toàn cầu của Meta và xây dựng các cụm AI quy mô gigawatt-plus ^DDR.
2. Dịch vụ đám mây thương mại — Được Bloomberg đưa tin lần đầu tiên vào ngày 1 tháng 7 năm 2026, Meta đang phát triển kế hoạch bán năng lực điện toán AI dư thừa cho khách hàng bên ngoài, cung cấp cả quyền truy cập vào các mô hình AI được lưu trữ và GPU thô. Điều này sẽ đặt Meta vào thế cạnh tranh trực tiếp với AWS, Microsoft Azure, Google Cloud và các nhà cung cấp "neocloud" như CoreWeave ^BEARB.

Các kế hoạch vẫn đang được phát triển và chiến lược vẫn chưa được hoàn thiện ^R.

Động thái đám mây này ảnh hưởng đến cổ phiếu của Meta và các đối thủ như CoreWeave như thế nào?

• Cổ phiếu Meta: Tin tức đã được đón nhận tích cực. Cổ phiếu Meta đã tăng gần 9% vào ngày 1 tháng 7 năm 2026, ngày xác nhận kế hoạch đám mây ^LC. Động thái này báo hiệu cho các nhà đầu tư rằng Meta có một lộ trình để kiếm tiền từ khoản chi tiêu khổng lồ cho cơ sở hạ tầng AI thay vì để nó không hoạt động ^BE.
• CoreWeave và các đối thủ neocloud: Động thái đám mây là mối đe dọa trực tiếp đối với các công ty như CoreWeave, những công ty bán năng lực điện toán AI thô. Bloomberg đưa tin rằng Meta có thể "sao chép mô hình kinh doanh của CoreWeave" ^ET. Tuy nhiên, một số nhà phân tích (bao gồm SemiAnalysis) cho rằng nỗi lo Meta phá vỡ thị trường neocloud là "sai lầm" — quy mô nhu cầu nội bộ của Meta lớn đến mức năng lực dư thừa để bán có thể bị hạn chế và thị trường điện toán AI đang phát triển nhanh đến mức các công ty mới có thể cùng tồn tại ^AA.

Các con số chi tiêu vốn (CapEx) dự kiến của Meta cho năm 2026?

Hướng dẫn chi tiêu vốn năm 2026 của Meta đã được cập nhật:

Kỳ	Phạm vi CapEx
Hướng dẫn thu nhập Q1 2026	115 tỷ USD – 135 tỷ USD TL
Cập nhật ngày 1 tháng 7 năm 2026	125 tỷ USD – 145 tỷ USD DAA

Mức tăng từ 115–135 tỷ USD lên 125–145 tỷ USD phản ánh "kỳ vọng về giá linh kiện cao hơn trong năm nay và ở mức độ thấp hơn là chi phí trung tâm dữ liệu bổ sung để hỗ trợ tăng trưởng trong tương lai" ^DA. Để so sánh, Meta đã chi khoảng 72,2 tỷ USD cho CapEx trong năm 2025 ^A. Công ty nghiên cứu SemiAnalysis dự báo rằng CapEx năm 2027 của Meta sẽ "lớn một cách đáng kinh ngạc" — thậm chí còn cao hơn năm 2026 — khi công suất trung tâm dữ liệu đã ký hợp đồng tiếp tục đi vào hoạt động ^A.