Oratomic: Startup $300 Triệu Đô Tuyên Bố Máy Tính Lượng Tử Hữu Ích Chỉ Cần 10.000 Qubit

Đầu năm 2026, một startup nhỏ ở Pasadena (California, Mỹ) đã công bố nghiên cứu thách thức một trong những giả định phổ biến nhất trong điện toán lượng tử: rằng một cỗ máy hữu ích, có khả năng chịu lỗi sẽ cần hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu qubit vật lý. Tuyên bố cốt lõi của Oratomic — rằng thuật toán Shor, thuật toán phân tích thừa số nổi tiếng có thể phá vỡ phần lớn mã hóa hiện tại, có thể chạy trên chỉ 10.000 qubit nguyên tử có thể tái cấu hình — đã nhanh chóng đưa họ trở thành một trong những công ty được theo dõi sát nhất trong cuộc đua lượng tử. Được hậu thuẫn bởi vòng Series A trị giá 300 triệu USD, công ty hiện đang chạy đua để chế tạo máy tính lượng tử quy mô tiện ích đầu tiên trên thế giới trước năm 2030 .

Oratomic là ai?

Oratomic là một startup có trụ sở tại Pasadena, phát triển máy tính lượng tử chịu lỗi, quy mô tiện ích sử dụng qubit nguyên tử trung hòa (neutral-atom qubits). Công ty ra mắt vào ngày 31 tháng 3 năm 2026, được thành lập bởi các nhà khoa học từ Caltech, Harvard và Google . Vào tháng 7 năm 2026, Oratomic công bố vòng Series A trị giá 300 triệu USD, một trong những vòng gọi vốn giai đoạn đầu lớn nhất trong lĩnh vực điện toán lượng tử .

Tuyên bố chính & Đột phá nghiên cứu

Tuyên bố cốt lõi của Oratomic là tính toán lượng tử có liên quan đến mật mã có thể đạt được với số lượng qubit ít hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây. Nghiên cứu nền tảng của họ — được công bố trên arXiv (arXiv:2603.28627) và được Caltech đưa tin — cho thấy thuật toán Shor có thể được thực thi ở quy mô lớn với chỉ khoảng 10.000 qubit nguyên tử có thể tái cấu hình, nhờ vào một kiến trúc sửa lỗi lượng tử mới, siêu hiệu quả .

• Các ước tính trước đây cho một máy tính lượng tử có liên quan đến mật mã thường dao động từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu qubit vật lý . Công trình của Oratomic lập luận rằng các mã sửa lỗi lượng tử tốc độ cao, tập lệnh logic hiệu quả và thiết kế mạch tối ưu có thể giảm đáng kể yêu cầu đó .
• Công ty mô tả đây là "chế độ mới của sửa lỗi siêu hiệu quả — chỉ sử dụng ánh sáng và nguyên tử" .
• Nghiên cứu được thực hiện bởi một nhóm từ Oratomic và Caltech, với các đồng tác giả đầu tiên là Madelyn Cain (nhà khoa học lý thuyết chính tại Oratomic) và Qian Xu (Nghiên cứu sinh sau tiến sĩ Sherman Fairchild tại Caltech và hiện là nhà khoa học nghiên cứu tại Oratomic). Các tác giả cấp cao bao gồm Manuel Endres, John Preskill và Hsin-Yuan (Robert) Huang .

Các thí nghiệm nguyên tử trung hòa hiện tại đã chứng minh các hoạt động chịu lỗi phổ quát dưới ngưỡng sửa lỗi, tính toán trên các mảng hàng trăm qubit và các mảng bẫy vượt quá 6.100 qubit. Các tác giả lập luận rằng việc mở rộng quy mô lên 10.000 là khả thi với kỹ thuật đã biết .

Lãnh đạo & Đội ngũ ban đầu

Đội ngũ của Oratomic bao gồm các nhà nghiên cứu hàng đầu từ Caltech, Harvard và Google . Các thành viên được nêu tên từ thông báo ra mắt công ty và bài viết của Caltech bao gồm:

• Dolev Bluvstein — đồng sáng lập, trước đây tại Harvard, một nhà nghiên cứu hàng đầu trong lĩnh vực điện toán lượng tử nguyên tử trung hòa
• Madelyn Cain — Nhà khoa học lý thuyết chính tại Oratomic, đồng tác giả đầu tiên của bài báo đột phá
• Qian Xu — Nhà khoa học nghiên cứu tại Oratomic, đồng tác giả đầu tiên của bài báo đột phá
• Manuel Endres — giáo sư tại Caltech, một nhân vật chủ chốt trong điện toán lượng tử nguyên tử trung hòa
• John Preskill — Giáo sư Vật lý lý thuyết Richard P. Feynman tại Caltech, tác giả cấp cao của bài báo
• Các thành viên khác trong nhóm: Jackson Ellis, Simon Evered, Andrew Glaetzle, Harry Levine, Hannah Manetsch, Lewis Picard, Nickolas Pilgram, Robbie King, Andrei Faraon, Hsin-Yuan (Robert) Huang

Công ty bắt đầu với 14 người và phát triển nhanh chóng sau vòng Series A, với kế hoạch mở rộng sản xuất phần cứng, nghiên cứu thuật toán và các đội vật lý/kỹ thuật .

Chi tiết vòng gọi vốn Series A

• Số tiền: 300 triệu USD
• Nhà đầu tư chính: ARCH Venture Partners, Spark Capital và Khosla Ventures
• Nhà đầu tư bổ sung: Bezos Expeditions, Index Ventures, General Catalyst, Lowercarbon Capital, Bain Capital, Formation, Nebular, David và Scott Aaronson, và những người khác
• Mục đích sử dụng vốn: Mở rộng sản xuất phần cứng, mở rộng nghiên cứu và tăng nhân sự vật lý và kỹ thuật

Sứ mệnh đã nêu

Chế tạo máy tính lượng tử chịu lỗi, quy mô tiện ích đầu tiên trên thế giới trước cuối thập kỷ (trước năm 2030) .

Oratomic tuyên bố mục tiêu một cách trực tiếp: "máy tính lượng tử quy mô tiện ích trong tầm tay" và "cuộc chạy đua nước rút đã bắt đầu" . Công ty đang theo đuổi nền tảng nguyên tử trung hòa với kết nối qubit có thể tái cấu hình (thông qua nhíp quang học và mảng nguyên tử), kết hợp với sửa lỗi hiệu suất cao để đạt được hoạt động chịu lỗi ở quy mô thương mại . Mục tiêu của công ty rất đơn giản: "xây dựng một máy tính lượng tử chịu lỗi. Chúng tôi không theo đuổi các sản phẩm trung gian hoặc hệ thống thương mại trên đường đi" .

Công ty cũng công bố quan hệ đối tác chiến lược với Monarch Quantum (tháng 4 năm 2026) để tích hợp hệ thống quang tử với kiến trúc nguyên tử trung hòa, nhắm mục tiêu các hệ thống với hàng chục nghìn qubit vật lý mã hóa hàng nghìn qubit logic .

Kết luận

Oratomic là một startup lượng tử nguyên tử trung hòa được tài trợ tốt, có nền tảng học thuật vững chắc, lập luận rằng ngưỡng cho một máy tính lượng tử chịu lỗi hữu ích là ~10.000 qubit — thấp hơn nhiều so với ước tính đồng thuận — nhờ vào những tiến bộ trong mã sửa lỗi và kiến trúc hiệu quả phần cứng. Vòng Series A trị giá 300 triệu USD và nhóm nhà đầu tư danh giá báo hiệu niềm tin mạnh mẽ vào luận điểm đó. Công ty đang chạy đua để cung cấp một cỗ máy chịu lỗi quy mô tiện ích vào năm 2030, với một đội ngũ được rút ra từ các nhóm nghiên cứu nguyên tử trung hòa hàng đầu của Mỹ.