Bên trong dự án 'Moonraker' bí mật của Amazon: Cuộc đua biến Alexa thành 'đặc vụ' AI toàn năng, ngốn hơn 100 triệu USD tiền GPU mỗi năm

Amazon đang âm thầm phát triển bản nâng cấp Alexa tham vọng nhất từ trước đến nay — một dự án bí mật mang mật danh "Moonraker" nhằm biến trợ lý giọng nói thành một tác nhân AI hoàn toàn tự động. Các tài liệu lập kế hoạch nội bộ được Business Insider xem xét đã tiết lộ một dự án có thể tiêu tốn hơn 100 triệu USD chỉ riêng cho chip GPU trong năm 2026, gây ra những cuộc tranh luận nội bộ về việc liệu khoản chi phí này có hợp lý hay không ^BM.

Moonraker là gì?

Moonraker là mật danh nội bộ cho một dự án Amazon chưa từng được công bố nhằm biến Alexa thành một tác nhân AI thực thụ — có khả năng thực thi các tác vụ phức tạp, nhiều bước từ một yêu cầu duy nhất của người dùng ^BT. Trong khi Alexa+ hiện tại có thể đặt xe qua Uber hoặc đặt vé qua Ticketmaster, Moonraker tiến xa hơn khi có thể tự động xử lý các quy trình làm việc đa bước, đa thao tác một cách độc lập ^FB.

Một tài liệu nội bộ từ đầu năm nay đã gắn nhãn Moonraker là sáng kiến mới "có chi phí cao nhất" của Alexa+. Tài liệu này cũng đề xuất nhóm nên cân nhắc trì hoãn hoặc thu hẹp quy mô dự án vì chi phí ^M. Theo các nguồn tin, tổng chi tiêu vốn của Amazon cho năm 2026 là khoảng 200 tỷ USD, phần lớn dành cho cơ sở hạ tầng AI ^SG.

Chi phí GPU dự kiến trong năm 2026

Các tài liệu lập kế hoạch nội bộ dự báo hơn 100 triệu USD chi phí GPU chỉ riêng trong năm 2026 cho Moonraker ^BM. Con số này phản ánh chi phí tính toán khổng lồ để vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn ở quy mô lớn, đặc biệt là cho một sản phẩm tiêu dùng xử lý hàng triệu yêu cầu mỗi ngày.

Mô hình AI phía sau Moonraker

Moonraker đã được thử nghiệm trên các mô hình Claude của Anthropic, mà Amazon đã sử dụng rộng rãi thông qua quan hệ đối tác sâu rộng với Anthropic ^BM. Amazon đã đầu tư hơn 20 tỷ USD vào Anthropic và đảm bảo công suất chip Trainium lên tới 6 GW để vận hành các mô hình Claude ^SFTW. Vào tháng 6 năm 2026, Amazon đã tái cấu trúc việc thanh toán cho Anthropic từ mô hình tính theo giờ sử dụng tính toán sang mô hình dựa trên token, một sự thay đổi mà một số người trong nội bộ cho rằng có thể làm tăng chi phí ^AF.

Moonraker trong cuộc đua tác nhân AI rộng lớn hơn

Moonraker là nỗ lực của Amazon để bắt kịp trong thị trường tác nhân AI ngày càng cạnh tranh, nơi các đối thủ như Google (tác nhân Gemini), OpenAI (tác nhân Operator / ChatGPT), và Microsoft (tác nhân Copilot) đã tung ra các khả năng tác nhân ^TB. The Verge mô tả Moonraker là Amazon "đang cố gắng bắt kịp" trong cuộc đua tác nhân ^T. Ngành công nghiệp đang chuyển dịch nhanh chóng từ các chatbot đơn giản sang các tác nhân tự động có thể đặt vé du lịch, quản lý lịch và thực hiện các giao dịch mua sắm thay mặt người dùng.

Những lo ngại về chi tiêu nội bộ

Những lo ngại về chi tiêu là rất gay gắt và cấp bách:

• Moonraker đã được xác định nội bộ là một dự án "có chi phí cao nhất", với dự báo 100 triệu USD GPU được ghi nhận là một rủi ro ^BM.
• Toàn bộ hệ thống Alexa đã tiêu tốn của Amazon ước tính hơn 25 tỷ USD trong suốt thời gian tồn tại với doanh thu trực tiếp hạn chế ^BH.
• Các tài liệu lập kế hoạch nội bộ đã đề xuất nhóm nên cân nhắc trì hoãn hoặc thu hẹp quy mô Moonraker do chi phí ^BM.
• Việc chuyển đổi từ thanh toán theo giờ tính toán sang định giá dựa trên token với Anthropic cũng gây ra xích mích nội bộ về khả năng dự đoán chi phí ^AF.

Lịch sử ra mắt đầy sóng gió của Alexa+

Mốc thời gian ra mắt:

• Alexa+ được công bố tại một cuộc họp báo ở Manhattan vào tháng 2 năm 2025 ^FAB.
• Nó bước vào giai đoạn thử nghiệm Early Access vào cuối năm 2025, với hơn 6.400 nhân viên Amazon cung cấp phản hồi qua một kênh Slack nội bộ ^FT.
• Đến tháng 1 năm 2026, Amazon tự động đăng ký tất cả thành viên Prime vào Early Access, ngay cả những người chưa đăng ký — gây ra phản ứng dữ dội từ những người dùng không muốn dịch vụ này ^HW.
• Vào tháng 6 năm 2026, việc ra mắt công chúng rộng rãi tiếp tục diễn ra, và người dùng nhanh chóng báo cáo các sự cố trên mạng xã hội ^BR.

Các vấn đề thử nghiệm beta:

Những người thử nghiệm beta mô tả dịch vụ này là "thất thường đến khó chịu" ^FT. Những thất bại đáng chú ý bao gồm Alexa+ tắt ổ cắm điện bể cá và giết chết cá của người dùng ^FTBL. Nhân viên báo cáo các lệnh bị bỏ qua, hiệu suất thất thường và các lỗi có hại như tắt các thiết bị gia đình quan trọng ^SF.

Các thử nghiệm nội bộ ban đầu vào cuối năm 2024 chỉ cho Alexa+ điểm hài lòng là 4,57 trên 7 — thấp hơn nhiều so với mục tiêu 5,5 ^BH. Độ trễ là một "vấn đề nghiêm trọng": thời gian phản hồi lên tới 10 giây trên các thiết bị Echo cũ, cao hơn nhiều so với mục tiêu nội bộ là 2–4 giây ^BH. Các kỹ sư ở Boston và Seattle được cho là đã làm việc 80 giờ một tuần trong hai năm để làm cho Alexa+ có khả năng trò chuyện và đạt được mục tiêu nội bộ là 97% câu trả lời đúng ^FB.

Số liệu sử dụng do Jassy công bố:

Trong thư gửi cổ đông tháng 4 năm 2026, CEO Andy Jassy báo cáo rằng khách hàng đang nói chuyện với Alexa nhiều gấp đôi so với trước đây, trong thời gian dài hơn và về nhiều chủ đề hơn ^LA. Các giao dịch mua sắm được hoàn tất trên thiết bị Alexa tăng gấp 3 lần, phát nhạc trực tuyến tăng 25% và mức sử dụng chức năng nhà thông minh tăng 50% ^LA. Jassy cũng tiết lộ rằng doanh thu AI của AWS đã đạt tốc độ 15 tỷ USD mỗi năm và mảng kinh doanh chip nội bộ của Amazon (Graviton/Trainium) đang tạo ra hơn 20 tỷ USD mỗi năm ^SG.

Căng thẳng trong ngành: Chi phí cho AI ở quy mô lớn

Những lo ngại về chi phí của Moonraker không xảy ra trong chân không. Một số động lực ngành rộng lớn hơn có liên quan:

• Chi tiêu cơ sở hạ tầng khổng lồ: Khoảng 200 tỷ USD chi tiêu vốn của Amazon vào năm 2026 là một trong những chương trình đầu tư doanh nghiệp lớn nhất trong lịch sử, được thúc đẩy gần như hoàn toàn bởi nhu cầu AI ^SGFL.
• Cam kết 100 tỷ USD của Anthropic với AWS: Anthropic đã đồng ý chi hơn 100 tỷ USD cho AWS trong 10 năm, đảm bảo công suất tính toán lên tới 5 GW ^STA.
• Chuyển đổi sang chip tùy chỉnh: Amazon đang tích cực thúc đẩy các chip Trainium và Graviton của riêng mình như là giải pháp thay thế chi phí thấp hơn cho GPU Nvidia, với hai khách hàng lớn đã yêu cầu mua toàn bộ công suất Graviton có sẵn của Amazon cho năm 2026 ^SG.
• Tranh chấp về thanh toán dựa trên token: Amazon đã chuyển đổi phương thức thanh toán cho Anthropic từ tính theo giờ tính toán sang định giá dựa trên token vào giữa năm 2026, điều mà một số người trong nội bộ cho rằng có thể làm tăng chi phí thay vì kiểm soát chúng ^AF.

Kết luận

Moonraker đại diện cho canh bạc tham vọng nhất của Amazon vào các tác nhân AI — và cũng là canh bạc đắt đỏ nhất. Với chi phí GPU dự kiến vượt quá 100 triệu USD chỉ trong một năm và lịch sử thua lỗ lũy kế của Alexa lên tới hơn 25 tỷ USD, dự án này thể hiện sự căng thẳng trung tâm của ngành công nghiệp AI: chi phí cơ sở hạ tầng khổng lồ so với khả năng kiếm tiền từ người tiêu dùng không chắc chắn. Liệu Amazon có đủ khả năng để xây dựng Moonraker hay không — và liệu người tiêu dùng có trả tiền cho nó hay không — vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ.