Nhà đầu tư toàn cầu chuyển từ tiếp cận sang mở rộng quy mô trên thị trường Nhân dân tệ: Dữ liệu khảo sát của HSBC và xu hướng phi đô la hóa tại châu Á

Các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu đang vượt qua giai đoạn thâm nhập thị trường cơ bản vào thị trường Nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc và hiện tập trung vào việc mở rộng quy mô hoạt động, theo một cuộc khảo sát lớn mới đây của HSBC. Đồng thời, các nền kinh tế châu Á khác đang xây dựng các khuôn khổ thanh toán song phương bằng nội tệ nhằm vòng qua đồng USD, phản ánh một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc, dù diễn ra từ từ, hướng tới một kiến trúc tài chính đa cực hơn.

Khảo sát của HSBC: Từ thâm nhập thị trường đến mở rộng quy mô

HSBC đã thăm dò ý kiến của hơn 120 nhà đầu tư tổ chức quản lý tổng tài sản trên 32 nghìn tỷ USD tại 12 thị trường châu Á - Thái Bình Dương . Cuộc khảo sát ghi nhận một điểm ngoặt quyết định: các nhà đầu tư toàn cầu không còn hỏi làm thế nào để tiếp cận thị trường NDT mà là làm thế nào để vận hành tại đó với quy mô lớn.

"Tiếp cận thị trường NDT không còn là vấn đề thâm nhập nữa; nó là về việc liệu các nhà đầu tư có thể vận hành một cách liền mạch ở quy mô lớn hay không," Cheuk Wong, Giám đốc Thị trường Khu vực châu Á - Thái Bình Dương của HSBC, cho biết trong một tuyên bố đi kèm với cuộc khảo sát .

Mức sử dụng hiện tại và kỳ vọng tăng trưởng

• 75% số người được hỏi dự kiến sẽ tăng tỷ trọng NDT trong một đến hai năm tới .
• Cuộc khảo sát xác nhận sự chuyển dịch từ "tiếp cận" sang "quy mô" — những nhà đầu tư đã thâm nhập thị trường hiện đang tập trung vào việc gia tăng mức độ tiếp xúc .

Các kênh tiếp cận ưa thích

Các nhà đầu tư thể hiện sự ưu tiên rõ ràng cho thị trường NDT nước ngoài và các chương trình kênh kết nối xuyên biên giới:

Kênh tiếp cận	Tỷ lệ người được hỏi
Thị trường NDT nước ngoài (ví dụ: thị trường CNH Hồng Kông)	63%
Các chương trình kênh kết nối xuyên biên giới (Bond Connect, Stock Connect)	54%

Sự ưu tiên này dành cho các trung tâm tài chính nước ngoài và các chương trình Kết nối nhấn mạnh vai trò trung tâm của Hồng Kông như là cơ sở hạ tầng neo giữ sự quốc tế hóa của NDT .

Động lực đầu tư chính

Đa dạng hóa danh mục đầu tư hiện là động lực chi phối cho việc nắm giữ NDT, vượt qua các lý do liên quan đến thương mại:

• Đa dạng hóa danh mục đầu tư — được 66% số người được hỏi trích dẫn
• Dấu ấn thương mại toàn cầu của Trung Quốc — được 54% trích dẫn
• Cơ hội lợi suất cụ thể — được 40% trích dẫn
• Nhu cầu ngày càng tăng đối với các công cụ phòng ngừa rủi ro và quản lý rủi ro — khi các nhà đầu tư mở rộng quy mô

Phát hiện rằng đa dạng hóa danh mục đầu tư là động lực hàng đầu đánh dấu một sự thay đổi đáng kể. Một nghiên cứu của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) năm 2026 cho thấy các yếu tố tài chính — đặc biệt là các liên kết ngân hàng với Trung Quốc và các biện pháp do chính sách thúc đẩy như giấy phép nhà đầu tư đủ điều kiện — hiện là động lực quan trọng hơn cho quốc tế hóa NDT so với các yếu tố liên quan đến thương mại .

Vai trò neo giữ của Hồng Kông

Hồng Kông không chỉ là một trong số nhiều trung tâm NDT nước ngoài; nó là cơ sở hạ tầng trung tâm neo giữ toàn bộ sự chuyển dịch. Bắc Kinh đã và đang mở rộng đều đặn các chương trình "Kết nối" xuyên biên giới và các nhóm thanh khoản nước ngoài chạy qua Hồng Kông . Vào tháng 6 năm 2025, đồng Tổng giám đốc điều hành của HSBC, David Liao, tuyên bố rằng Hồng Kông "có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quốc tế hóa đồng NDT bằng cách mở rộng thanh khoản nước ngoài trong khi vẫn duy trì các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ và quản lý rủi ro hiệu quả" .

Cơ quan Tiền tệ Hồng Kông (HKMA) cũng đã công bố các kế hoạch cụ thể để làm sâu sắc hơn thị trường NDT nước ngoài, bao gồm hỗ trợ tái thế chấp trái phiếu Northbound Bond Connect thu được từ các giao dịch repo, một nghiệp vụ repo xuyên biên giới mới và một thị trường tương lai trái phiếu Chính phủ Trung Quốc nước ngoài. Hạn ngạch giao dịch ròng hàng ngày theo Swap Connect hướng bắc sẽ tăng hơn gấp đôi lên 45 tỷ NDT .

Bối cảnh phi đô la hóa rộng hơn: Các sáng kiến nội tệ tại châu Á

Nỗ lực thúc đẩy NDT là một phần của xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD rộng lớn hơn do châu Á dẫn đầu. Các nền kinh tế lớn châu Á đang xây dựng các khuôn khổ thanh toán song phương bằng nội tệ nhằm vòng qua đồng USD để thanh toán thương mại.

Kế hoạch thanh toán trực tiếp Yên - Rupee giữa Ấn Độ và Nhật Bản

Ấn Độ và Nhật Bản đang thúc đẩy một khuôn khổ thanh toán trực tiếp bằng Yên - Rupee cho thương mại song phương, bỏ qua hoàn toàn các khoản thanh toán thông qua đồng USD . Các chi tiết chính:

• Thương mại song phương đạt 27,47 tỷ USD trong năm tài chính 2025-26
• Hai quốc gia đã có một thỏa thuận hoán đổi tiền tệ song phương trị giá 75 tỷ USD
• Hiện tại, một công ty Nhật Bản bán hàng cho người mua Ấn Độ phải chuyển đổi Yên sang USD, sau đó chuyển USD sang Rupee — gấp đôi chi phí chuyển đổi và gấp đôi rủi ro biến động. Khuôn khổ mới loại bỏ hoàn toàn điều này
• Sáng kiến này dự kiến sẽ được chính thức hóa trong Hội nghị Thượng đỉnh Thường niên Ấn Độ - Nhật Bản lần thứ 16 giữa Thủ tướng Narendra Modi và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi

Khuôn khổ Giao dịch Nội tệ (LCT) của Indonesia

Indonesia đã và đang đẩy nhanh nỗ lực phi đô la hóa với các kết quả có thể đo lường được:

• Theo khuôn khổ LCT, giá trị các giao dịch xuyên biên giới bằng nội tệ đã tăng vọt 163% so với cùng kỳ năm ngoái vào đầu năm 2026, đạt 8,45 tỷ USD trong tháng 1-2 năm 2026, tăng từ 3,21 tỷ USD trong cùng kỳ năm trước
• Số lượng người dùng LCT tích cực đạt 14.621 vào tháng 2 năm 2026
• Indonesia đã ký một Biên bản ghi nhớ (MoU) với Ấn Độ về thanh toán bằng nội tệ (Rupee - Rupiah), cho phép các nhà xuất khẩu và nhập khẩu thanh toán bằng Rupiah hoặc Rupee mà không cần USD làm trung gian
• Ngân hàng Indonesia (Bank Indonesia) và Bộ Tài chính Nhật Bản đã gia hạn và tăng cường một khuôn khổ hợp tác thúc đẩy các giao dịch song phương bằng nội tệ vào tháng 12 năm 2025

Các xu hướng này kết hợp với nhau như thế nào

Khảo sát của HSBC cho thấy việc chấp nhận NDT hiện do danh mục đầu tư dẫn dắt — được thúc đẩy bởi đa dạng hóa, lợi suất và quy mô — chứ không chỉ do thương mại . Đồng thời, các nền kinh tế lớn khác ở châu Á đang xây dựng các khuôn khổ thanh toán song phương bằng nội tệ nhằm vòng qua đồng USD để thanh toán thương mại .

Nhìn chung, các sáng kiến này phản ánh một sự thay đổi từ từ, đa tiền tệ trong kiến trúc tài chính châu Á. Tuy nhiên, bối cảnh vẫn cần được lưu ý: đồng USD vẫn thống trị toàn cầu. Một phân tích của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố vào tháng 8 năm 2024 cho thấy tỷ trọng của NDT trong tổng sử dụng tiền tệ quốc tế chỉ khoảng 2,5%, thấp hơn nhiều so với tỷ trọng 66% của USD . Vào tháng 9 năm 2025, tỷ trọng của NDT trong thanh toán toàn cầu đạt 3,17%, một sự gia tăng đáng kể nhưng vẫn là một phần nhỏ trong tổng thanh toán toàn cầu .

Những động thái này mang tính gia tăng nhưng đại diện cho một xu hướng cấu trúc hướng tới một hệ thống thanh toán đa cực hơn. Như một giám đốc điều hành của HSBC đã nói, "Theo bất kỳ tiêu chuẩn nào, việc sử dụng NDT vẫn chưa phản ánh đúng tầm quan trọng kinh tế của Trung Quốc" . Câu hỏi không còn là liệu sự thay đổi này có đang xảy ra hay không, mà là nó sẽ tăng tốc nhanh như thế nào.