Khi 'bong bóng' chiến tranh vỡ: Ngân hàng Nga đang đứng trước vực thẳm khủng hoảng

Dưới đây là các chỉ số chính từ báo cáo và bằng chứng hỗ trợ từ các nguồn khác.

Các chỉ số chính từ báo cáo tình báo

Báo cáo tình báo châu Âu xác định một số điểm dữ liệu quan trọng :

• Các khoản vay doanh nghiệp đáng ngờ: Ước tính 10% các khoản vay doanh nghiệp bị nghi ngờ, tăng mạnh so với mức năm 2024 .
• Nợ xấu bán lẻ: Một số ngân hàng lớn báo cáo tỷ lệ nợ xấu bán lẻ (NPL) lên tới 15% trong năm 2025 .
• Vụ phá sản cá nhân: Hơn 500.000 người Nga tuyên bố phá sản trong năm 2025, tăng gần một phần ba so với năm trước .

Bằng chứng hỗ trợ: Nợ xấu tăng vọt trên toàn hệ thống

Nhiều nguồn độc lập xác nhận xu hướng chất lượng tín dụng xấu đi. Đến đầu năm 2026, tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống ngân hàng Nga đã vượt quá 10%, một ngưỡng mà Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) sử dụng để xác định một cuộc khủng hoảng ngân hàng mang tính hệ thống .

• Nợ xấu doanh nghiệp: Các khoản vay doanh nghiệp có vấn đề đã lên tới 10,4 nghìn tỷ rúp (135,9 tỷ USD) vào cuối năm 2025, chiếm khoảng 11% tổng số các khoản vay doanh nghiệp . Tỷ lệ các khoản vay có vấn đề trong khu vực doanh nghiệp là 10,4% danh mục đầu tư vào giữa năm 2025 (111,9 tỷ USD) theo tình báo Ukraine .
• Nợ hộ gia đình: Các khoản nợ xấu của các hộ gia đình Nga đã vượt quá 2,4 nghìn tỷ rúp (30,2 tỷ USD) trong năm 2025, tăng khoảng một phần ba so với một năm trước đó, đẩy tỷ lệ nợ xấu trong danh mục bán lẻ lên gần 7% . Cho vay tiêu dùng không có bảo đảm bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề, với nợ xấu tăng lên 13% .
• Sự gia tăng phá sản cá nhân: Gần 568.000 người Nga đã bị tuyên bố mất khả năng thanh toán trong năm 2025, tăng 31,5% so với năm 2024 — mức cao kỷ lục kể từ khi thủ tục phá sản cá nhân được giới thiệu tại Nga . Trong 97% trường hợp, chính các cá nhân đã khởi xướng quy trình này .
• Các ngân hàng lớn chịu áp lực: Các ngân hàng cho vay lớn nhất của Nga đang chịu áp lực. Sberbank đang hạ dự báo tăng trưởng cho vay doanh nghiệp năm 2026 do tình hình tài chính của người đi vay xấu đi . Ngân hàng PSB (Promsvyazbank) liên kết với nhà nước đã báo lỗ năm 2025, dành 300 tỷ rúp (3,79 tỷ USD) để dự phòng tổn thất cho vay, gấp khoảng ba lần so với năm 2024 . Ít nhất ba trong số các ngân hàng lớn nhất của Nga đã âm thầm tìm kiếm các phương án giải cứu .

Ngoài ngân hàng: Bức tranh kinh tế rộng lớn hơn

Áp lực ngân hàng càng thêm trầm trọng bởi sự suy thoái kinh tế rộng lớn hơn. Một đánh giá tình báo châu Âu được tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) đưa tin đã mô tả nền kinh tế tổng thể của Nga đang ở trong 'trạng thái bùng nổ' do chuyển hướng sang thời chiến, với lĩnh vực ngân hàng đặc biệt có rủi ro cao . Bảng cân đối kế toán của một ngân hàng được mô tả là 'bị thổi phồng một cách giả tạo' . Các ước tính của Thụy Điển được trích dẫn trong cùng một báo cáo cho thấy lạm phát thực tế ở Nga là khoảng 15%, gấp ba lần con số chính thức khoảng 5,86% .

Chính sách của phương Tây và phản ứng chính thức

Để đối phó với tình hình xấu đi, Liên minh châu Âu đang chuẩn bị gói trừng phạt thứ 21, đặc biệt nhắm vào các ngân hàng Nga .

Những cảnh báo mang tính hệ thống ngày càng gia tăng này diễn ra trong bối cảnh có sự phủ nhận chính thức. Filipp Gabunia, Phó thống đốc ngân hàng trung ương Nga, đã khẳng định rằng không có dấu hiệu nào của một cuộc khủng hoảng ngân hàng và việc tái cơ cấu các khoản vay đã mang lại sự ổn định . Tuy nhiên, một think tank thân Điện Kremlin, Trung tâm Phân tích Kinh tế vĩ mô và Dự báo Ngắn hạn (CMASF), đã cảnh báo vào tháng 12 năm 2025 rằng Nga có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng ngân hàng mang tính hệ thống vào tháng 10 năm 2026 nếu tài sản xấu tiếp tục gia tăng và người gửi tiền bắt đầu rút tiền ồ ạt . CMASF kể từ đó đã lưu ý rằng cuộc khủng hoảng đang biểu hiện 'một cách kín đáo' .