Quý I/2026: Vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu đạt kỷ lục 300 tỷ USD, AI chiếm 80%

Mặc dù chưa có nguồn nào dự báo chính thức cho cả năm, nhưng tốc độ của quý I cho thấy năm 2026 có thể đạt mốc 1.000 tỷ USD - một phép ngoại suy từ quý kỷ lục .

AI chiếm 80% tổng vốn đầu tư mạo hiểm

AI là câu chuyện áp đảo của quý I/2026. Các startup AI đã thu hút khoảng 242 tỷ USD, chiếm 80% tổng vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu được giải ngân trong quý . Tỷ lệ này tăng từ 55% trong quý I/2025 . Riêng tại Mỹ, AI chiếm 88,8% giá trị thương vụ nhưng chỉ chiếm 42,5% số lượng thương vụ .

Bốn siêu thương vụ: 188 tỷ USD từ bốn tấm séc

Bốn công ty AI đã huy động tổng cộng 188 tỷ USD trong quý I/2026, chiếm khoảng 65% tổng vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu trong quý :

Bốn thương vụ này cùng nhau thu hút khoảng 80% tổng vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu đổ vào AI trong quý I . Đầu tư mạo hiểm trong quý I/2026, theo lời của một nhà phân tích, là "quý đầu tư mạo hiểm tập trung nhất trong lịch sử được ghi nhận" .

Gần 90 kỳ lân mới – Và AI dẫn đầu

Yahoo Finance đưa tin, tính đến đầu tháng 7/2026, gần 90 kỳ lân mới đã được tạo ra trong năm 2026, với phần lớn liên quan đến AI . Digital Journal đặt con số ở mức 98 kỳ lân mới được tạo ra tính đến giữa tháng Năm, lưu ý rằng các công ty AI chiếm hơn một phần tư trong số đó . Riêng trong tháng Năm, 29 công ty đã gia nhập Unicorn Board của Crunchbase, với xu hướng chuyển dịch từ các mô hình nền tảng sang các ứng dụng AI doanh nghiệp và hạ tầng .

Unicorn Board đã đạt tổng giá trị 9,9 nghìn tỷ USD vào tháng Năm, khi Anthropic vượt qua OpenAI để trở thành công ty tư nhân có giá trị thứ hai sau SpaceX .

Prometheus: Vụ cược 12 tỷ USD của Bezos vào 'Kỹ sư tổng quát nhân tạo'

Câu chuyện startup thu hút nhiều sự chú ý nhất trong nửa đầu năm 2026 có lẽ là sự xuất hiện của Prometheus, startup AI công nghiệp do Jeff Bezos và Vikram "Vik" Bajaj (cựu giám đốc điều hành Google X) đồng sáng lập. Công ty chính thức ra mắt vào ngày 11/6/2026 .

Những sự thật chính:

• Huy động được 12 tỷ USD trong vòng Series B
• Định giá 41 tỷ USD
• Được hậu thuẫn bởi JPMorgan, BlackRock, Goldman Sachs, DST Global và Arch Venture Partners
• Bezos giữ vai trò đồng CEO, vị trí CEO đầu tiên của ông kể từ khi rời Amazon năm 2021
• Công ty sử dụng khoảng 150 nhân viên và chưa tung ra sản phẩm nào tại thời điểm công bố

Sứ mệnh được công bố của Prometheus là xây dựng một "kỹ sư tổng quát nhân tạo" (artificial general engineer) - một hệ thống AI được huấn luyện trên dữ liệu vật lý và sản xuất để rút ngắn chu kỳ thiết kế và tạo mẫu cho các thách thức kỹ thuật trong thế giới thực như động cơ phản lực, tòa nhà chọc trời, thiết bị y tế và tàu vũ trụ . Bezos đã làm rõ rằng Prometheus không phát triển robot; thay vào đó, công ty xây dựng AI để cải thiện các quy trình và quy trình sản xuất tiền chế tạo .

Cảnh báo tập trung: Không có 5 thương vụ lớn nhất, giá trị giảm 73%

PitchBook-NVCA Q1 2026 Venture Monitor – chuẩn mực của ngành – đưa ra một luận điểm trái ngược đầy thận trọng so với các tiêu đề kỷ lục. Báo cáo nêu rõ: "Nếu loại trừ 5 thương vụ và các vụ thoái vốn (exit) lớn nhất trong quý I, các con số này sẽ giảm lần lượt 73,2% và 86,6%."

Điều này có nghĩa là giá trị thương vụ 267,2 tỷ USD tại Mỹ (hoặc 300 tỷ USD+ trên toàn cầu) sẽ thu hẹp đáng kể sau khi loại bỏ 5 siêu thương vụ. Năm thương vụ lớn nhất tại Mỹ trong quý I là dành cho OpenAI, Anthropic, xAI, Waymo và Databricks . Nếu không có chúng, khoảng 4.589 startup được tài trợ chỉ chia nhau 77 tỷ USD .

KPMG cũng cảnh báo tương tự rằng "một số nhỏ các vòng gọi vốn trị giá hàng tỷ USD đã làm sai lệch đáng kể tổng số toàn cầu" .

Sự tập trung không chỉ giới hạn ở giá trị thương vụ mà còn mở rộng sang chính hoạt động gọi vốn: năm quỹ VC duy nhất đã huy động được 73,1% tổng số vốn cam kết mới trong quý I, và các nhà quản lý dày dạn kinh nghiệm đã thu hút được 90,9% số vốn huy động được . Các nhà quản lý mới nổi gặp khó khăn trong việc thu hút vốn trong bối cảnh này .

Kết luận

Nửa đầu năm 2026 đã tạo ra một thị trường đầu tư mạo hiểm chưa từng có: số lượng kỳ lân kỷ lục, AI chiếm 80% của một quý 300 tỷ USD chưa từng có, bốn siêu thương vụ hấp thụ gần 2/3 tổng số đầu tư, một vòng gọi vốn 12 tỷ USD của Prometheus (Bezos) cho sứ mệnh xây dựng một "kỹ sư tổng quát nhân tạo," và một động thái tập trung rõ rệt khi loại bỏ 5 thương vụ hàng đầu đã xóa sổ hơn 73% giá trị mang tính biểu tượng của quý I .

Năm 2026 đang trên đà hướng tới nhiều kỷ lục hơn nữa. Nhưng những con số cũng cho thấy rõ ràng rằng phần lớn các startup và các quỹ đầu tư mạo hiểm đang hoạt động trong một thị trường rất khác so với những gì các con số tổng thể phản ánh.