Cú sốc Hormuz: Tàu container CMA CGM San Antonio trúng tên lửa, nguy cơ bị tháo dỡ và 'cơn ác mộng' bảo hiểm hàng hải

Tàu container CMA CGM San Antonio (sức chở 2.824 TEU, treo cờ Malta) do hãng vận tải biển khổng lồ của Pháp CMA CGM vận hành đã bị tên lửa Iran bắn trúng khi đang quá cảnh qua eo biển Hormuz vào ngày 5/5/2026 . Vụ tấn công đã gây ra thiệt hại kết cấu nghiêm trọng, làm 8 thành viên thủy thủ đoàn bị thương và châm ngòi cho một chuỗi sự kiện cho thấy cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang định hình lại toàn bộ nền kinh tế của ngành vận tải biển toàn cầu.

Thiệt hại và thương vong

Cú tên lửa đã gây hư hại nghiêm trọng cho con tàu. Ông Rodolphe Saadé, Chủ tịch kiêm CEO của CMA CGM, đã tuyên bố vào ngày 3/7/2026 rằng con tàu bị "hư hại nặng đến mức" công ty đang tích cực xem xét phương án gửi nó đi tháo dỡ thay vì cố gắng sửa chữa . Con tàu này là một trong hàng chục tàu thương mại đã bị tấn công kể từ khi cuộc xung đột Iran bắt đầu .

Tám thủy thủ đoàn đã bị thương trong vụ tấn công, con số thương vong lớn nhất trong một sự cố đơn lẻ kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu . Hai trong số các thủy thủ bị thương, đều là công dân Philippines, sau đó đã được hồi hương . Toàn bộ thủy thủ đoàn đã được sơ tán khỏi tàu ngay sau vụ tấn công để được chăm sóc y tế .

Các quan chức Mỹ, dựa trên thông tin tình báo nước này, cho biết vũ khí được sử dụng rất có thể là một tên lửa hành trình . Con tàu đã tắt thiết bị phát tín hiệu AIS trước khi bắt đầu hành trình băng qua eo biển - một biện pháp an ninh phổ biến trong các khu vực có rủi ro cao .

Số phận có thể xảy ra của con tàu: Bị tháo dỡ?

Tính đến tháng 7/2026, CMA CGM đang nghiêng về phương án tháo dỡ tàu San Antonio. Ông Saadé đã nói với một hội nghị kinh doanh ở miền nam nước Pháp rằng thiệt hại dường như vượt quá khả năng sửa chữa kinh tế đối với một con tàu có kích thước và tuổi đời như vậy . Một quyết định cuối cùng vẫn chưa được chính thức công bố, nhưng việc tháo dỡ được mô tả là kết quả có khả năng xảy ra nhất .

Hậu quả rộng lớn hơn: Bảo hiểm, an ninh và thương mại

Vụ tấn công vào tàu San Antonio không xảy ra đơn lẻ. Nó là tâm điểm của một cuộc khủng hoảng lớn hơn nhiều, đã thay đổi hoàn toàn cách tính toán rủi ro tại eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua mỗi ngày .

Phí bảo hiểm tăng vọt. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho một lần quá cảnh đã tăng từ mức khoảng 0,001% giá trị tàu trước khủng hoảng lên tới 4% cho một hợp đồng bảo hiểm bảy ngày — tương đương mức tăng gấp 4.000 lần . Điều này đã biến eo biển Hormuz thành tuyến đường thủy đắt đỏ nhất thế giới để mua bảo hiểm . Các nhà bảo hiểm hàng hải lớn, bao gồm các câu lạc bộ P&I như Gard, Skuld và NorthStandard, đã hủy bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho Vịnh Ba Tư vào đầu tháng 3/2026, buộc các chính phủ phải vào cuộc với tư cách là người bảo hiểm cuối cùng . Đến cuối tháng 6, tổng giá trị bảo hiểm tại khu vực đã lên tới khoảng 352 tỷ USD, dẫn đến sự can thiệp của quốc tế với hơn 40 tỷ USD năng lực bổ sung .

Hành lang an ninh do Mỹ dẫn đầu bị tạm dừng. Vụ tấn công vào tàu San Antonio xảy ra chỉ hai ngày sau khi "Project Freedom" được khởi động, một hành lang an ninh hàng hải do Mỹ dẫn đầu nhằm cung cấp một 'ô an ninh' cho tàu thương mại quá cảnh qua eo biển . Ngay sau vụ tấn công, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố tạm dừng chương trình này, đặt ra câu hỏi về tính khả thi của các cuộc hộ tống dưới mối đe dọa chủ động .

Chuyển hướng và gián đoạn thương mại. Tác động cộng dồn từ các vụ tấn công bằng tên lửa, thủy lôi, triển khai hải quân và chi phí bảo hiểm cắt cổ đã làm giảm mạnh lưu lượng tàu thương mại qua eo biển . Các tàu đang ngày càng chuyển hướng vòng qua mũi Hảo Vọng hoặc tìm các tuyến đường thay thế, làm tăng thêm hàng tuần thời gian vận chuyển và ước tính thêm 2-3 triệu USD chi phí cho một chuyến đi của tàu container tiêu chuẩn 8.000 TEU .

Tác động kinh tế toàn cầu. Cuộc khủng hoảng đã biến eo biển Hormuz từ một huyết mạch thương mại quan trọng thành một điểm gây áp lực tài chính lớn. Việc đóng cửa hoàn toàn eo biển này, loại bỏ gần 20% nguồn cung dầu toàn cầu khỏi thị trường, có thể đẩy giá dầu WTI trung bình lên 98 USD/thùng và làm giảm tăng trưởng GDP thực tế toàn cầu ước tính 2,9 điểm phần trăm (tính theo năm) trong quý 2/2026, theo một mô hình từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas . Riêng chi phí rủi ro chiến tranh được ước tính đang bổ sung hàng chục tỷ USD vào chi phí thương mại toàn cầu mỗi năm .