Đợt nắng nóng châu Âu 2026: 2.300 người chết, rủi ro 638 tỷ USD và băng tan ở Thụy Sĩ ngay tháng Sáu

Kỷ lục nhiệt độ bị phá vỡ trên khắp lục địa

Nhiều quốc gia đã thiết lập các kỷ lục nhiệt độ tối đa mọi thời đại hoặc trong tháng trong đợt nắng nóng này:

• Đức đã phá vỡ kỷ lục nhiệt độ cao nhất mọi thời đại của quốc gia này ba ngày liên tiếp, với thị trấn Coschen gần biên giới Ba Lan ghi nhận 41,7°C (107,1°F) vào ngày 28 tháng 6. Tổng cộng 252 trạm thời tiết trên khắp nước Đức đã ghi nhận nhiệt độ cao nhất từ trước đến nay .
• Đan Mạch ghi nhận nhiệt độ cao nhất kể từ khi bắt đầu đo đạc vào năm 1874, với mức 37°C ở phía bắc Aarhus .
• Cộng hòa Séc thiết lập kỷ lục quốc gia mới là 40,6°C (105°F) tại một trạm ở phía bắc Praha .
• Tây Ban Nha và Anh mỗi nước đều ghi nhận tháng Sáu nóng nhất từ trước đến nay .

Toàn bộ Tây Âu ghi nhận tháng Sáu nóng nhất trong lịch sử, với Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) của EU báo cáo nhiệt độ trung bình hàng ngày trong khu vực đạt 24,9°C vào ngày 30 tháng 6 và ngày 1 tháng 7 .

Thiệt hại về môi trường: Ngày Mất Băng của băng sông Thụy Sĩ đến sớm thứ hai

Thụy Sĩ đã đạt đến cái mà các nhà băng hà học gọi là "Ngày Mất Băng" (Glacier Loss Day) vào ngày 29 tháng 6 năm 2026 — thời điểm mà toàn bộ tuyết và băng tích tụ trong mùa đông trước đó đã tan chảy, và mọi lít nước tan chảy tiếp theo sẽ làm giảm khối lượng vĩnh viễn của sông băng . Đây là lần đến sớm thứ hai của điểm bước ngoặt này trong lịch sử, chỉ sau năm 2022 .

Ngày đến sớm này là do sự kết hợp của lượng tuyết rơi vào mùa đông thấp và đợt nắng nóng khắc nghiệt vào tháng Sáu. Trưởng nhóm GLAMOS Matthias Huss cảnh báo cột mốc này "đẩy dãy Alps vào một năm mất băng nặng nề khác" . Trong thập kỷ qua, các sông băng ở Thụy Sĩ đã mất đi một phần tư thể tích băng .

Rủi ro kinh tế và căng thẳng cơ sở hạ tầng

Tác động kinh tế của đợt nắng nóng là ngay lập tức và nghiêm trọng, và các nhà phân tích ngày càng coi nhiệt độ khắc nghiệt là một rủi ro kinh tế vĩ mô có tính cơ cấu hơn là một sự gián đoạn tạm thời .

Rủi ro Tổn thất GDP 638 tỷ USD vào năm 2030: Mô hình hóa của Allianz cho thấy các nền kinh tế giàu có nhất châu Âu có thể phải đối mặt với tổng thiệt hại GDP liên quan đến nhiệt từ 5% đến 7% vào năm 2030. Pháp được dự báo sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất với 240 tỷ USD, tiếp theo là Ý (147 tỷ USD), Đức (131 tỷ USD) và Tây Ban Nha (120 tỷ USD) .

Cơ sở hạ tầng trọng yếu bị quá tải: Mạng lưới đường sắt bị gián đoạn, các lò phản ứng hạt nhân phải ngừng hoạt động và mất điện trên diện rộng xảy ra khi nhiệt độ cao bộc lộ những giới hạn của nhà ở, giao thông, chăm sóc sức khỏe và hệ thống điện vốn được xây dựng cho một khí hậu mát mẻ hơn .

Phản ứng tức thời của chính phủ: Chính phủ Pháp đã dành 100 triệu euro (114 triệu USD) viện trợ khẩn cấp cho các bệnh viện, nông dân và hệ thống làm mát cho vật nuôi . Liên minh châu Âu đánh giá rằng thời tiết khắc nghiệt trong mùa hè — bao gồm nắng nóng, hạn hán và lũ lụt — đã gây ra thiệt hại kinh tế ngắn hạn ít nhất 43 tỷ euro, với dự báo có thể lên tới 126 tỷ euro vào năm 2029 .

Kêu gọi đầu tư vào cơ sở hạ tầng chịu nhiệt vĩnh viễn

Có lẽ kết quả quan trọng nhất của đợt nắng nóng này là cuộc tranh luận sâu sắc hơn về đầu tư thích ứng lâu dài.

Tại Vương quốc Anh, Chủ tịch Ủy ban Rủi ro Nhiệt Quốc gia Emma Howard Boyd cảnh báo nước này đang "thiếu sự chuẩn bị một cách nguy hiểm" và kêu gọi đầu tư bền vững vào các trung tâm làm mát, hệ thống cảnh báo nhiệt và cải tạo các tòa nhà và giao thông .

Giám đốc điều hành của deVere Group mô tả các đợt nắng nóng là "một trong những sự thay đổi đầu tư cơ cấu lớn nhất đang diễn ra ở bất kỳ đâu trong thế giới phát triển," lưu ý rằng "châu Âu đã dành nhiều thập kỷ để xây dựng nền kinh tế, thành phố, nhà ở, hệ thống chăm sóc sức khỏe và cơ sở hạ tầng xung quanh các điều kiện khí hậu không còn tồn tại nữa" .

Sự kiện này đã làm rõ rằng không có quốc gia châu Âu nào thích ứng hoàn toàn nguồn nhà ở, hệ thống y tế hoặc lưới điện của mình với một thế giới có nhiệt độ khắc nghiệt tái diễn, thúc đẩy những lời kêu gọi khẩn cấp về đầu tư thích ứng bền vững thay vì các biện pháp ứng phó khủng hoảng .