CPI tháng 6/2026: Giảm nhờ xăng dầu hạ nhiệt, nhưng lạm phát lõi vẫn 'dai' và bài toán khó cho điều hành

CPI bình quân 6 tháng đầu năm 2026 là 4,38%, trong khi lạm phát cơ bản (loại trừ thực phẩm, năng lượng và các mặt hàng do Nhà nước quản lý) ở mức 4,12% . Mức trung bình 6 tháng đầu năm này cao hơn đáng kể so với các dự báo đầu năm 2026 (khoảng 3,3% - 3,5%), do cú sốc năng lượng từ cuộc xung đột Iran .

Chi tiết theo nhóm hàng

Lưu ý: Mức giảm 4,85% so với tháng trước của nhóm giao thông được ghi nhận từ các nguồn tiếng Việt công bố ngày 3/7 . Lạm phát nhóm giao thông so với cùng kỳ đã giảm tốc mạnh so với mức đỉnh 12,85% của quý I, xuống còn 5,29% trong tháng 6 .

Giá thực phẩm hạ nhiệt nhưng vẫn ở mức cao

Giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,89% so với cùng kỳ trong tháng 6, giảm nhẹ so với mức 5,03% của tháng 5 . Dù đã giảm so với mức đỉnh 5,28% hồi tháng 2 , giá các mặt hàng ăn uống ngoài gia đình và thực phẩm thiết yếu vẫn đóng góp chính vào CPI chung. Nhóm ăn uống ngoài gia đình tăng tới 8,39% so với cùng kỳ, phản ánh nguồn cung phục hồi chậm và nhu cầu tiêu dùng vẫn cao . Giá thịt lợn, một mặt hàng nhạy cảm về chính trị, đã tăng 8,49% trong giai đoạn Tết Nguyên đán do thiếu hụt nguồn cung .

Bài toán chính sách: Tăng trưởng và Lạm phát

Lạm phát liên tục vượt dự báo. Các dự báo đầu năm 2026 từ các chuyên gia kinh tế và Tổng cục Thống kê đưa ra mức CPI bình quân chỉ khoảng 3,3% - 3,5%, nhưng cú sốc năng lượng từ chiến tranh Iran đã đẩy mức trung bình 6 tháng đầu năm lên 4,38% . Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vẫn giữ mục tiêu lạm phát 4,5% cho năm 2026, nhưng với tăng trưởng GDP quý II đạt 8,39% (6 tháng đầu năm 8,18%), sự căng thẳng là rất rõ rệt .

Càng thêm áp lực, Việt Nam ghi nhận mức thâm hụt thương mại kỷ lục 16,65 tỷ USD trong nửa đầu năm, so với mức thặng dư 7,95 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân là do nước này phải chi trả giá cao hơn rất nhiều cho nhiên liệu nhập khẩu. Nhập khẩu dầu thô trong 6 tháng đầu năm giảm 14,2% về lượng nhưng lại tăng 17,7% về giá trị; trong khi đó, nhập khẩu xăng dầu thành phẩm tăng 9,6% về lượng nhưng giá trị lại tăng vọt 73,5% .

Tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, thâm hụt thương mại phình to, và lạm phát vẫn ngoan cố ở trên mục tiêu khiến các nhà điều hành có rất ít dư địa để nới lỏng chính sách. NHNN đã giữ nguyên mục tiêu lạm phát 4,5% cho năm 2026 bất chấp áp lực giá cả gia tăng .

Kết luận: Báo cáo CPI tháng 6 mang lại một sự 'giảm tải' đáng mừng nhưng mong manh. Mức giảm theo tháng gần như hoàn toàn đến từ giá xăng dầu và phụ thuộc vào yếu tố địa chính trị. Các áp lực lạm phát lõi từ thực phẩm, nhà ở và dịch vụ vẫn rất dai dẳng. Với tăng trưởng nóng và lạm phát vẫn trên mục tiêu, Việt Nam đang phải đối mặt với một bài toán cân bằng khó khăn cho phần còn lại của năm 2026, nơi bất kỳ sự đảo chiều nào trong tiến trình ngoại giao hoặc các cú sốc giá năng lượng mới có thể nhanh chóng xóa sạch những thành quả của tháng này.