Video rò rỉ tiết lộ 'Project Aion': Tương lai hệ điều hành Windows lấy AI làm trung tâm của Microsoft

Kiến Trúc Kỹ Thuật: Xây Dựng Trên "Win3," Edge và Cloud Streaming

Nền tảng kỹ thuật của Project Aion cũng mang tính cách mạng không kém giao diện của nó. Hệ thống được xây dựng trên một khung mã Windows tối giản mới có tên nội bộ là Win3 — được mô tả như một lớp vỏ hệ thống siêu nhẹ, hoàn toàn dựa trên web . (Một nguồn tin khác gọi đây là mã nguồn Windows "Web3" nhẹ ).

• Giao diện người dùng dựa trên Edge/Chromium. Toàn bộ giao diện desktop là một lớp vỏ web được hiển thị bởi Microsoft Edge và công cụ Chromium của nó. Không có biểu tượng desktop hay thanh tác vụ truyền thống . Hệ thống được mô tả nội bộ là một "hệ điều hành tác tử dựa trên web" .
• Không hỗ trợ ứng dụng gốc, không có khả năng ngoại tuyến. Phiên bản dựa trên Win3 chỉ hỗ trợ các ứng dụng web lũy tiến PWA. Để chạy các ứng dụng desktop Win32 truyền thống, người dùng phải stream chúng qua các máy tính đám mây Windows 365 . Hệ thống không có chức năng hoạt động khi mất mạng.
• Hai phiên bản kiến trúc được phát triển. Một là phiên bản Win3/Edge siêu nhẹ được mô tả ở trên. Một phiên bản thứ hai được xây dựng trên Windows 11 thực thụ, cho phép hỗ trợ ứng dụng Windows gốc — nhưng video bị rò rỉ chỉ cho thấy phiên bản đầu tiên, cấp tiến hơn .
• Kết nối AOSP. Nhiều nguồn tin báo cáo rằng Aion cũng được thiết kế với một biến thể Android Open Source Project, cho thấy Microsoft đã khám phá cả hai nền tảng Win3 và AOSP cho ý tưởng này .

Theo Windows Central, video này có thể được quay vào khoảng năm 2024 và dự án đã bị khai tử như một ý tưởng nội bộ chưa bao giờ có ý định phát hành thành sản phẩm . Bài viết trên The Verge cũng lưu ý rằng không có dấu hiệu nào cho thấy một hệ điều hành như thế này sẽ đến tay người tiêu dùng .

Từ Ý Tưởng Bị Khai Tử Đến Hiện Thực Tại Build 2026

Trong khi Project Aion không bao giờ được ra mắt, tầm nhìn của nó về một hệ điều hành ưu tiên tác tử AI dường như đã vang vọng trong hai thông báo lớn tại Microsoft Build 2026:

Project Solara: Hệ Điều Hành Ưu Tiên Tác Trên Nền Tảng AOSP

Tại Build 2026, Microsoft đã công bố Project Solara, được mô tả là một nền tảng phần cứng và phần mềm từ chip đến đám mây được thiết kế đặc biệt để vận hành các tác tử AI . Giống như Aion, Solara là một hệ điều hành mới — không phải bản cập nhật của Windows — được xây dựng xoay quanh các tác tử AI thay vì ứng dụng . Quan trọng hơn, Solara được xây dựng trên nền tảng Android (AOSP) mã nguồn mở và được bọc trong Nền tảng Hệ sinh thái Thiết bị của Microsoft , trực tiếp kế thừa biến thể AOSP của Aion. Các thiết bị ý tưởng của Solara bao gồm một thiết bị để bàn giống đồng hồ thông minh và một thẻ đeo nhận dạng có camera và ra lệnh bằng giọng nói .

Aion 1.0: Mô Hình AI Trên Thiết Bị Cho Windows 11

Cũng tại Build 2026, Microsoft đã công bố một dòng mô hình ngôn ngữ nhỏ Aion 1.0 để suy luận trên thiết bị cho Windows 11 :

• Aion 1.0 Instruct — một mô hình SLM thế hệ mới trên thiết bị (14 tỷ tham số) dành cho tóm tắt, viết lại, phát hiện ý định và hỗ trợ tiếp cận, được thiết kế để chạy cục bộ trên các API AI của Windows .
• Aion 1.0 Plan — một mô hình suy luận và gọi công cụ 14 tỷ tham số với cửa sổ ngữ cảnh 32K, nhắm đến các quy trình làm việc tác tử như quản lý tệp và điều phối tác tử con mà không cần vòng lặp lên đám mây .

Các mô hình này mang thương hiệu "Aion" và đại diện cho một bước tiến hóa thực tế, đã được phát hành từ tầm nhìn ban đầu: mang AI tác tử trực tiếp lên các thiết bị Windows thay vì xây dựng một hệ điều hành riêng biệt. Nỗ lực "Aion 1.0" được định hình như một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của Microsoft nhằm biến Windows trở thành hệ điều hành cho các tác tử AI , về cơ bản là hiện thực hóa triết lý của nguyên mẫu Aion ban đầu thông qua công nghệ gia tăng, thực dụng.

Kết Luận: Một Nguyên Mẫu Cấp Tiến Cho Thấy Đích Đến

Project Aion không bao giờ có ý định trở thành phiên bản Windows tiếp theo. Nó là một cuộc khám phá nội bộ về việc một hệ điều hành máy tính sẽ như thế nào nếu AI, chứ không phải ứng dụng, là trung tâm của trải nghiệm. Đoạn video bị rò rỉ mang đến bức tranh rõ ràng nhất cho đến nay về tham vọng của Microsoft đối với AI tác tử ở cấp độ hệ điều hành . Và trong khi bản thân dự án đã bị khai tử, DNA của nó vẫn hiện diện trong cả nền tảng Solara dựa trên AOSP và các mô hình Aion trên thiết bị mà Microsoft đang phát hành ngày hôm nay.