Nga ra tối hậu thư cho Apple: 'Cài sẵn ứng dụng nhà nước trước 15/7 nếu không muốn bị phạt 52 triệu USD'

Ngày 1/7/2026, Cục Chống độc quyền Liên bang Nga (FAS) đã chính thức cảnh cáo Apple, cáo buộc hãng này phân biệt đối xử với các công cụ tìm kiếm và phần mềm của Nga . FAS yêu cầu Apple phải thiết lập các công cụ tìm kiếm của Nga (như Yandex hoặc Mail.ru) làm mặc định trên các thiết bị iOS cho người dùng Nga, thay vì để người dùng phải tự thay đổi cài đặt từ một công cụ tìm kiếm nước ngoài . FAS cũng yêu cầu Apple cài đặt sẵn các ứng dụng do nhà nước Nga hậu thuẫn, cụ thể là Max messenger và kho ứng dụng RuStore, trên tất cả iPhone và iPad bán ra tại Nga .

Apple được cho thời hạn tuân thủ là ngày 15/7/2026 . Nếu không tuân thủ, hãng có thể phải đối mặt với khoản tiền phạt lên tới 52 triệu USD (khoảng 4 tỷ ruble), được tính dựa trên tỷ lệ phần trăm doanh thu tại Nga .

Nguyên nhân dẫn đến cảnh cáo này

Cảnh cáo của FAS diễn ra sau một loạt các vụ việc leo thang căng thẳng trong tháng 6/2026:

• Đầu tháng 6 - Xóa Max: Apple đã gỡ ứng dụng nhắn tin Max do nhà nước Nga hậu thuẫn khỏi App Store, với lý do tuân thủ các lệnh trừng phạt . Max được phát triển bởi Bộ Phát triển Kỹ thuật số Nga và là một phần trong nỗ lực thúc đẩy các công cụ truyền thông nội địa của chính phủ.
• Ngày 25/6 - Xóa ứng dụng VK: Sau đó, Apple đã gỡ gần như tất cả các ứng dụng thuộc tập đoàn công nghệ VK của Nga (bao gồm VKontakte, Odnoklassniki, Mail.ru, VK Music, và các ứng dụng khác) khỏi App Store mà không báo trước . VK gọi hành động này là "hoàn toàn vô cớ và không thể chấp nhận" .
• Phản ứng của Điện Kremlin: Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Nga đang chờ giải thích từ Apple và cảnh báo rằng các quyết định về tương tác trong tương lai với công ty sẽ phụ thuộc vào những lời giải thích đó . Bộ Phát triển Kỹ thuật số Nga gọi việc gỡ ứng dụng là "có động cơ chính trị" .

Tại sao việc tuân thủ là cực kỳ khó khăn cho Apple

Apple đã tạm dừng bán tất cả sản phẩm tại Nga và ngừng xuất khẩu vào nước này từ tháng 3/2022 để phản ứng trước cuộc xung đột Ukraine . Việc tuân thủ các yêu cầu của FAS tạo ra một xung đột trực tiếp với các lệnh trừng phạt của phương Tây:

• Cài sẵn Max: Apple đã gỡ Max khỏi App Store một cách cụ thể để tuân thủ các lệnh trừng phạt quốc tế . FAS hiện lại yêu cầu Apple cài đặt sẵn chính ứng dụng đó trên thiết bị - điều này sẽ mâu thuẫn với lập trường tuân thủ trừng phạt của chính Apple.
• Cài sẵn RuStore: RuStore là kho ứng dụng thay thế do nhà nước Nga hậu thuẫn. Luật pháp Nga đã và đang hướng tới việc buộc Apple cho phép tải ứng dụng từ bên ngoài (sideloading) và các kho ứng dụng của bên thứ ba trên iOS . Việc Apple cài đặt sẵn một kho ứng dụng cạnh tranh có thể phá vỡ hệ thống hoa hồng và kiểm duyệt của App Store, đồng thời có khả năng vi phạm các lệnh trừng phạt liên quan đến việc hỗ trợ cơ sở hạ tầng công nghệ Nga, sẽ là một sự phá vỡ cơ bản đối với mô hình kinh doanh toàn cầu của hãng.
• Không có kênh bán hàng trực tiếp: Vì Apple không còn bán sản phẩm tại Nga, việc thực thi yêu cầu cài đặt sẵn trên các thiết bị mới được bán qua kênh nhập khẩu song song là rất mơ hồ về mặt hậu cần và pháp lý.

Chuỗi xung đột pháp lý kéo dài giữa Apple và Nga

Cảnh cáo hôm nay là chương mới nhất trong nhiều năm đối đầu giữa Apple và chính quyền Nga:

• 2021: FAS đã phạt Apple 12 triệu USD (khoảng 906 triệu ruble vào thời điểm đó) vì "lạm dụng vị trí thống lĩnh" trên thị trường phân phối ứng dụng .
• 2022–2023: Vào tháng 1/2023, FAS áp dụng mức phạt 1,2 tỷ ruble (khoảng 17,4 triệu USD vào thời điểm đó) sau khi phát hiện Apple buộc các nhà phát triển Nga phải sử dụng hệ thống thanh toán nội bộ của mình và hạn chế các phương thức thanh toán thay thế .
• Áp lực liên tục: Trong suốt giai đoạn 2024–2025, chính quyền Nga liên tục yêu cầu Apple đặt công cụ tìm kiếm Nga làm mặc định và cài sẵn RuStore, đe dọa sẽ có "biện pháp mạnh" nếu không tuân thủ .

Mức phạt 52 triệu USD hiện tại là hình phạt tài chính lớn nhất mà Nga từng đe dọa Apple, và nó diễn ra vào thời điểm căng thẳng nhất - sau khi Apple gỡ nhiều ứng dụng Nga khỏi App Store và Nga đã leo thang nỗ lực lập pháp nhằm phá vỡ sự kiểm soát của Apple đối với việc phân phối phần mềm iOS.