Sony chính thức khai tử đĩa PlayStation vào năm 2028 và đóng cửa kho game PS3 & PS Vita

Vào ngày 1 tháng 7 năm 2026, Sony đã công bố hai thay đổi mang tính bước ngoặt, định hình lại toàn bộ hệ sinh thái PlayStation: chấm dứt sản xuất đĩa game vật lý cho các tựa game mới kể từ tháng 1 năm 2028, và đóng cửa các cửa hàng kỹ thuật số trên PS3 và PS Vita theo từng giai đoạn. Thông báo được đưa ra trên blog chính thức của PlayStation và được hàng loạt tờ báo lớn như The Verge, Bloomberg, CNBC và Forbes đưa tin.

Hai thông báo lớn từ Sony (ngày 1 tháng 7 năm 2026)

1. Chấm dứt sản xuất đĩa game vật lý cho các tựa game mới (tháng 1 năm 2028)

Sony sẽ ngừng sản xuất đĩa game vật lý cho tất cả các tựa game PlayStation mới kể từ tháng 1 năm 2028. Sau thời điểm đó, game mới sẽ chỉ được bán qua PlayStation Store hoặc dưới các định dạng kỹ thuật số tại các cửa hàng bán lẻ. Chính sách này áp dụng cho mọi tựa game mới, bao gồm cả game do chính Sony phát triển và game từ các bên thứ ba. Những game đã phát hành hoặc dự kiến phát hành dưới dạng đĩa trước tháng 1 năm 2028 sẽ không bị ảnh hưởng.

Sony viện dẫn "xu hướng thay đổi trong sở thích của người tiêu dùng" và sự chuyển dịch chung của ngành giải trí từ đĩa vật lý sang kỹ thuật số là lý do cho quyết định này. Công ty cho biết quyết định dựa trên thông điệp mà người chơi gửi đến các hãng thông qua thói quen mua sắm của họ, khi nhu cầu về phương tiện kỹ thuật số "vượt xa đáng kể so với đĩa vật lý."

2. Đóng cửa các cửa hàng kỹ thuật số trên PS3 và PS Vita (theo giai đoạn, 2026-2027)

Sony cũng xác nhận sẽ đóng cửa PlayStation Store trên PS3 và PS Vita, chấm dứt hỗ trợ cửa hàng trực tuyến cho các nền tảng này. Cửa hàng PS3 sẽ đóng cửa trước ở một số thị trường được chọn, bao gồm Mexico, Honduras và Nicaragua từ tháng 8 năm 2026, tiếp theo là các quốc gia Mỹ Latinh và Trung Đông khác vào cuối năm 2026. Việc đóng cửa trên cả PS3 và PS Vita ở tất cả các quốc gia khác sẽ có hiệu lực vào tháng 7 năm 2027. Sau những ngày này, chủ sở hữu máy sẽ không thể mua nội dung mới, nhưng vẫn có thể tải xuống các game mà họ đã sở hữu trước đó.

Bối cảnh rộng hơn: Doanh số bán đĩa vật lý đang suy giảm

Doanh số game vật lý đã suy giảm trong một thời gian dài, và Sony cho rằng động thái này chủ yếu phản ánh sở thích của người tiêu dùng cũng như xu hướng chung của ngành giải trí đang rời xa đĩa vật lý để chuyển sang phân phối kỹ thuật số. Số liệu đã vẽ nên một bức tranh rất rõ ràng:

• Tại Mỹ, doanh số game vật lý đạt đỉnh 11,6 tỷ USD vào năm 2008 và đã giảm gần như mỗi năm kể từ đó. Đến năm 2025, chi tiêu cho game vật lý mới đã chạm mức thấp kỷ lục chỉ 1,5 tỷ USD, giảm 11% so với năm 2024 và giảm tới 87% so với đỉnh cao năm 2008.
• Phần mềm vật lý chỉ chiếm 3% doanh thu của Sony trong năm 2024, theo báo cáo thường niên năm 2025 của công ty, như Forbes đã chỉ ra.
• Trong quý 4 của năm tài chính 2025, 85% doanh số game bản quyền trên PS4 và PS5 là kỹ thuật số, với tỷ lệ trung bình cả năm đạt 78%.

Các thông báo hiện tại không khẳng định phương tiện vật lý đã hoàn toàn chết, nhưng chúng cho thấy Sony đang coi phân phối kỹ thuật số là tương lai mặc định cho các bản phát hành PlayStation mới. Điều thú vị là dữ liệu từ Circana cho thấy doanh số game vật lý tại Mỹ đã tăng 3% lên 1,6 tỷ USD trong 12 tháng kết thúc vào tháng 5 năm 2026, đánh dấu mức tăng hàng năm đầu tiên kể từ năm 2009 - phần lớn nhờ vào sự ra mắt của Nintendo Switch 2. Điều này cho thấy phương tiện vật lý vẫn còn sức sống, ngay cả khi Sony đang quyết liệt rời bỏ nó.

Phản ứng của ngành: Nhà sưu tầm, nhà bảo tồn và giới phê bình

Lo ngại về bảo tồn game

Việc đóng cửa các cửa hàng PS3 và PS Vita làm dấy lên những lo ngại đáng kể về khả năng tiếp cận. Như The Verge đã nhận xét, động thái này "minh họa một cách hữu ích một trong những vấn đề cấp bách nhất với một tương lai chỉ có kỹ thuật số cho game: Một khi các cửa hàng biến mất, game cũng sẽ biến mất." Người chơi sẽ không còn có thể mua game mới hoặc DLC thông qua các cửa hàng này sau khi chúng đóng cửa, hạn chế khả năng tiếp cận trong tương lai đối với một thư viện đồ sộ các tựa game cũ.

Lo ngại của nhà sưu tầm

Việc chấm dứt sản xuất đĩa PlayStation mới đồng nghĩa rằng các bản phát hành PlayStation trong tương lai sau tháng 1 năm 2028 sẽ không còn được sản xuất dưới dạng đĩa vật lý mới, ảnh hưởng trực tiếp đến những người chơi ưa thích các bản copy đóng hộp. Mặc dù Sony cam kết sẽ vẫn bán game tại các cửa hàng vật lý sau năm 2028, nhưng vẫn chưa rõ liệu đó sẽ là những hộp chứa mã tải về hay một định dạng nào khác.

Phản ứng chung của báo chí

Các tờ báo như CNBC và Forbes coi động thái này là một sự thay đổi lớn của PlayStation, rời xa phương tiện vật lý và tiến tới doanh số kỹ thuật số cho các game mới. Forbes mô tả quyết định này là nỗ lực thích ứng với xu hướng người tiêu dùng và là "dấu chấm hết cho kỷ nguyên phương tiện vật lý của một trong những nhà sản xuất máy chơi game bán chạy nhất." Nhà phân tích Piers Harding-Rolls của Ampere Analysis gọi thông báo của Sony là một "khoảnh khắc bước ngoặt" cho ngành công nghiệp.

So sánh với Microsoft và Nintendo

Microsoft (Xbox)

Các nguồn tin được cung cấp không ghi nhận một thông báo nào từ Microsoft tương tự như lộ trình ngừng sản xuất đĩa game vào tháng 1 năm 2028 của Sony. Tuy nhiên, có nhiều dấu hiệu cho thấy Xbox đang âm thầm đi theo hướng tương tự:

• Một số tựa game lớn do Xbox phát hành, bao gồm The Outer Worlds 2, Ninja Gaiden 4 và Tony Hawk's Pro Skater 3 + 4, đang được bán kèm mã tải về thay vì đĩa vật lý trên Xbox, trong khi vẫn giữ tùy chọn đĩa trên PlayStation.
• Microsoft đã sa thải nhân sự trong các đội ngũ bán lẻ vật lý, và người hâm mộ đã nhận thấy không có tựa game nào được công bố trong triển lãm Xbox Games Showcase 2025 có phiên bản đĩa dành cho Xbox tại các nhà bán lẻ.
• Tuy nhiên, CEO của Xbox, Phil Spencer, đã tuyên bố rằng việc loại bỏ phương tiện vật lý "không phải là vấn đề chiến lược đối với chúng tôi" và chiến lược của Xbox không phụ thuộc vào việc mọi người chuyển sang hoàn toàn kỹ thuật số. Microsoft cũng đang được cho là thử nghiệm một tính năng chuyển đĩa sang kỹ thuật số, cho phép người dùng Xbox số hóa bộ sưu tập game vật lý của họ.
• The Verge đưa tin vào ngày 1 tháng 7 năm 2026 rằng Microsoft "nhiều khả năng sẽ sớm làm theo Sony" trong việc ngừng sản xuất đĩa vật lý cho các game Xbox.

Nintendo (Switch)

Các nguồn tin hiện có không ghi nhận bất kỳ thông báo nào từ Nintendo về việc loại bỏ dần phương tiện game vật lý. Trên thực tế, sự ra mắt của Nintendo Switch 2 dường như đã tạm thời thúc đẩy doanh số game vật lý, với Circana báo cáo mức tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái trong chi tiêu cho game vật lý tại Mỹ, lên 1,6 tỷ USD trong 12 tháng kết thúc vào tháng 5 năm 2026, phá vỡ chu kỳ suy giảm kéo dài 17 năm. Điều này cho thấy cách tiếp cận của Nintendo đối với băng game vật lý vẫn khác biệt rõ rệt so với Sony.

Do đó, động thái của Sony nổi bật trong các tài liệu được trích dẫn vì nó đặt ra một mốc thời gian cứng nhắc cho việc chấm dứt đĩa vật lý trên PlayStation, trong khi không có lộ trình chính thức nào tương tự được thiết lập cho Xbox hay Nintendo.

Bảng so sánh chính

Khía cạnh	Sony (PlayStation)	Microsoft (Xbox)	Nintendo (Switch)
Loại phương tiện vật lý	Đĩa Blu-ray	Đĩa Blu-ray	Băng game/Thẻ nhớ
Lập trường chính thức hiện tại	Ngừng sản xuất đĩa cho game mới vào tháng 1/2028.	Không có lộ trình chính thức tương đương. Spencer nói việc bỏ đĩa "không phải vấn đề chiến lược."	Không có kế hoạch loại bỏ dần nào được ghi nhận. Việc ra mắt Switch 2 đã thúc đẩy doanh số vật lý.
Tùy chọn máy không ổ đĩa	PS5 Digital Edition, PS5 Pro (ổ đĩa rời).	Xbox Series S (không ổ đĩa).	Chưa có phiên bản Switch 2 nào không có khe cắm băng game được công bố.
Tỷ lệ doanh số kỹ thuật số	85% trong Q4 FY2025; trung bình năm 78%.	Không được định lượng chính xác trong các nguồn, nhưng được mô tả là "về cơ bản là kỹ thuật số."	Không được định lượng trong các nguồn.
Điểm khác biệt chính	Mốc ngừng sản xuất cứng rõ ràng.	Không có mốc cứng nào được trích dẫn; có các báo cáo về việc âm thầm loại bỏ.	Không có mốc cứng nào được trích dẫn; doanh số vật lý đang phục hồi.

Ý nghĩa cho tương lai

Sony đã vạch ra một hạn chót rõ ràng cho sự kết thúc của đĩa PlayStation, viện dẫn xu hướng người tiêu dùng và sự chuyển dịch chung từ phương tiện vật lý sang phân phối kỹ thuật số. Quyết định này cũng đi kèm với kế hoạch đóng cửa các cửa hàng kỹ thuật số PS3 và PS Vita, khiến sự thay đổi này càng trở nên quan trọng đối với những người chơi quan tâm đến việc tiếp cận các nội dung PlayStation cũ.

Đối với các nhà sưu tầm và bảo tồn, thông điệp thật rõ ràng: sau tháng 1 năm 2028, các game PlayStation mới phát hành sẽ chỉ tồn tại trong một hệ sinh thái kỹ thuật số có thể bị thay đổi hoặc đóng cửa bất cứ lúc nào. Và đối với những người sở hữu máy PS3 và PS Vita, cơ hội mua game thông qua các kênh chính thức sẽ đóng lại trong vòng một năm tới.

Điểm mấu chốt, như Forbes đã tổng kết: "Doanh số bán lẻ game vật lý mới đã giảm trong những năm gần đây - phần mềm vật lý chỉ chiếm 3% doanh thu của Sony trong năm 2024." Đối với Sony, những con số này khiến quyết định trở nên tất yếu. Đối với hàng triệu người chơi vẫn yêu thích cảm giác cầm trên tay một hộp game và sự an tâm của một chiếc đĩa trên kệ, đó là dấu chấm hết cho một kỷ nguyên.