Neuralink lần đầu cấy điện cực xuyên màng cứng não người: Công nghệ mới hứa hẹn an toàn hơn, phục hồi nhanh hơn

Kỹ thuật mới: Xuyên màng cứng. Robot phẫu thuật R1 được thiết kế lại giờ đây có thể đẩy trực tiếp các sợi điện cực siêu mảnh, linh hoạt của Neuralink xuyên qua lớp màng cứng vào vỏ não, giữ nguyên vẹn lớp màng bảo vệ này . Robot sử dụng những cây kim được cắt bằng tia laser (mảnh hơn sợi tóc người) được sản xuất nội bộ, cho phép các đường đưa điện cực được chuẩn hóa và có thể lặp lại .

Khả năng của robot R1. Robot thế hệ mới có thể đưa một sợi điện cực vào não với tốc độ 1,5 giây/sợi, cải thiện đáng kể so với 17 giây như trước đây . Độ sâu đưa điện cực có thể vượt quá 50 mm, đủ để tiếp cận hầu hết mọi vùng não . Vào ngày 7/5/2026, Neuralink thông báo robot giờ đây có thể đặt điện cực vào các khu vực não liên quan đến bệnh Parkinson, động kinh và trầm cảm, không chỉ giới hạn ở vỏ não vận động .

Ý nghĩa đối với an toàn phẫu thuật và quá trình hồi phục

Giảm tổn thương não. Việc giữ nguyên màng cứng giúp tránh phải xâm phạm hàng rào bảo vệ chính của não, từ đó giảm nguy cơ nhiễm trùng, viêm nhiễm và rò rỉ dịch não tủy . Neuralink tuyên bố điều này đồng nghĩa với "một cuộc phẫu thuật an toàn hơn, có thể lặp lại nhiều lần hơn" .

Phục hồi nhanh hơn. Một quy trình ít xâm lấn, không cần cắt bỏ màng cứng được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian nằm viện và đẩy nhanh quá trình lành vết thương sau phẫu thuật .

Khắc phục sự cố trước đó. Trong ca cấy ghép đầu tiên, một số sợi điện cực đã bị rút ra khỏi não vài tuần sau phẫu thuật. Nguyên nhân được cho là do màng cứng sau khi bị cắt và không được đóng kín hoàn toàn đã tạo ra các lực dịch chuyển lên các sợi điện cực . Việc luồn điện cực xuyên qua màng cứng còn nguyên vẹn có thể giúp cố định các điện cực về mặt cơ học và ngăn ngừa tình trạng rút sợi này .

Tham vọng lớn hơn của Neuralink

Chuẩn bị cho sản xuất hàng loạt. Vào tháng 12/2025, Elon Musk từng tuyên bố Neuralink sẽ bắt đầu "sản xuất khối lượng lớn" các thiết bị BCI vào năm 2026 với quy trình phẫu thuật gần như tự động hoàn toàn, và kỹ thuật luồn điện cực xuyên màng cứng chính là yếu tố then chốt . Tính đến tháng 3/2026, công ty đã có 7 bệnh nhân tham gia thử nghiệm lâm sàng PRIME .

Mở rộng ứng dụng. Với khả năng robot có thể tiếp cận bất kỳ vùng não nào, Neuralink đang mở rộng mục tiêu sang các ứng dụng như vỏ não ngôn ngữ (cho phép bệnh nhân mất khả năng nói giao tiếp), bệnh Parkinson, động kinh và trầm cảm kháng trị .

Con đường tự động hóa. Việc đưa điện cực xuyên màng cứng là bước thủ công khó khăn nhất. Việc chứng minh robot có thể chọc thủng màng cứng một cách đáng tin cậy với độ chính xác micromet sẽ loại bỏ một rào cản lớn để tiến tới một quy trình phẫu thuật hoàn toàn tự động .

Những điểm cần lưu ý

• Thông báo ngày 1/7/2026 từ Neuralink được đưa ra qua một bài đăng trên LinkedIn và các báo cáo truyền thông, chưa được công bố trên tạp chí khoa học có bình duyệt hay nộp lên FDA . Dữ liệu về độ an toàn và hiệu quả vẫn đang chờ xác minh độc lập.
• Kỹ thuật đưa điện cực qua màng cứng không hoàn toàn mới trong phẫu thuật thần kinh. Phương pháp stereo-EEG (sEEG) đã được sử dụng để đặt điện cực xuyên màng cứng trong nhiều thập kỷ với tỷ lệ biến chứng thấp . Bước đột phá mà Neuralink tuyên bố nằm ở sự kết hợp giữa các sợi điện cực siêu mảnh, mật độ kênh cao (lên tới 3.072 điện cực) và khả năng đưa điện cực hoàn toàn bằng robot xuyên qua màng cứng còn nguyên vẹn .
• Dữ liệu dài hạn về độ ổn định của các sợi điện cực, phản ứng miễn dịch và kết quả chức năng từ quy trình xuyên màng cứng này vẫn chưa được công bố.