Startup London Atheni AI gọi vốn 350.000 bảng để giải quyết 'nút thắt' AI: Doanh nghiệp mua công cụ nhưng nhân viên không biết dùng

Các công ty đang mua công cụ AI với tốc độ kỷ lục. Một nghiên cứu toàn cầu của CambrianEdge.ai cho thấy 88% doanh nghiệp đã áp dụng AI trong ít nhất một bộ phận . Tuy nhiên, phần lớn việc sử dụng đó chỉ ở bề mặt — 37% tổ chức áp dụng AI với rất ít hoặc không thay đổi quy trình kinh doanh cốt lõi. Một cuộc khảo sát năm 2026 trên 775 người dùng AI tại 104 tổ chức cho thấy 55% chuyên gia coi việc sử dụng AI riêng lẻ, rời rạc và sự thiếu vắng quy trình làm việc có cấu trúc giữa người và AI là rào cản lớn nhất đối với việc áp dụng .

Công nghệ không phải là nút thắt; mà là khía cạnh con người. Đó là luận điểm cốt lõi của Atheni AI, một startup có trụ sở tại London vừa huy động thành công 350.000 bảng Anh (khoảng 440.000 USD) trong vòng gọi vốn pre-seed để thu hẹp khoảng cách giữa việc mua AI và thực sự sử dụng nó một cách hiệu quả .

'Xe Ferrari đi chợ': Vấn đề của doanh nghiệp

Louise Ballard, đồng sáng lập Atheni AI, mô tả tình trạng áp dụng AI trong doanh nghiệp hiện nay một cách thẳng thắn: "Mọi người có công cụ nhưng bị mắc kẹt ở bề mặt. Không phải vì họ không có năng lực, mà vì hiếm khi có ai đó tự mày mò để sử dụng AI thực sự tốt chỉ bằng các tác vụ cơ bản" . Tại một hội nghị của Tech.eu, cô còn nói rõ hơn: các tổ chức đang có "một chiếc Ferrari mà người ta chỉ lái đi chợ" — công nghệ mạnh mẽ nhưng chỉ được dùng cho những việc vặt vãnh, giá trị thấp .

Cách tiếp cận của Atheni AI không phải là xây dựng một mô hình AI khác. Thay vào đó, công ty tập trung vào thay đổi hành vi. Nền tảng của họ hoạt động như một "huấn luyện viên kỹ thuật số", tích hợp các hướng dẫn được cá nhân hóa theo từng vai trò cụ thể ngay vào quy trình làm việc hàng ngày. Nền tảng này không phụ thuộc vào nhà cung cấp, nghĩa là nó hoạt động với ChatGPT, Claude, Copilot và các công cụ khác mà không khóa người dùng vào một hệ sinh thái duy nhất . Mục tiêu là đưa nhân viên vượt ra khỏi các tác vụ tóm tắt và soạn email cơ bản để hướng tới những công việc mới, có giá trị cao hơn một cách thực sự.

Tại sao đào tạo truyền thống chỉ như 'một buổi học piano, rồi đòi chơi concerto'

Ballard lập luận rằng đào tạo doanh nghiệp thông thường thất bại vì ba lý do có mối liên hệ với nhau:

1. Đào tạo chung chung và lỗi thời ngay lập tức. "Đào tạo quá chung chung và lỗi thời ngay khi nó được triển khai," Ballard nói trong một bài đăng trên LinkedIn . Trong một cuộc phỏng vấn podcast, cô lưu ý rằng các video đào tạo truyền thống được làm một lần và sau đó nhanh chóng trở nên không còn phù hợp vì các công cụ AI thay đổi quá nhanh .

2. Khối lượng sử dụng không đồng nghĩa với năng lực. Các công ty đo lường tần suất — số giờ nhân viên dùng công cụ AI — và nhầm lẫn điều đó với sự tiến bộ. Ballard đối lập điều này với việc tập trung vào chiều sâu: "Một người dùng AI bốn giờ một ngày có thể chỉ làm những việc vụn vặt, trong khi 20 phút làm việc ở cấp độ cao có thể mang lại giá trị lớn hơn nhiều" .

3. Các buổi đào tạo một lần không thay đổi được hành vi. "Họ tổ chức một hội thảo và nghĩ rằng công việc đã xong. Giống như học piano một buổi rồi đòi chơi concerto vậy," Ballard nhận xét . Vấn đề sâu xa hơn là AI về cơ bản khác với các công nghệ nơi làm việc trước đây. Nó "không có ranh giới cố định" — thay vì một nhiệm vụ và quy trình rõ ràng, nó mang đến vô vàn khả năng. Hầu hết mọi người đều mặc định quay về những tác vụ quen thuộc, giá trị thấp mà họ đã biết .

Giải pháp thay thế của Atheni là huấn luyện liên tục, phù hợp, đo lường xem một nhân viên có thể thực hiện công việc hoàn toàn mới hay không, chứ không chỉ đo lường tần suất họ nhấp chuột .

Thách thức gọi vốn: 'Khoảng cách uy tín' đối với nhà sáng lập nữ

Ballard và người đồng sáng lập, Mackenzie Howe, đã dành hai năm để xây dựng phương pháp luận của Atheni thông qua tư vấn trực tiếp cho khách hàng trước khi viết một dòng mã nào cho nền tảng . Ballard đã có ba thập kỷ trong lĩnh vực truyền thông doanh nghiệp và từng bán công ty PR của mình. Howe từng là nhà tư vấn đầu tư tổ chức. Cả hai đều không phải là hình mẫu nhà sáng lập AI điển hình mà các nhà đầu tư mong đợi.

"Chúng tôi đến từ khía cạnh con người, không phải khía cạnh công nghệ," Ballard nói, mô tả thách thức khi phải được coi trọng mặc dù có nhiều thập kỷ kinh nghiệm kết hợp .

Sự thiên vị mà họ phải đối mặt phản ánh một vấn đề mang tính hệ thống. Một báo cáo năm 2025 của Hạ viện Anh cho thấy các nhóm sáng lập toàn nữ chỉ nhận được 2% vốn đầu tư cổ phần trong năm 2024, trong khi các nhóm toàn nam chiếm hơn 80% nguồn vốn . Tình trạng này còn rõ rệt hơn trong lĩnh vực AI: từ năm 2012 đến 2022, các nhóm toàn nam đã huy động được 80% tổng vốn VC trong lĩnh vực AI, trong khi các nhóm toàn nữ chỉ huy động được vỏn vẹn 0,3% .

Bản thân Ballard cũng đã chỉ ra trên LinkedIn rằng vào năm 2025, chỉ có 1,75% vốn đầu tư cổ phần tại Anh dành cho các nhóm sáng lập toàn nữ .

Bất chấp những khó khăn, Atheni AI đã chốt thành công vòng gọi vốn pre-seed trị giá 350.000 bảng Anh vào tháng 5/2026. Vòng gọi vốn này được hậu thuẫn bởi các nhà đầu tư thiên thần bao gồm doanh nhân nối tiếng Alex Chesterman OBE (người sáng lập Zoopla, Cazoo và LoveFilm) và nhận được sự hỗ trợ từ Innovate UK . Chesterman là một trong những người tin tưởng sớm, nói với các nhà sáng lập rằng họ đã "phát hiện ra từ hai năm trước điều mà bây giờ mới trở nên rõ ràng" . Số tiền huy động được tương đối khiêm tốn — phản ánh cuộc chiến khó khăn mà các nhà sáng lập nữ vẫn phải đối mặt ngay cả khi có lượng khách hàng tiềm năng tốt và một khoảng trống thị trường rõ ràng.