Latvia và Ukraine hợp tác xây nhà máy drone chung gần biên giới Nga

Latvia, một quốc gia thành viên NATO có đường biên giới dài 400 km với Nga, đang nhanh chóng biến mình thành một trung tâm drone của châu Âu. Hợp tác với Ukraine, nước này đang xây dựng một nhà máy sản xuất drone chung gần biên giới Nga, triển khai các đội đánh chặn cơ động và đưa vào vận hành các hệ thống chống drone mới. Bài viết này phân tích các sáng kiến quan trọng và ý nghĩa của chúng đối với nền an ninh châu Âu.

Cơ sở sản xuất drone chung

Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs đã công bố vào ngày 29 tháng 6 năm 2026 rằng Latvia và Ukraine có kế hoạch xây dựng một nhà máy sản xuất drone chung tại vùng Latgale, khu vực giáp biên giới với cả Nga và Belarus . Cơ sở này là một phần của thỏa thuận hợp tác rộng lớn hơn về các hệ thống không người lái được ký kết vào đầu tháng 6 năm 2026 . Thủ tướng Kulbergs tuyên bố chính phủ sẽ làm mọi thứ cần thiết để đặt nhà máy gần biên giới, với lý do khu vực này cần các hoạt động kinh tế, đầu tư và việc làm .

Sự hợp tác sản xuất này là đỉnh cao của mối quan hệ quốc phòng ngày càng phát triển giữa hai nước, được xây dựng dựa trên khuôn khổ "Thỏa thuận Drone" chính thức.

Khuôn khổ "Thỏa thuận Drone"

Khuôn khổ lớn hơn là một "Thỏa thuận Drone" (Drone Deal) chính thức được ký kết bởi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs bên lề hội nghị thượng đỉnh Nhóm Tám nước Bắc Âu-Baltic tại Tallinn vào đầu tháng 6 năm 2026 . Thỏa thuận bao gồm:

• Sản xuất chung drone tấn công tầm xa, drone hải quân, drone đánh chặn và drone ném bom .
• Chuyển giao công nghệ giữa các công ty Ukraine và Latvia .
• Cung cấp hai chiều: Latvia sẽ cung cấp cho Ukraine các hệ thống chống drone do Latvia sản xuất; Ukraine sẽ cung cấp cho Latvia drone tấn công, robot mặt đất và các hệ thống không người lái trên biển .
• Trao đổi kiến thức: Kinh nghiệm chiến trường drone của Ukraine đang được chuyển đổi thành hợp tác có cấu trúc cho ngành công nghiệp quốc phòng Latvia .

Latvia cũng đang dẫn đầu Liên minh Drone Quốc tế cho Ukraine (đồng sáng lập với Vương quốc Anh), hiện đã có 17 quốc gia thành viên và cam kết cung cấp khoảng 100.000 drone, bao gồm gần 5.000 drone do Latvia sản xuất trong nước trị giá 15 triệu euro trong năm qua .

Các hệ thống chống drone mới

Thủ tướng Kulbergs thông báo rằng các hệ thống chống drone mới dọc theo biên giới Latvia với Belarus và Nga dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào tháng 7 và tháng 8 năm 2026. Các hệ thống này được thiết kế để đối phó với các mối đe dọa trên không mà không cần triển khai máy bay trong mọi trường hợp . Đây là một phần trong khoản đầu tư lớn hơn: Latvia đang phân bổ 200,54 triệu euro cho phòng không trong năm 2026 .

Các đội đánh chặn cơ động ở biên giới phía Đông

Để đối phó với các vụ xâm nhập drone vào tháng 3 và tháng 5 năm 2026 , Latvia đã triển khai các đội đánh chặn drone cơ động tới biên giới phía đông dài 400 km chỉ trong vài ngày . Thông tin chi tiết:

• Mỗi đội gồm tối đa bốn binh sĩ được trang bị xe địa hình và drone đánh chặn .
• Các drone đánh chặn đến từ hai nhà sản xuất trong nước: Origin Robotics (drone đánh chặn tự động BLAZE) và Eraser .
• Việc triển khai được mô phỏng rõ ràng dựa trên thực tiễn chiến trường Ukraine về các đội chống drone cơ động .
• Latvia cũng đã ký một thỏa thuận khung nhiều năm với Origin Robotics để cung cấp liên tục drone đánh chặn BLAZE, được cấu trúc để các quốc gia châu Âu khác có thể tham gia vào cùng một quy trình mua sắm .

Sự trỗi dậy của Latvia như một trung tâm drone châu Âu

• Trường bắn Đổi mới của NATO: Trường bắn Đổi mới mới của NATO dành cho các hệ thống không người lái đã được khai trương tại Khu vực Huấn luyện Quân sự Sēlija của Latvia vào tháng 3 năm 2026, tổ chức chiến dịch thử nghiệm đầu tiên về các công nghệ UAS và chống UAS từ khắp các nước trong liên minh .
• Hội nghị thượng đỉnh Drone: Latvia đã đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Drone quốc tế tại Riga vào tháng 5 năm 2026 .
• Đầu tư: Quốc gia này đang đầu tư 50 triệu euro vào năng lực UAS cho năm 2026, tăng từ 20 triệu euro vào năm 2025 . Latvia cũng đã trở thành quốc gia thành viên NATO đầu tiên triển khai hệ thống phát hiện drone bằng âm thanh dọc toàn bộ biên giới phía đông .
• Tăng trưởng ngành công nghiệp: Bộ trưởng Quốc phòng Andris Sprūds đã tuyên bố rằng Latvia đang "trên con đường trở thành một siêu cường drone," với ngành công nghiệp được thúc đẩy nhờ mua sắm của Liên minh Drone, tài trợ của EU (bao gồm 4,5 triệu euro từ Quỹ Phòng thủ châu Âu cho Origin Robotics), và các công ty quốc tế đang phát triển chọn Latvia làm nơi thử nghiệm drone .