BIP-110: Bản Soft Fork Gây Tranh Cãi Có Thế Tạo Ra Hai Chuỗi Bitcoin Vào Tháng 9 Năm 2026

Tuy nhiên, với chưa đến 1% hash rate khai thác ủng hộ tính đến cuối tháng 6 năm 2026, một cơ chế UASF (User-Activated Soft Fork) đang đe dọa kích hoạt sự chia tách chuỗi vào tháng 9 năm 2026 . Dưới đây là mọi thông tin bạn cần biết về BIP-110, mục tiêu, cơ chế kích hoạt, phe đối lập và những gì sắp xảy ra.

Nội Dung Cụ Thể Của BIP-110

Mục đích được nêu của BIP-110 là "tạm thời giới hạn kích thước của các trường dữ liệu ở cấp độ đồng thuận, nhằm điều chỉnh các động lực sai lệch do việc tiêu chuẩn hóa hỗ trợ cho dữ liệu tùy ý, và tái tập trung ưu tiên vào việc cải thiện Bitcoin với tư cách là tiền tệ" . Cụ thể, nó sẽ áp đặt bảy hạn chế ở cấp độ đồng thuận:

• Đầu ra giao dịch mới giới hạn ở 34 byte (ngoại trừ OP_RETURN)
• Đầu ra OP_RETURN giới hạn ở 83 byte, khôi phục giới hạn lịch sử
• Các lệnh push dữ liệu trong script giới hạn ở 256 byte
• Chi tiêu từ các phiên bản witness Taproot chưa được xác định bị chặn
• Các phần tử Witness giới hạn ở 256 byte
• Các hạn chế bổ sung đối với các mẫu dữ liệu phi tiền tệ lớn

Các đầu vào chi tiêu UTXO được tạo trước khi kích hoạt sẽ được miễn trừ vĩnh viễn, vì vậy các khoản tiền có sẵn trước đó vẫn có thể chi tiêu được .

Hai Lộ Trình Kích Hoạt

BIP-110 bao gồm hai cơ chế kích hoạt riêng biệt :

• Lộ trình 1 — Soft fork do thợ đào kích hoạt (MASF): Thợ đào báo hiệu sự ủng hộ bằng cách sử dụng bit 4 trong tiêu đề khối của họ. Nếu 55% các khối báo hiệu trong một giai đoạn điều chỉnh độ khó (~2 tuần, tương đương 2.016 khối), BIP-110 sẽ khóa và kích hoạt sau một giai đoạn điều chỉnh nữa. Đây sẽ là con đường suôn sẻ, tự nguyện.
• Lộ trình 2 — Soft fork do người dùng kích hoạt (UASF): Nếu không đạt được ngưỡng 55%, các node chạy phần mềm tương thích BIP-110 (chủ yếu là các nhánh của Bitcoin Knots) sẽ bước vào giai đoạn báo hiệu bắt buộc bắt đầu từ block 961.632 (dự kiến đầu tháng 8 năm 2026) và kéo dài đến block 963.647. Trong khoảng thời gian này, các node đó sẽ từ chối các khối không báo hiệu. Sau đó, kích hoạt vô điều kiện sẽ kích hoạt cho tất cả các node BIP-110 tại block 965.664 (~tháng 9 năm 2026) .

Sự Ủng Hộ Từ Thợ Đào: Dưới 1% Hashrate

Tính đến cuối tháng 6 năm 2026, sự ủng hộ từ thợ đào dành cho BIP-110 vẫn không đáng kể :

• ~0,31% tổng hashrate (~5 EH/s trên tổng số ~940 EH/s), theo Bitget .
• News.Bitcoin.com xác nhận cùng một con số khoảng ~5 EH/s báo hiệu (dưới 1% mạng lưới) .
• Một số ít các khối báo hiệu đến từ các nhóm khai thác nhỏ: BIP110, Roughnecks110 và 234 Alberta .
• Không có pool lớn nào (Foundry, Antpool, F2Pool, Binance Pool, ViaBTC) báo hiệu sự ủng hộ .

Ngưỡng 55% khóa sớm dường như cực kỳ khó đạt được một cách tự nguyện trước cửa sổ UASF vào tháng 8 .

Ai Phản Đối BIP-110 — Và Tại Sao

BIP-110 đã vấp phải sự phản đối từ một số nhân vật nổi bật nhất trong lĩnh vực Bitcoin:

• Adam Back (CEO, Blockstream; được trích dẫn trong whitepaper Bitcoin) gọi nó là "một sự hạ cấp thực sự" và "một sự thoái lui" — cho rằng nó phá vỡ tính trung lập của Bitcoin, mời gọi rủi ro kiểm duyệt và phương thuốc còn tệ hơn căn bệnh . Ông cũng cảnh báo nó có thể làm suy yếu tính bất biến của Bitcoin .
• Jameson Lopp (CTO, Casa) gọi đề xuất này là "liều lĩnh và cam chịu" và cảnh báo nó có thể kích hoạt một sự chia tách chuỗi liên tục, dẫn chứng các vụ chia tách Bitcoin Cash và Bitcoin SV như những ví dụ cảnh báo .
• Wang Chun (đồng sáng lập, F2Pool) gọi BIP-110 là "một đống vô nghĩa" .
• Michael Saylor (đồng sáng lập, MicroStrategy) gọi BIP-110 là "rủi ro tự gây ra lớn nhất của Bitcoin" và cảnh báo nó đe dọa sự ổn định và câu chuyện của mạng lưới .

Lập luận phản đối cốt lõi là hạn chế dữ liệu ở cấp độ đồng thuận tương đương với kiểm duyệt ở cấp độ giao thức, phá vỡ nguyên tắc giao dịch không cần cấp phép của Bitcoin và có nguy cơ dẫn đến một sự chia tách chuỗi thảm khốc nếu các node BIP-110 và node không phải BIP-110 bất đồng về chuỗi nào là hợp lệ .

Điều Gì Xảy Ra Nếu Không Đạt Được Ngưỡng 55%

Nếu việc khóa tự nguyện không xảy ra :

• Cơ chế UASF kích hoạt tại block 965.664 (~tháng 9 năm 2026), tại thời điểm đó các node BIP-110 và node không phải BIP-110 tách thành hai chuỗi riêng biệt.
• Tất cả các pool khai thác lớn dự kiến sẽ ở lại chuỗi không phải BIP-110 (Bitcoin Core), chuỗi này giữ lại ~99%+ hashrate. Chuỗi BIP-110 sẽ là một nhánh thiểu số có hashrate cực thấp — về cơ bản là một altcoin tách ra từ Bitcoin .
• Những người ủng hộ BIP-110 thừa nhận động lực này: một người ủng hộ nói, "Chuỗi Core giữ tất cả hashpower. Fork BIP110 chết yểu trừ khi thợ đào chuyển sang" — và coi đó là một biểu hiện UASF hợp pháp của các ưu tiên node .
• Nguy cơ tấn công phát lại, nhầm lẫn sàn giao dịch và gián đoạn hệ sinh thái trong giai đoạn chia tách được cả hai bên thừa nhận .

Một Fork Khác Vào Tháng 8 Năm 2026: eCash

Tách biệt với BIP-110, nhà phát triển Bitcoin kỳ cựu Paul Sztorc (người sáng lập LayerTwo Labs) đã công bố một hard fork có tên eCash, dự kiến diễn ra tại block height 964.000 vào tháng 8 năm 2026 .

Sự khác biệt chính so với BIP-110:

• Đây là một hard fork, không phải soft fork.
• Mọi người nắm giữ BTC tại thời điểm fork đều nhận được eCash theo tỷ lệ 1:1 .
• Fork kích hoạt BIP-300/BIP-301 ("Drivechains"), một giải pháp mở rộng sidechain mà Sztorc đã ủng hộ trong gần một thập kỷ .
• Yếu tố gây tranh cãi nhất: Sztorc đề xuất tái phân bổ ít hơn một nửa trong số ~1,1 triệu BTC của Satoshi Nakamoto trên chuỗi eCash cho các nhà đầu tư ban đầu — một động thái chưa từng có fork Bitcoin nào thực hiện trước đây .

Lưu ý về tên gọi: Đã có một token có tên eCash (mã: XEC) từ một fork Bitcoin Cash năm 2021, tạo ra sự nhầm lẫn tiềm ẩn về mã .