Thủ tướng Slovakia Robert Fico cứng rắn: 'Không một xu' cho gói quân sự 70 tỷ euro của NATO dành cho Ukraine

Phản đối gói vay 90 tỷ euro của EU - "Khoản vay chiến tranh"

Trước đó, ông Fico đã phản đối gói vay hỗ trợ Ukraine trị giá 90 tỷ euro của EU, vốn đã được các nhà lãnh đạo EU nhất trí vào tháng 12/2025 và chính thức được Nghị viện châu Âu phê chuẩn vào tháng 2/2026 . Gói này bao gồm 60 tỷ euro cho quốc phòng và 30 tỷ euro cho hỗ trợ tài chính vĩ mô . Ông Fico gọi đây là một "khoản vay chiến tranh" (war loan) và lập luận rằng nó sẽ chỉ "kéo dài sự đau khổ và chết chóc" . Trong một lá thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa vào tháng 12/2025, ông tuyên bố sẽ không ủng hộ bất kỳ giải pháp nào tài trợ cho các khoản chi tiêu quân sự của Ukraine . Slovakia là một trong hai quốc gia thành viên EU (cùng với Hungary) không tán thành khoản vay 90 tỷ euro này .

Phản đối việc Ukraine gia nhập NATO

Ông Fico đã có quan điểm phản đối lâu dài việc Ukraine gia nhập NATO. Vào tháng 10/2024, ông tuyên bố sẽ "ngăn chặn Ukraine gia nhập NATO trong suốt thời gian lãnh đạo của mình" và sẽ "chỉ thị" cho phái đoàn Slovakia phủ quyết bất kỳ lời mời kết nạp nhanh nào . Lập trường này là một phần trong sự thay đổi chính sách đối ngoại rộng lớn hơn kể từ khi ông trở lại nắm quyền vào năm 2023 .

Hoài nghi về các lệnh trừng phạt của EU đối với Nga

Ông Fico thường xuyên bày tỏ sự hoài nghi về các lệnh trừng phạt của EU đối với Nga, cho rằng chúng gây hại cho nền kinh tế EU nhiều hơn là cho Nga. Mặc dù không phủ quyết toàn bộ, nhưng chính phủ của ông đã trì hoãn hoặc đưa ra các điều kiện cho việc gia hạn trừng phạt, đặc biệt là các biện pháp liên quan đến năng lượng, dựa vào sự phụ thuộc của Slovakia vào dầu mỏ và khí đốt của Nga .

Yêu cầu EU bồi hoàn cho thiết bị quân sự đã viện trợ trước đây

Vào tháng 6/2026, ông Fico thông báo sẽ chính thức yêu cầu Liên minh châu Âu bồi thường cho các thiết bị quân sự mà Slovakia trước đây đã viện trợ cho Ukraine . Ông cho biết sẽ đề cập vấn đề này với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, lập luận rằng EU nên "trả lại tiền cho chúng tôi" vì vũ khí đã được chuyển giao dưới thời các chính phủ tiền nhiệm . Khoản bồi thường này ban đầu được cho là sẽ đến từ Cơ sở Hòa bình châu Âu (EPF) . Kể từ khi chính quyền của ông Fico nhậm chức vào năm 2023, Slovakia đã chấm dứt mọi viện trợ quân sự cấp nhà nước cho Ukraine .

Bối cảnh rộng hơn - Vị thế của Slovakia trong NATO

Ông Fico nói rằng ông "không thể ngăn cản các quốc gia khác tăng cường khả năng phòng thủ của họ" nhưng cảnh báo về "nguy cơ leo thang chiến tranh" từ việc tiếp tục trang bị vũ khí cho Ukraine . Chính phủ của ông đã chuyển hướng sang "chính trị bốn phương", đặc trưng bởi sự hoài nghi công khai đối với viện trợ quân sự của phương Tây và thúc đẩy "bình thường hóa" quan hệ với Moscow . Ông là nhà lãnh đạo EU duy nhất tham dự lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Nga tại Moscow .

**Tại hội nghị thượng đỉnh Ankara, ** các đồng minh NATO dự kiến sẽ thể hiện sự đoàn kết trong việc nâng mục tiêu chi tiêu quốc phòng (một số nước thúc đẩy lên 3,5% GDP), thúc đẩy năng lực sản xuất công nghiệp và duy trì hỗ trợ lâu dài cho Ukraine. Slovakia dưới thời ông Fico nổi lên như một trong những tiếng nói bất đồng nội bộ nổi bật nhất về chính sách Ukraine, cùng với Hungary, làm phức tạp thêm mục tiêu đạt được sự đồng thuận của liên minh về cam kết 70 tỷ euro và thông điệp chiến lược rộng lớn hơn.