EU ký thỏa thuận ba bên đầu tiên về lưu trữ năng lượng: Bước ngoặt cho giá điện rẻ và mục tiêu năng lượng tái tạo 2040

Tổ chức Energy Storage Europe, tiếng nói thống nhất của ngành lưu trữ tại châu lục, gọi thỏa thuận này là "sự công nhận chính trị toàn diện nhất dành cho lưu trữ năng lượng ở cấp EU cho đến nay" .

Mối liên hệ với Kế hoạch Hành động Năng lượng Giá rẻ

Khái niệm thỏa thuận ba bên lần đầu tiên được công bố như một phần của Kế hoạch Hành động Năng lượng Giá rẻ (Action Plan for Affordable Energy), do Ủy ban châu Âu đưa ra vào ngày 26 tháng 2 năm 2025 như một phần của Thỏa thuận Công nghiệp Sạch (Clean Industrial Deal) . Kế hoạch này đề ra 8 hành động dựa trên bốn trụ cột: giảm chi phí năng lượng, hoàn thiện Liên minh Năng lượng, thu hút đầu tư và đảm bảo phân phối, cũng như chuẩn bị cho các cuộc khủng hoảng năng lượng tiềm ẩn .

Ủy viên Năng lượng và Nhà ở Dan Jørgensen đã chính thức khởi động công việc về hai thỏa thuận ba bên đầu tiên—bao gồm điện gió ngoài khơi và lưới điện, cũng như lưu trữ—vào ngày 4 tháng 9 năm 2025 . Do đó, thỏa thuận lưu trữ được ký vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 được mô tả chính xác nhất là một thỏa thuận ba bên cụ thể về lưu trữ trong khuôn khổ năng lượng giá rẻ .

Các thỏa thuận ba bên ở cấp EU được thiết kế để tập hợp khu vực công (bao gồm các tổ chức tài chính), các nhà phát triển năng lượng sạch và các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng. Mục đích của chúng là "tạo ra một môi trường đầu tư hỗ trợ sản xuất năng lượng hiệu quả về chi phí, cung cấp năng lượng đáng tin cậy và tăng trưởng kinh tế dài hạn cho tất cả các bên liên quan" .

Mối quan hệ với Chiến lược AccelerateEU

AccelerateEU là một sáng kiến riêng biệt nhưng có liên quan của Ủy ban, được trình bày vào ngày 22 tháng 4 năm 2026 nhằm ứng phó với chi phí năng lượng tăng cao do cuộc xung đột leo thang ở Trung Đông và việc đóng cửa eo biển Hormuz . Mục tiêu của nó là giảm sự phụ thuộc vào thị trường nhiên liệu hóa thạch biến động và tăng cường khả năng phục hồi năng lượng của EU . Một Danh mục các biện pháp thực hành tốt nhất của AccelerateEU đã được trình bày vào ngày 13 tháng 5 năm 2026, nêu ra các bước mà các quốc gia EU có thể thực hiện để giảm tiêu thụ dầu khí trong ngắn hạn, tăng sản lượng năng lượng sạch và tiết kiệm năng lượng .

Các nguồn có sẵn trình bày AccelerateEU và thỏa thuận lưu trữ ba bên một cách riêng biệt, vì vậy cách đọc an toàn hơn là chúng là những phần riêng biệt nhưng có liên quan trong phản ứng chính sách năng lượng của EU . Về mặt chính sách, các sáng kiến này có cùng hướng đi: AccelerateEU thúc đẩy giảm nhu cầu nhiên liệu hóa thạch trong ngắn hạn và sản xuất năng lượng sạch, trong khi các thỏa thuận ba bên nhằm hỗ trợ sản xuất năng lượng hiệu quả về chi phí và cung cấp năng lượng đáng tin cậy .

Lời kêu gọi đồng thời cho Mục tiêu Năng lượng Tái tạo 2040 ràng buộc

Vào ngày 23–24 tháng 6 năm 2026, chỉ vài ngày trước khi Hội đồng Năng lượng họp tại Luxembourg, WindEurope và một liên minh các hiệp hội năng lượng tái tạo đã kêu gọi các Bộ trưởng Năng lượng EU cam kết một mục tiêu năng lượng tái tạo ràng buộc cho năm 2040 . WindEurope cảnh báo rằng nếu không có mục tiêu sau năm 2030, "châu Âu có nguy cơ làm chậm đà đầu tư vốn đã biến năng lượng tái tạo thành công cụ an ninh năng lượng mạnh mẽ nhất của mình" . Một lá thư chung từ các hiệp hội năng lượng tái tạo lập luận rằng "cần có một mục tiêu năng lượng tái tạo châu Âu cho năm 2040 để đẩy nhanh và mở rộng quy mô đầu tư vào công suất năng lượng tái tạo, cơ sở hạ tầng và nhà máy sản xuất" .

Lời kêu gọi về mục tiêu 2040 được đưa ra đúng vào thời điểm Hội đồng Năng lượng thảo luận, nơi các bộ trưởng năng lượng dự kiến sẽ thảo luận về khuôn khổ năng lượng tái tạo sau năm 2030 . Cũng tại Hội đồng Năng lượng này, các bộ trưởng đã thông qua quan điểm của họ về gói lưới điện châu Âu, nhằm hiện đại hóa mạng lưới năng lượng, đẩy nhanh quá trình điện khí hóa và tăng cường an ninh năng lượng của châu Âu .

Các nguồn xác nhận điều gì và điều gì chưa được xác minh

Ý nghĩa chính sách

Thỏa thuận ba bên đại diện cho một mô hình quản trị mới trong chính sách năng lượng EU. Thay vì chỉ dựa vào các quy định từ trên xuống, nó sử dụng các cam kết có cấu trúc giữa chính quyền công, ngành công nghiệp và các tổ chức tài chính để đẩy nhanh triển khai . Sự thành công của mô hình này đối với lưu trữ có thể tạo tiền lệ cho các lĩnh vực khác, bao gồm điện gió ngoài khơi và lưới điện, nơi Ủy viên Jørgensen đã khởi động công việc về các hợp đồng ba bên song song vào tháng 9 năm 2025 .

Đồng thời, sự thúc đẩy của ngành đối với một mục tiêu năng lượng tái tạo ràng buộc cho năm 2040 cho thấy khuôn khổ pháp lý hiện tại—vốn chỉ có mục tiêu đến năm 2030—được cho là không đủ để đảm bảo sự chắc chắn đầu tư dài hạn cần thiết cho quá trình chuyển đổi năng lượng của châu Âu . Cuộc tranh luận về việc có nên đặt ra một mục tiêu ràng buộc sau năm 2030 hay không sẽ tiếp tục định hình chính trị năng lượng EU trong suốt năm 2026 và hơn thế nữa.

Thỏa thuận lưu trữ phù hợp với các mục tiêu rộng lớn hơn của cả Kế hoạch Hành động Năng lượng Giá rẻ và AccelerateEU, mặc dù nó là một sáng kiến chính thức riêng biệt. Cùng với nhau, các chính sách này đại diện cho phản ứng đa hướng của EU trước chi phí năng lượng cao, sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và nhu cầu xây dựng một hệ thống năng lượng phi cacbon hóa có khả năng phục hồi.