Estonia và NATO cảnh báo châu Âu đừng để 'cửa sổ cơ hội' của Ukraine trôi qua

Cuối tháng 6 năm 2026, hai tiếng nói cấp cao từ châu Âu và NATO cùng đưa ra một thông điệp khẩn cấp: Ukraine đã tạo ra một 'cửa sổ cơ hội' có hạn để thay đổi quỹ đạo của cuộc chiến. Nhưng điểm khác biệt nằm ở cách họ kêu gọi phương Tây phản ứng.

Hai chiến lược, một mục tiêu

Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna, phát biểu tại Hội nghị An ninh Kiel (Đức) ngày 19–20/6/2026, đã cảnh báo châu Âu rằng việc đề xuất hòa giải trung lập hay đàm phán trực tiếp với Nga sẽ rơi đúng vào 'cái bẫy' của Điện Kremlin. Ông lập luận rằng Moscow đang lợi dụng nỗi sợ leo thang và hy vọng hão huyền về ngoại giao để chia rẽ Liên minh, và đây là lúc cần gia tăng áp lực thông qua trừng phạt và hỗ trợ quân sự, chứ không phải đàm phán .

Chỉ năm ngày sau, tại Hội nghị Tái thiết Ukraine (URC 2026) ở Gdańsk, Ba Lan (ngày 25/6/2026), Phó Tổng thư ký NATO Radmila Shekerinska có cách tiếp cận khác. Bà thừa nhận Ukraine đã tạo ra 'cửa sổ cơ hội' nhờ sự thông minh, kinh nghiệm và chiến lược chiến trường mới, nhưng nhấn mạnh rằng 'cửa sổ này sẽ không mở mãi' và cần phải nắm bắt ngay lập tức . Trọng tâm của bà là tận dụng lợi thế chiến thuật tạm thời của Ukraine, chứ không kêu gọi tiếp cận ngoại giao .

Thực tế: 'Cửa sổ cơ hội' có nghĩa là gì?

• Chiến trường thay đổi: Trước thềm URC 2026, Ukraine đã thực hiện hàng loạt cuộc tập kích tầm xa nhằm vào Moscow, nhà máy lọc dầu lớn thứ tư của Nga, và tiến hành chiến dịch gây áp lực kéo dài 40 ngày nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng Nga .
• Áp lực kinh tế: Ngày 9/6/2026, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố gói trừng phạt thứ 21 đối với Nga – gói toàn diện nhất từ trước đến nay. Nó nhắm vào doanh thu năng lượng Nga, gần 90 ngân hàng, các nền tảng tiền điện tử, đội tàu chở dầu ngầm (shadow fleet) và xuất khẩu LNG của Nga .
• Nga vẫn giữ lập trường cứng rắn: Điện Kremlin kiên quyết từ chối đàm phán trừ khi Ukraine ngừng viện trợ quân sự từ phương Tây, chấm dứt tổng động viên và chấp nhận các yêu sách lãnh thổ cũng như cam kết trung lập vĩnh viễn và phi quân sự hóa .

Căng thẳng nội bộ: Đàm phán hay tiếp tục gây sức ép?

Sự khác biệt giữa Tsahkna và Shekerinska phản ánh một chiến lược hai hướng đầy căng thẳng trong lòng NATO và EU:

1. Gây sức ép là chính: Ukraine tiếp tục tập kích sâu để bào mòn năng lực chiến tranh của Nga . Gói trừng phạt thứ 21 của EU cắt đứt nguồn tài chính nuôi quân đội Nga . Cả hai đều nhằm duy trì 'cửa sổ cơ hội' mà Shekerinska nhắc đến .

2. Quan điểm về đàm phán khác biệt: Quan điểm diều hâu của Tsahkna – rằng đàm phán lúc này sẽ tiếp tay cho Nga – đối lập với những tín hiệu từ một số thủ đô châu Âu (đặc biệt là Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz) rằng nếu cánh cửa cơ hội đóng lại, một thỏa thuận đóng băng tiền tuyến có thể trở thành điều cần thiết.

Như chính Shekerinska đã nói tại cuộc họp Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine (UDCG) ngày 18/6/2026, toàn bộ cuộc họp diễn ra dưới 'khẩu hiệu của cửa sổ cơ hội' – nhằm gia tăng áp lực lên Nga để họ 'cuối cùng chịu ngồi vào bàn đàm phán một cách có ý nghĩa' .