Metaplanet: Kho Bitcoin kỷ lục 40.177 BTC nhưng cổ phiếu 'bốc hơi' 87% – Chuyện gì đã xảy ra?

Metaplanet Inc. (TSE: 3350) là một trong những câu chuyện kinh doanh đầy kịch tính nhất hiện nay: cổ phiếu của công ty này đã mất khoảng 87% giá trị trong năm qua, bất chấp việc họ đã tăng gấp ba lượng Bitcoin nắm giữ lên 40.177 BTC, qua đó trở thành công ty đại chúng nắm giữ Bitcoin lớn thứ ba thế giới. Vào ngày 26 tháng 6 năm 2026, cổ phiếu đóng cửa ở mức 197 yen, sau khi chạm đáy 52 tuần mới là 195 yen, giảm mạnh so với đỉnh 1.681 yen hồi tháng 7 năm 2025 . Trong cùng kỳ, công ty đã chi khoảng 3,92 tỷ USD để mua số Bitcoin này với giá trung bình khoảng 97.593–104.106 USD mỗi BTC .

Dưới đây là phân tích chi tiết về những gì đã xảy ra và ý nghĩa của nó.

Năm 'tử huyệt' khiến cổ phiếu lao dốc

1. Pha loãng cổ phiếu 'bào mòn' giá trị trên mỗi cổ phần

Metaplanet tài trợ cho các đợt mua Bitcoin gần như hoàn toàn bằng cách phát hành thêm cổ phiếu mới. Mỗi đợt tăng vốn bằng cổ phiếu giúp tăng tổng lượng Bitcoin trên bảng cân đối kế toán, nhưng đồng thời cũng làm tăng số lượng cổ phiếu đang lưu hành, dẫn đến pha loãng giá trị cổ đông hiện hữu. Thị trường đã định giá rằng tốc độ tăng trưởng Bitcoin trên mỗi cổ phiếu không theo kịp tốc độ tăng tổng số Bitcoin, biến chiến lược này trở nên phá hủy giá trị ở cấp độ mỗi cổ phần .

2. Lỗ chưa thực hiện khổng lồ từ Bitcoin

Tính đến cuối tháng 6 năm 2026, Bitcoin đang giao dịch quanh mức 60.000–65.000 USD – thấp hơn nhiều so với giá vốn trung bình của Metaplanet. Điều này tạo ra khoản lỗ chưa thực hiện khoảng 1,2–1,45 tỷ USD trên tổng chi phí 3,92 tỷ USD . Chỉ riêng trong quý 1 năm 2026, công ty đã ghi nhận khoản lỗ ròng 114,5 tỷ yen (725 triệu USD), nguyên nhân chính đến từ 116,4 tỷ yen tiền đánh giá lại giá trị Bitcoin .

3. Giao dịch dưới giá trị tài sản (Chiết khấu NAV)

Vốn hóa thị trường của Metaplanet đã giảm xuống dưới giá trị thị trường của lượng Bitcoin mà họ nắm giữ. Công ty được giao dịch ở tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị tài sản ròng (NAV) khoảng 0,92 lần – nghĩa là các nhà đầu tư định giá toàn bộ công ty (bao gồm cả hoạt động kinh doanh khách sạn và tiền mặt) thấp hơn cả lượng Bitcoin thanh khoản mà họ đang có . Điều này cho thấy các nhà đầu tư coi lớp vỏ doanh nghiệp là một yếu tố tiêu cực ròng, chứ không phải là một giá trị gia tăng.

4. Bị loại khỏi chỉ số S&P Japan Mid Cap 100

Vào ngày 22 tháng 6 năm 2026, S&P Dow Jones Indices đã loại Metaplanet khỏi chỉ số S&P Japan Mid Cap 100 trong đợt tái cân bằng định kỳ . Việc bị loại khỏi chỉ số đã gây ra áp lực bán tháo cơ học từ các quỹ thụ động và quỹ ETF theo dõi chỉ số này, tạo thêm sức ép giảm giá lên cổ phiếu. Các nhà phân tích mô tả việc bị loại là một "cơn gió ngược kép" cùng với điểm yếu nội tại của cổ phiếu .

5. Rủi ro pháp lý và kế toán chồng chất

Các cơ quan quản lý Nhật Bản đã siết chặt việc giám sát kế toán đối với các khoản nắm giữ tiền mã hóa, và Metaplanet phải đối mặt với "áp lực pháp lý trên hai mặt trận," bao gồm các hạn chế tiềm tàng về cách họ có thể tiếp tục phát hành cổ phiếu để tài trợ cho các đợt mua tiếp theo . Công ty cũng phải đối mặt với việc niêm yết cổ phiếu ưu đãi bị trì hoãn, làm gia tăng sự không chắc chắn về khả năng huy động vốn trong tương lai .

Bài học từ mô hình tích lũy Bitcoin của doanh nghiệp

Sự khác biệt giữa kho Bitcoin ngày càng lớn và giá cổ phiếu sụp đổ của Metaplanet đã phơi bày một lỗ hổng cấu trúc trong mô hình tích lũy Bitcoin bằng pha loãng cổ phiếu.

Đây là Vòng lặp phản hồi chứ không phải là vòng tuần hoàn đạo đức. Phát hành cổ phiếu để huy động tiền mặt, dùng tiền mặt mua Bitcoin. Khi giá Bitcoin tăng, bảng cân đối kế toán được cải thiện, giá cổ phiếu tăng, và có thể huy động thêm vốn với giá cao hơn. Nhưng khi Bitcoin giảm hoặc đi ngang, vòng lặp sẽ đảo ngược: cổ phiếu phải được phát hành với giá thấp hơn để có cùng một lượng tiền mặt, sự pha loãng tăng tốc, và các cổ đông hiện hữu phải chịu toàn bộ chi phí mua mới mà không có được lợi nhuận tương ứng.

Nhà đầu tư đang định giá 'chi phí lớp vỏ bọc'. Tỷ lệ NAV 0,92 lần có nghĩa là thị trường định giá tiêu cực cho hoạt động kinh doanh khách sạn, chi phí quản lý, rủi ro pháp lý và chính cơ chế pha loãng cổ phiếu của Metaplanet. Việc nắm giữ Bitcoin trực tiếp thông qua ETF hoặc tự quản lý sẽ tránh được hoàn toàn những chi phí này .

Lỗ kế toán khuếch đại áp lực bán. Theo chuẩn mực kế toán Nhật Bản (JGAAP), các khoản lỗ chưa thực hiện từ Bitcoin phải được ghi nhận vào báo cáo kết quả kinh doanh, tạo ra các khoản lỗ lớn trên tiêu đề, làm hoảng sợ các nhà đầu tư tổ chức truyền thống và kích hoạt các lệnh bán, càng làm giá cổ phiếu giảm sâu hơn .

Việc bị loại khỏi chỉ số tạo ra vòng xoáy thanh lý thứ cấp. Sự suy giảm của cổ phiếu khiến nó bị loại khỏi chỉ số, điều này lại gây ra thêm các đợt bán tháo từ các quỹ thụ động, càng làm cổ phiếu giảm sâu, khiến các đợt phát hành cổ phiếu trong tương lai càng bị pha loãng – một vòng xoáy tiêu cực kinh điển .

Kết luận

Thị trường đang gửi một tín hiệu rõ ràng: việc tích lũy Bitcoin trên bảng cân đối kế toán không phải là sự thay thế cho việc tạo ra giá trị trên mỗi cổ phần. Khi mỗi Bitcoin mới được mua bằng cổ phiếu mới in ra, cổ phiếu có thể giảm ngay cả khi kho dự trữ tăng lên. Trải nghiệm của Metaplanet là một câu chuyện cảnh tỉnh cho bất kỳ công ty nào theo đuổi chiến lược mua Bitcoin quyết liệt được tài trợ bằng pha loãng cổ phiếu.