Thứ Sáu đen tối của Phố Wall và tiền số: Chuỗi phản ứng từ Apple tăng giá, OpenAI hoãn IPO, đến 13 tỷ USD Bitcoin đáo hạn

Vào thứ Sáu, ngày 26 tháng 6 năm 2026, thị trường tài chính toàn cầu chứng kiến một đợt bán tháo dữ dội, ảnh hưởng đến cả cổ phiếu công nghệ lẫn tiền số. Đây không phải là một cú sốc đơn lẻ mà là một chuỗi phản ứng từ nhiều yếu tố khác nhau, kết hợp và khuếch đại lẫn nhau. Dưới đây là cách các sự kiện kết nối với nhau.

Trình tự các sự kiện

1. Chip nhớ tăng giá & Apple tăng giá sản phẩm – khởi đầu làn sóng bán tháo

Giá chip nhớ đã chịu áp lực từ nhu cầu AI. Apple đã tăng giá trên toàn bộ dòng Mac, iPad, thiết bị gia đình và Vision Pro để bù đắp cho "tình trạng thiếu hụt chip nhớ và bộ nhớ chưa từng có" . Cổ phiếu Apple giảm 5% sau khi tăng giá, xóa sổ khoảng 275 tỷ USD vốn hóa thị trường . Bloomberg đưa tin rằng việc Apple và Microsoft tăng giá làm dấy lên lo ngại rằng chi phí linh kiện tăng cao sẽ kìm hãm nhu cầu thiết bị và cuối cùng làm chậm lại đà tăng của chip nhớ - vốn là động lực chính của "cơn sốt AI" .

2. Cơn sốt AI rạn nứt – OpenAI hoãn IPO

Vào ngày 25 tháng 6, The New York Times đưa tin rằng OpenAI đang cân nhắc hoãn đợt IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) sang năm sau, dẫn lời ba người quen thuộc với các cuộc thảo luận nội bộ . Bloomberg cũng đưa tin OpenAI có xu hướng hoãn IPO cho đến năm 2027 . OpenAI từng tiết lộ vào đầu tháng 6 rằng họ đã nộp tài liệu bảo mật cho cơ quan quản lý để bắt đầu quy trình IPO, nhưng chưa công khai cam kết về thời điểm . Việc hoãn IPO làm gia tăng lo lắng về định giá AI vào đúng thời điểm cổ phiếu chip và thiết bị đang chịu áp lực từ chi phí linh kiện. Cổ phiếu SoftBank Group giảm tới 13% do lo ngại việc hoãn IPO sẽ đẩy lùi lợi nhuận cho nhà đầu tư Nhật Bản .

3. Lượng lớn quyền chọn Bitcoin đáo hạn tạo áp lực bán cơ học

Thứ Sáu ngày 26 tháng 6 là ngày đáo hạn của một lượng lớn hợp đồng quyền chọn Bitcoin, với khoảng 13 tỷ USD giá trị hợp đồng mở (open interest) sẽ đáo hạn . MEXC mô tả thị trường phái sinh đang nghiêng về rủi ro giảm điểm đối với phe mua Bitcoin, khi các quyền chọn bán (put) được định vị thuận lợi hơn quyền chọn mua (call) . Cointribune mô tả ngày 26 tháng 6 là một hạn chót lớn, với gần 13 tỷ USD hợp đồng quyền chọn Bitcoin đáo hạn, tập trung chủ yếu trên sàn Deribit . Vì hầu hết các hợp đồng quyền chọn đó là các cược tăng giá (call) ở mức 68.000 USD hoặc cao hơn, trong khi Bitcoin giao dịch quanh mức 63.000 USD, khoảng 80% trong số 10,6 tỷ USD hợp đồng mở đang "hết giá trị" (out of the money) – nghĩa là một phần lớn các hợp đồng tăng giá sẽ đáo hạn vô giá trị . Điều này đồng nghĩa thị trường tiền số đang phải đối mặt với một sự kiện phái sinh lớn cùng lúc với tâm lý chấp nhận rủi ro suy yếu.

4. Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ lan sang tiền số

Đà bán tháo do Nasdaq dẫn dắt – thúc đẩy bởi cổ phiếu chip – đã lan sang tài sản kỹ thuật số thông qua mối tương quan giữa thị trường chứng khoán và tiền số . Bitcoin giảm tới 3,9% xuống $61.877 vào ngày 23 tháng 6, mức thấp nhất kể từ ngày 11 tháng 6, khi đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ tác động đến tài sản rủi ro . Phiên giao dịch đó chứng kiến 717 triệu USD các vị thế tiền số bị thanh lý, khuếch đại những gì bắt đầu là một biến động từ thị trường chứng khoán thành một sự kiện mang màu sắc riêng của crypto . Như một phân tích đã chỉ ra: "Nó không phải vậy. Nguồn gốc nằm bên ngoài thị trường – sự suy giảm của cổ phiếu chip trên Nasdaq đã kích hoạt kênh tương quan rủi ro" .

Sự kết nối giữa các yếu tố

• Chip nhớ tăng giá → Apple và Microsoft tăng giá → Lo ngại giá cao sẽ làm chậm nhu cầu thiết bị điện tử tiêu dùng → Lo ngại đà tăng của chip nhớ – vốn là động lực của cơn sốt AI – đang đạt đỉnh .
• Nỗi lo đó kết hợp với việc OpenAI hoãn IPO, làm suy yếu câu chuyện về định giá AI vốn đã hỗ trợ tâm lý thị trường cho lĩnh vực này .
• Kết quả là làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ lan sang crypto thông qua tương quan rủi ro chéo giữa các tài sản và được khuếch đại bởi một lượng lớn hợp đồng quyền chọn Bitcoin đáo hạn vào cùng thứ Sáu .
• Toàn bộ hệ thống đã trở nên mong manh vì cổ phiếu công nghệ, cổ phiếu liên quan đến AI và tiền số đều được coi là các tài sản rủi ro có kết nối với nhau, thay vì các thị trường biệt lập .

Điều gì đã không xảy ra: Sự dịch chuyển khỏi tiền số sang cổ phiếu công nghệ

Một câu hỏi phổ biến là liệu đợt bán tháo này có đến từ việc "dịch chuyển dòng vốn từ tiền số sang cổ phiếu công nghệ" hay không. Các bằng chứng từ các nguồn được cung cấp không ủng hộ giả thuyết này. Thay vào đó, cả hai đều giảm cùng nhau như một phần của làn sóng né tránh rủi ro rộng lớn hơn, với đà bán tháo cổ phiếu công nghệ lan sang tài sản kỹ thuật số thông qua tương quan thị trường . Tiền số không bị bán để mua cổ phiếu công nghệ; nó bị cuốn xuống bởi cùng một con sóng.

Bối cảnh vĩ mô

Các nguồn được cung cấp không xác định một cách độc lập chính sách của Fed như là yếu tố kích hoạt chính cho đợt bán tháo cụ thể này. Mặc dù đầu tháng có báo cáo việc làm mạnh mẽ đã dập tắt kỳ vọng cắt giảm lãi suất và gây ra một đợt bán tháo riêng biệt , câu chuyện được hỗ trợ tốt hơn cho sự kiện ngày 26 tháng 6 là áp lực chi phí linh kiện, lo lắng về định giá AI, đà bán tháo cổ phiếu công nghệ, mối tương quan giữa cổ phiếu và crypto, và một đợt đáo hạn quyền chọn Bitcoin lớn đã xảy ra cùng lúc .