Apple gỡ bỏ ứng dụng VK khỏi App Store: Người dùng Nga mất gì và căng thẳng địa chính trị leo thang

VK đã phản đối kịch liệt lý do này. Công ty cho biết họ "chưa bao giờ bị áp đặt trừng phạt của Mỹ" và chưa từng xuất hiện trong danh sách trừng phạt của Mỹ, đồng thời cho rằng họ đã không nhận được bất kỳ cảnh báo hay giải thích nào từ Apple .

Những ứng dụng nào bị ảnh hưởng?

Việc gỡ bỏ đã ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái của VK. The Kyiv Independent xác nhận rằng 16 ứng dụng do công ty mẹ VK vận hành đã biến mất khỏi App Store . Các báo cáo từ nhiều nguồn tin khác nhau xác định các ứng dụng sau đã bị gỡ :

• VKontakte (ứng dụng mạng xã hội chính của VK)
• VK Music
• VK Video
• VK Messenger
• VK Dating
• VK Calls
• Mail.ru (ứng dụng email)
• Mail.ru Cloud (dịch vụ đám mây)
• Odnoklassniki (mạng xã hội)
• Dzen (nền tảng nội dung)
• Youla (rao vặt)
• Skillbox (nền tảng giáo dục)

Một số ứng dụng biến mất theo từng đợt. Đầu ngày 25/6, các dịch vụ như VK Music, VK Messenger và VK Video biến mất trước, sau đó đến ứng dụng VKontakte chính . Các nguồn tin xác nhận các ứng dụng này không còn khả dụng trên App Store trên toàn cầu, không chỉ riêng ở Nga . Những người dùng đã cài đặt ứng dụng trước đó vẫn có thể tiếp tục sử dụng, nhưng bất kỳ ai đã xóa hoặc mất quyền truy cập sẽ không thể tải lại chúng từ App Store .

Phản ứng của VK và Điện Kremlin

VK gọi việc gỡ bỏ là "hoàn toàn vô căn cứ và không thể chấp nhận được" và cáo buộc Apple hành động mà không có cảnh báo hay giải thích . Công ty cảnh báo người dùng iPhone rằng họ sẽ không còn nhận được thông báo đẩy (push notifications) cho các ứng dụng của mình nữa .

Điện Kremlin và các cơ quan chức năng Nga đã yêu cầu Apple giải thích trong vòng vài giờ . Bộ Phát triển Kỹ thuật số Nga mô tả việc gỡ bỏ là một "quyết định có động cơ chính trị" và cho rằng Apple đã thất bại trong việc đưa ra cơ sở pháp lý hợp lệ cho hành động này. Bộ này cho biết họ đã không "nhận được lời giải thích hợp lý nào từ Apple về bất kỳ yêu cầu liên quan đến trừng phạt nào" và khẳng định rằng các đánh giá pháp lý, bao gồm cả đánh giá của các công ty luật Mỹ, không tìm thấy căn cứ nào để chặn các dịch vụ của VK .

Song song đó, chính quyền Nga đã tích cực khuyến khích người dân tải và sử dụng MAX, một ứng dụng nhắn tin do nhà nước hậu thuẫn do VK phát triển, như một giải pháp thay thế cho các nền tảng phương Tây . Một đạo luật liên bang của Nga năm 2025 đã yêu cầu MAX phải được cài đặt sẵn trên mọi điện thoại thông minh bán ra tại Nga .

Bối cảnh rộng hơn: Apple kẹt giữa trừng phạt và yêu cầu từ Kremlin

Việc Apple gỡ bỏ ứng dụng VK vào tháng 6/2026 là tập thứ ba trong một cuộc giằng co leo thang giữa các bên.

Gỡ bỏ do trừng phạt (Áp lực từ phương Tây)

• Tháng 9/2022: Apple gỡ bỏ các ứng dụng liên quan đến VK khỏi App Store, với lý do các lệnh trừng phạt của Anh đối với các thực thể liên quan đến tài khoản nhà phát triển. Apple đã chấm dứt các tài khoản nhà phát triển có liên quan, tuyên bố rằng các ứng dụng này "được phân phối bởi các nhà phát triển do một hoặc nhiều bên bị Anh trừng phạt làm chủ sở hữu hoặc kiểm soát đa số" . Các ứng dụng của VK đã được khôi phục sau khoảng ba tuần khi công ty cung cấp tài liệu cần thiết .
• Tháng 6/2026: Apple lại gỡ bỏ toàn bộ bộ ứng dụng VK, lần này ảnh hưởng đến ít nhất 16 ứng dụng .

Gỡ bỏ theo yêu cầu của Kremlin (Áp lực từ Nga)

Đồng thời, Apple cũng tuân thủ các chỉ thị của chính phủ Nga để gỡ bỏ ứng dụng khỏi App Store Nga, một xu hướng đã tăng tốc đáng kể:

• Năm 2024: Apple gỡ bỏ 25 ứng dụng VPN khỏi App Store Nga theo chỉ thị từ Roskomnadzor, cơ quan quản lý truyền thông Nga . Theo dõi độc lập sau đó cho thấy Apple thực tế đã gỡ bỏ 98 ứng dụng VPN ở Nga vào tháng 9/2024, nhiều hơn nhiều so với con số chính thức .
• Giai đoạn 2022–2024: Các báo cáo minh bạch của chính Apple cho thấy hãng đã gỡ bỏ 190 ứng dụng khỏi App Store Nga theo yêu cầu của Roskomnadzor trong ba năm: 7 ứng dụng vào năm 2022, 12 ứng dụng vào năm 2023 và 171 ứng dụng vào năm 2024 .
• Năm 2025: Tốc độ bùng nổ. Apple đã gỡ bỏ 2.045 ứng dụng trên toàn cầu theo yêu cầu của chính phủ trong năm 2025; hơn một nửa trong số đó (1.213 ứng dụng) là theo chỉ đạo của Nga, khiến Nga trở thành quốc gia đứng đầu về số lượng yêu cầu gỡ bỏ ứng dụng, vượt xa các nước khác .

Mô hình kép này cho thấy Apple vừa gỡ bỏ ứng dụng Nga để tuân thủ trừng phạt phương Tây, vừa gỡ bỏ ứng dụng (chủ yếu là VPN) để tuân thủ các yêu cầu kiểm duyệt của Nga. Việc gỡ bỏ VK năm 2026 là hành động nổi bật nhất liên quan đến trừng phạt, trong khi xu hướng gỡ bỏ theo yêu cầu của Kremlin đã chuyển từ một số ít ứng dụng mỗi năm lên hơn một nghìn ứng dụng hàng năm.

Điều này có ý nghĩa gì đối với người dùng?

Đối với hàng triệu người dùng iPhone tại Nga, tác động thực tế của việc gỡ bỏ vào tháng 6/2026 là rất đáng kể. Các ứng dụng đã tải trước đó vẫn hoạt động nhưng không thể cập nhật hoặc tải lại, và thông báo đẩy cho các dịch vụ của VK sẽ không còn được hỗ trợ trên iOS . Cửa hàng Google Play vẫn chưa gỡ bỏ các ứng dụng của VK, nghĩa là người dùng Android tại Nga không bị ảnh hưởng .