Chiến dịch drone của Ukraine 'bóp nghẹt' Crimea: Khủng hoảng nhiên liệu, tê liệt tuyến tiếp tế, người dân tháo chạy hàng loạt

Vào cuối tháng 6 năm 2026, Ukraine đã tăng cường chiến dịch drone đa lĩnh vực nhằm cô lập bán đảo Crimea do Nga chiếm đóng bằng cách phá hủy có hệ thống nguồn cung nhiên liệu, cắt đứt hành lang trên bộ quan trọng và gây áp lực lên các tuyến vận tải. Chiến dịch đã mang lại những kết quả có thể đo lường được: lưu lượng xe tải quân sự Nga trên cao tốc tiếp tế chính giảm 71%, hoạt động bán xăng dân sự bị đình chỉ hoàn toàn, mất điện luân phiên và một cuộc di tản dân sự quy mô lớn. Bài viết này tổng hợp các diễn biến đã được xác minh từ các hãng tin lớn, quan chức Ukraine và tuyên bố của chính quyền do Nga dựng lên.

Khủng hoảng nhiên liệu và năng lượng

Các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu, kho chứa, đường ống và đoàn xe chở dầu của Nga đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và điện nghiêm trọng trên khắp Crimea. Đến đầu tháng 6, chính quyền chiếm đóng Sevastopol đã phải áp dụng phiếu xăng và giới hạn 20 lít/người (ISW). Ngày 11/6, các nhân chứng của Reuters đưa tin các trạm xăng ở Sevastopol và Yevpatoriya đã cạn kiệt hoàn toàn [2, 49].

Vào ngày 22/6, chính quyền do Nga dựng lên đã dừng tất cả hoạt động bán xăng dân sự, chỉ giới hạn nguồn cung cho các cơ quan chính phủ và an ninh [14, 56]. "Nhiên liệu sẽ chỉ được bán cho các cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm về hoạt động và an ninh của Cộng hòa Crimea," Sergei Aksyonov, thống đốc do Nga bổ nhiệm, cho biết . Ngày 24/6, các cuộc tấn công mới của Ukraine đã gây ra mất điện ở Sevastopol . Chính quyền do Nga dựng lên cũng thừa nhận sự gián đoạn, đình chỉ việc phân phát phiếu xăng sau khi xe chở nhiên liệu không đến bán đảo kịp thời .

Một cuộc tấn công ngày 25/6 của lực lượng Ukraine đã nhắm vào 38 mục tiêu trên khắp Crimea, bao gồm cơ sở hạ tầng năng lượng và dầu mỏ . Đến ngày 23/6, khoảng một nửa bán đảo đã bị mất điện, theo chính quyền thân Nga .

Nhắm mục tiêu vào cao tốc R-280 'Novorossiya'

Các đơn vị drone tầm trung của Ukraine đã biến cao tốc R-280 — tuyến đường bộ đáng tin cậy cuối cùng của Nga nối Rostov-on-Don với Crimea qua các vùng Donetsk và Kherson bị chiếm đóng — thành nơi mà binh lính Nga nay gọi là 'con đường chết' [3, 10].

Các số liệu và diễn biến chính:

• Giảm 71% lưu lượng: Lưu lượng xe tải quân sự Nga trên đường R-280 đã giảm 71% trong hai tuần, theo Robert Brovdi (biệt danh 'Madyar'), chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine [4, 7, 30].
• Hạn chế giao thông: Ngày 25/6, Yevhen Balytskyi, người đứng đầu vùng Zaporizhzhia do Nga chỉ định, đã ra lệnh hạn chế giao thông trên một đoạn của xa lộ Novorossiya sau khi máy bay không người lái của Ukraine bắt đầu tiếp cận đoạn đường này .
• Các cuộc tấn công vào cầu Chonhar: Ukraine đã nhiều lần tấn công cầu Chonhar và các điểm giao cắt khác dọc tuyến đường, bao gồm một cuộc tấn công ngày 7/6 sử dụng drone FP-2 và Behemoth . Một cuộc tấn công ngày 12/6 đã phá hủy 50 xe tải quân sự chở nhiên liệu và đạn dược trên cầu Armiansk .
• Drone giá rẻ: Ukraine triển khai các máy bay không người lái bán tự động trị giá 5.000 USD, đã bắn trúng hàng trăm xe tải tiếp tế của Nga kể từ tháng 4 năm 2026 .
• Drone tầm trung bí mật: Tiểu đoàn 412 riêng biệt của Ukraine đã tiết lộ thông tin chi tiết về một loại drone tầm trung bí mật có tên 'Morrigan', được sử dụng để tấn công các mục tiêu dọc theo một đoạn đường dài 370 dặm của tuyến R-280 .

Kể từ cuối tháng 5, giao thông dân sự trên đường R-280 gần như bị cấm hoàn toàn, theo một sắc lệnh do Vladimir Saldo, 'thống đốc' do Nga bổ nhiệm của vùng Kherson bị chiếm đóng, ký .

Cuộc di tản hàng loạt qua cầu eo biển Kerch

Sự hoảng loạn lan rộng trong cư dân và quân nhân Nga. Vào ngày 21/6, sau một cuộc tấn công bằng drone vào một kho dầu gần cầu Kerch khiến giao thông bị chặn trong nhiều giờ, hơn 700 phương tiện đã được ghi nhận cố gắng rời khỏi Crimea qua cầu . Các quan chức Ukraine tuyên bố rằng các sĩ quan Nga đang sơ tán gia đình và tài sản của họ khỏi bán đảo .

Refat Chubarov, chủ tịch Mejlis của người Tatar Crimea, kêu gọi những người Nga đến định cư ở Crimea sau năm 2014 hãy rời đi trong khi cầu còn hoạt động: "Chúng tôi nhấn mạnh rằng những người này phải rời khỏi Crimea ngay bây giờ, trong khi vẫn còn cơ hội như vậy" .

Các báo cáo trước đó từ năm 2022-2024 ghi nhận các làn sóng người Nga rời Crimea sau các cuộc tấn công vào cầu Kerch [37, 38, 39, 40, 41], nhưng cuộc di tản tháng 6/2026 là lớn nhất kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện.

Tuyên bố của Tổng thống Zelensky về khủng hoảng hậu cần

Ngày 25/6/2026, Tổng thống Volodymyr Zelensky báo cáo rằng Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine đã thu được các tài liệu nội bộ của chính quyền chiếm đóng Nga cho thấy 'cuộc khủng hoảng về nhiên liệu, hậu cần quân sự và quản lý ở Crimea ngày càng sâu sắc' [18, 24, 27]. Tổng thống Zelensky tuyên bố các tài liệu xác nhận rằng chính quyền chiếm đóng 'không thể đối phó' với sự sụp đổ hậu cần và nhiên liệu đang gia tốc [18, 27]. Các tài liệu bị chặn thừa nhận rõ ràng rằng những gián đoạn do các hành động tầm trung của Ukraine và các chiến dịch tầm xa chống lại các nhà máy lọc dầu của Nga là không thể khắc phục .

Điều này phù hợp với các đánh giá trước đó của ISW từ ngày 4/6 rằng các quan chức chiếm đóng của Nga đã phải vật lộn để giải quyết tình trạng thiếu nhiên liệu .

Tổng thống Zelensky cũng công bố một chiến dịch tấn công kéo dài 40 ngày rộng lớn hơn nhằm 'gây ảnh hưởng đến quốc gia xâm lược' và thúc đẩy chấm dứt chiến tranh . Ông mô tả chiến dịch Crimea của Ukraine là 'được tính toán cẩn thận', đồng thời nói thêm rằng sự giúp đỡ đúng đắn từ các đối tác phương Tây sẽ cho phép Kyiv nhanh chóng buộc Nga tiến tới hòa bình .

Bối cảnh rộng hơn của chiến dịch

Chiến dịch của Ukraine mở rộng ra ngoài đường R-280 và các kho nhiên liệu. Kể từ tháng 4 năm 2026, Kyiv đã nhắm mục tiêu có hệ thống vào:

• Hậu cần hàng hải: Các phà được sử dụng để vận chuyển dầu và vật liệu quân sự qua eo biển Kerch
• Cầu: Nhiều cuộc tấn công vào cầu đường sắt và các điểm giao cắt nối Crimea với đất liền Ukraine
• Cơ sở hạ tầng năng lượng: Kho chứa khí đốt, trạm biến áp điện và nhà máy nhiệt điện [11, 19]
• Hệ thống phòng không: Bốn trạm radar S-400 và hai hệ thống Pantsir đã bị tấn công vào ngày 20-21/6 [19, 25]

Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine mô tả chiến dịch này là một 'sự phong tỏa hậu cần' được thiết kế để tạo ra 'điểm gãy tâm lý cho Moscow' . Tổng thống Zelensky tuyên bố vào ngày 1/6 rằng lực lượng Ukraine 'hiện có khả năng tiếp cận hậu cần quân sự Nga trên hầu hết toàn bộ chiều sâu của các vùng lãnh thổ tạm thời bị chiếm đóng' và 'hầu như không còn con đường an toàn nào cho kẻ chiếm đóng ở phía nam và phía đông đất nước chúng tôi' .